Birleşmiş Milletler, uluslararası finansmandaki gerilemenin 8 milyondan fazla mülteci ve ülke içinde yerinden edilmiş kişiyi doğrudan etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
HABER MERKEZİ- Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (HCR) yeni değerlendirmesine göre, yardım kaynaklarının azalması nedeniyle kurumlar giderek daha fazla sayıda insan arasından seçim yapmak ve en ağır durumdaki kişilere öncelik vermek zorunda kalıyor. HCR’nin 2026 bütçesi için belirlediği ihtiyaç 8,5 milyar dolar. Kurum, bu kaynakla zorla yerinden edilmiş ve vatansız kişilerin korunması, barınması, sağlık hizmetleri ve temel ihtiyaçlarının karşılanmasını hedefliyor.
HCR, kaynak yetersizliğinin yalnızca yardım miktarlarının azalması anlamına gelmediğini, bazı temel hizmetlerin tamamen ortadan kalkmasına yol açtığını bildiriyor.
Le Monde‘da yer alan habere göre kurumun verileri, finansman yetersizliği nedeniyle Afganistan’da, özellikle kadınlar ve kız çocuklarına yönelik koruma hizmetleri yarıdan fazla azaltıldı.
Güney Sudan’da kadınlar ve kız çocukları için güvenli alanların yüzde 75’i kapandı. Lübnan’da ise 83 binden fazla mülteci barınma yardımını kaybetti.
HCR’nin 2026 planında da temel ihtiyaçlara ayrılan küresel finansman ihtiyacının 2025’e göre yüzde 30, barınma için ayrılan kaynağın yüzde 25 ve sağlık alanındaki kaynağın yüzde 18 azalması öngörülüyor. Kurum bunun ihtiyaçların azalmasından değil, mevcut kaynakların yetersizliğinden kaynaklandığını belirtiyor.
YERİNDEN EDİLENLERİN SAYISI 117 MİLYONU AŞTI
HCR Yüksek Komiseri Berham Salih, 25 Eylül’de BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada, savaşlar, şiddet, zulüm ve diğer güvenlik tehditleri nedeniyle 117 milyondan fazla kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını söyledi.
Bu tablo, yardım kuruluşlarının karşı karşıya olduğu finansman açığıyla aynı döneme denk geliyor. HCR, 2026 için 136 milyon kişinin zorla yerinden edilmiş veya vatansız olacağını öngörerek bütçesini buna göre oluşturdu.
Kurum, 2025’in ilk altı ayında esnek finansman sayesinde 8 milyondan fazla kişiye hukuki yardım, belge ve çocuk koruma hizmetleri sağlayabildi.
Aynı dönemde 6 milyondan fazla sağlık hizmeti sunuldu ve yaklaşık 5,9 milyon kişinin su ve sanitasyon hizmetlerine erişimi desteklendi. Ancak finansman kesintileri bu hizmetlerin kapsamını daraltıyor.
GERİ DÖNÜŞÜN ÖNÜNDE ENGELLER VAR
Öte yandan bazı ülkelerde yerinden edilen insanların evlerine dönmeye başlaması, uluslararası yardımın önemini ortadan kaldırmıyor.
HCR’ye göre 2025’in ilk yarısında yaklaşık 7 milyon yerinden edilmiş kişi evlerine döndü.
Bunların yaklaşık 2 milyonu mülteciydi. Ancak kurum, geri dönüşlerin önemli bölümünün zor koşullarda gerçekleştiğine dikkat çekiyor.
Geri dönenlerin güvenli ve sürdürülebilir biçimde yaşamlarını yeniden kurabilmesi için konut, sağlık, eğitim ve geçim kaynaklarına yatırım yapılması gerekiyor.
