'Sonraki süreç güçlerin yerleştirilmesi; Şengal’in inşası esas mesele'

HABER MERKEZİ – Irak’ın kuzeybatısında yer alan Musul vilayetine bağlı Êzidî kenti Şengal‘i kontrolü altında bulunduran Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) ve Şengal Kadın Birlikleri (YJŞ) ile Bağdat hükümeti arasında 26 Ekim’de bir anlaşma duyuruldu.

Binlerce YBŞ ve YJŞ askeri gücünü Irak ordusuna entegre etmeyi hedefleyen anlaşmaya dair YBŞ Sözcüsü Hadî Îlyas, Mezopotamya Ajansı’ndan Özgür Paksoy’a açıklamalarda bulundu. Hadî Îlyas’ın açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:

BUNDAN SONRAKİ SÜREÇ GÜÇLERİN YERLEŞTİRİLMESİ

Şubat ayında en üst düzeyde, Cumhurbaşkanı, Başbakan, güvenlik bürokrasisinde yetkili isimlerle görüşmeler oldu. 26 Ekim’de ortak bir açıklamayla duyurma noktasında geldik.

Süreç başladı ve artık aşama aşama devam edecek. Bundan sonraki süreç güçlerin yerleştirilmesi… Hangi güç ne kadar sayıyla nerede olacak, iç güvenlik, savunma gibi görevler belirlenecek. YJŞ’nin statüsü nasıl olacak, Êzîdxan Asayişi’nin statüsü nasıl olacak? Çok sayıda yaralımız var, yaklaşık 530 şehidimiz var, resmen kabul edilmesi gerekiyor. Irak şehidi ilan edilmeli. Yaralıların durumu da aynı şekilde. Önümüzdeki yıla kadar adım adım uygulanmalı. Şimdi ise güçlerin yerleştirilmesi süreci var. İsimler gönderildi artık sayı belirlenecek, önümüzdeki iki ay içinde, yılbaşına kadar tamamen netleşecek. 

KENDİMİZİ FESHETMEDİK, YBŞ DEVLETE RESMİ OLARAK KATILDI, HAKLARI TANINACAK

Yeni Başbakan Ali Falih ez-Zeydi’nin göreve gelmesinin ardından aslında uluslararası bir karar olduğunu söyleyebilirim, Irak’taki tüm silahlı güçlerin orduya dahil olması gündeme geldi. Şüphesiz 2014’ten bu yana biz de bir güç olarak varlığımızı sürdürüyoruz. Şimdi entegrasyon denilince varlığımızı sonlandırmadık, böyle değil. Birçok kişi yanlış anlamış, kendimizi feshettiğimiz şeklinde anladı ancak böyle bir durum yok. Sadece isim olarak YBŞ, devlete resmi olarak katıldı ve hakları tanınacak.

Bu çok daha önce yapılmalıydı. Bu anlaşma toplumumuzun çıkarınadır, halkımızın çıkarının olmadığı bir adım atmayız. Êzidîlerin tüm siyasi partileri, Êzidî toplumu bunu bir başarı olarak karşıladılar. 2014 yılından bu yana, fermandan şimdiye kadar bir süreç var, savaşçılarımızın statüsü tanınıyor, şehitlerimiz, yaralılarımız kabul ediliyor. Bu bir son değil, yeni bir dönem, halkımıza, güçlerimize hizmet edecek ve bizi daha da güçlendireceğine inanıyoruz. 

ROJAVA’DAKİNE BENZER ASKERİ OLUŞUMLAR

YBŞ ve YJŞ isim olarak kalmayabilir. Örneğin Rojava’da Hesekê Tugayı, Qamişlo Tugayı, Dêrîk Tugayı, Kobanê Tugayı, Efrîn Tugayı var. Burada da öyle bir sayı olmayabilir ama benzer bir yöntem olacak. YBŞ ve YJŞ isimleri olmayabilir ama örneğin, Tilqeseb taburu, Tilezer taburu, Xanesor taburu, Sinonê taburu, Êzidî Mezarlığı’nı koruma taburu, iç güvenlik güçleri gibi… Bu isimle Bağdat’ın resmiyetine kavuşturuluyor.  Şirta’nın güvenliği için büyük bir güç olabilir, büyük bir güç iç güvenlik için de olabilir.

Bu anlaşma elimizi güçlendiriyor, artık resmi bir gücüz. Bu nedenle tekrar ediyorum, bu bir son değil, biz Şengal’deyiz, Şengal coğrafyasına yayılacağız ama sadece isim değişiyor. 

TOPLUMUMUZU SAVUNMAK BİZİM İÇİN ESASTIR

Özellikle altını çiziyorum, toplumuzu savunmak bizim için esastır, başka bir amacımız yok. Toplumuza yönelik bir saldırı karşısında hazırız, 2014 yılından sonra gördük, Êzidî toplumu dışında kimse Êzidî toplumunu savunamaz. 

Êzidî toplumunun çıkarlarını gözetmeyen hiçbir şeyi kabul etmiyoruz. Bağdat ile Hewlêr arasındaki anlaşmada Êzidîlerin hiçbir çıkarı yoktu, kaldı ki anlaşmada Êzidîler bile yoktu, Êzidîlere dayatılıyordu. Bu bir dayatma olunca, Êzidîlerin çıkarları olmayınca, geçmişte de kabul etmedik, şimdi de kabul etmeyiz. Durum yavaş yavaş değişiyor. KDP ilk günden beri YBŞ karşıtlığı yapıyor. Biz ne pêşmerge kontrolündeyiz ne devletin kontrolündeyiz. DAİŞ geldiğinde herkes Êzidîleri yalnız bıraktı, pêşmergeler buradaydı gittiler, Êzidîleri yalnız bıraktılar, Irak devleti buradaydı Êzidîleri yalnız bıraktı.

Biz fermanın küllerinden doğduk, bunu herkes bilmeli, KDP de bilmeli Irak da bilmeli. Bu şekilde kuruluşumuzu deklare ederek, evimizdeki ferdi silahları kuşanarak DAİŞ’e karşı savaştığımızda, o zaman Irak’ın yüzde 30-40’ı DAİŞ’in kontrolüne geçmişti. Biz Êzidîler, dostlarımızın desteğiyle silahlandık ve savaştık, topraklarımızı, aynı zamanda Irak topraklarını savunduk ve özgürleştirdik. Bu durumda birilerinin bizim üzerimizden pazarlık yapmasını kabul etmeyiz.

 2003 yılında Saddam hükümeti yıkıldığında, KDP buraya geldi. 2014’e kadar, katliam oldu, binlerce kadın, erkek DAİŞ’in eline düştü, şimdiye kadar 2 bin 700-3 bin Êzidî kadının akıbeti bilinmiyor, nerede olduklarını bilmiyoruz. Binlerce insanımız tutsak edildi, katledildi, 500 bin insanımız göç etmek zorunda kaldık. Bundan sonra kimsenin bizim üzerimizden pazarlık yapmasına müsaade etmeyiz. 

ŞENGAL’İN İNŞASI ESAS MESELE

 Biz Irak Ordusu’nun bir parçasıyız. Artık Şengal’in inşası, Êzidî halkının dönüşü, toplu mezarların açığa çıkarılması devletle tartışıldı, Şengal’in idaresinin belirlenmesi, kaymakamı, belediyesi olacak. Artık devlet de bu saatten sonra adım atmalı. 

Ayrıca Şengal’in inşası esas bir mesele, bunu devletin önüne koyduk. Artık bundan sonra başlamalı, yeni yıl ile birlikte Şengal’in yeniden inşası başlamalı. Artık kamplardaki halkın dönüşü sağlanmalı. Binlerce yıkık ev var, halk dönemiyor. Bunlar devletle konuşuldu. Yine Şengal’in idaresi, kaymakamlık, belediye, sağlık gibi diğer kurumlar tanınmalı. Özerk Yönetim kendi imkanları dahilinde şimdiye kadar çalışmaları yürüttü, ancak yeterli değildi. Artık devlet bu sorumluluğunu yerine getirmeli.74 fermandan sonra, çetin son fermandan sonra Êzidîlerin yeni bir yaşam hakkı var. Göç, perişanlıktan, felaketten kurtulmalı. Örneğin bir ailesinden 30 kişiyi kaybeden insanlar, Başûr’da kamplarda kalıyor. Artık hiçbir vicdan bunu kabul etmemeli. Yeni yıl ile birlikte bu konuda adımlar atılmalı.