29 ülkeden 620 kişiden 'umut hakkı' mektubu
Avrupa Konseyi Aralık ayında gündeme alacak
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Türkiye’nin AİHM kararlarını uygulamasına ilişkin Gurban Grubu dosyasını 1-3 Aralık tarihlerindeki toplantısında değerlendirecek. 29 ülkeden 620 imzacı da "umut hakkı"nın uygulanması için Komiteye bir mektup gönderdi.
HABER MERKEZİ - Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Türkiye hakkında verdiği kararların uygulanmasını denetlediği Gurban Grubu dosyasını Aralık ayında yeniden ele alacak. Dosya, özellikle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında koşullu salıverilme ya da cezanın gözden geçirilmesi imkanını ifade eden “umut hakkı” kapsamında değerlendiriliyor.
Bakanlar Komitesi, dosyayı en son Eylül 2025’te ele almıştı. Türkiye’den gerekli yasal ve diğer tedbirleri almasını isteyen Komite, uygulamadaki gelişmelere ilişkin bilgilerin Haziran 2026 sonuna kadar iletilmesini talep etmişti.
Bu nedenle dosyanın Eylül 2026’daki İnsan Hakları toplantısında yeniden değerlendirilmesi bekleniyordu. Ancak Gurban Grubu, Komite’nin Eylül ayı gündemine alınmadı. Bu durum hukuk örgütleri ve demokratik kamuoyunun tepkisine neden oldu.
Gurban Grubu, AİHM’in Türkiye hakkında özellikle şartlı tahliye imkanı bulunmayan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları ve uzun yargılamalara ilişkin kararlarının uygulanması kapsamında izleniyor.
Mahkemenin ilgili kararında AİHS’nin 3’üncü maddesi kapsamında “işkence ve kötü muamele yasağı”nın ihlal edildiği sonucuna varıldı. İhlalin gerekçelerinden biri, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazında hükümlünün cezasının gözden geçirilmesini veya koşullu salıverilmesini sağlayacak bir mekanizmanın bulunmamasıydı. Bu durum AİHM’in “umut hakkı” içtihadıyla bağlantılı.
Dosyada ayrıca AİHS’nin 6’ncı maddesinin 1’inci fıkrası kapsamında, ceza yargılamasının makul sürede tamamlanmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği belirtildi.
AİHS’nin 13’üncü maddesi bakımından ise yargılamaların uzunluğuna karşı iç hukukta etkili bir başvuru yolunun bulunmaması nedeniyle ihlal tespit edildi.
Gurban Grubu, Türkiye’de şartlı tahliye imkânı olmaksızın verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarına ilişkin Öcalan No. 2, Kaytan ve Boltan kararlarının da yer aldığı uygulama grubunun parçası.
29 ÜLKEDEN 620 İMZA
Umut hakkı başlığı Avrupa Konseyi’nin gündemindeyken, 29 ülkeden 620 imzacı da sürece dikkat çekmek için hareket geçti.
“Abdullah Öcalan’a Özgürlük, Kürt Sorununa Siyasi Çözüm” uluslararası kampanyası kapsamında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Başkanlığı’na bir mektup gönderildi. 29 ülkeden 620 imzacının desteğiyle hazırlanan mektupta AİHM’in Öcalan için verdiği “umut hakkı” kararının uygulanması talep edildi.
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 1-3 Aralık 2026 tarihlerinde gerçekleştireceği insan hakları toplantısı öncesinde gönderilen mektup, imzacıların bulundukları ülkelerden de Avrupa Konseyi’ne ayrı ayrı iletildiği belirtildi.
Avusturya, Almanya, İtalya, Fransa, Belçika, Danimarka, Norveç, İsveç, İsviçre, İspanya, Kanada, ABD ve diğer ülkelerden siyasetçiler, akademisyenler, hukukçular, sendikacılar, kadın örgütleri temsilcileri ve insan hakları savunucuları mektupta yer aldı. İmza listesinde 2022 Nobel Fizik Ödülü sahibi Anton Zeilinger, filozof Slavoj Zizek, Avrupa Parlamentosu üyesi Özlem Alev Demirel, İtalya’dan Nicola Fratoianni ve Maurizio Acerbo, Norveç’ten Bjørnar Moxnes, İsviçre’den Carlo Sommaruga, İsveç’ten Kadir Kasırga ve Bask ülkesinden EH Bildu temsilcisi Mertxe Aizpurua gibi isimler bulunuyor.
