ExxonMobil ve Suncor Energy, iklim değişikliğinin neden olduğu zararlarla ilgili Colorado’nun Boulder kentinde açılan davanın önünü kesmek için ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu. ABD Yüksek Mahkemesi, Boulder kentinin açtığı davayı 5 Ekim’de görüşmeye başlayacak.
HABER MERKEZİ- ABD’nin Colorado eyaletindeki Boulder kent yönetimi ve Boulder County, 2018 yılında ExxonMobil ile Suncor Energy’ye dava açtı. Yerel yönetimler, şirketlerin fosil yakıtların iklim üzerindeki etkileri konusunda kamuoyunu yanıltırken ürünlerini tanıtmaya ve satmaya devam ettiğini savunuyor.
Boulder, iklim değişikliğinin kent ve çevresinde yarattığı maliyetlerin şirketler tarafından karşılanmasını istiyor. Talep edilen tazminat; altyapının onarılması, çevresel zararların giderilmesi, acil durum yönetimi ve halk sağlığı üzerindeki etkilerle bağlantılı geçmiş ve gelecekteki harcamaları kapsıyor.
ExxonMobil ve Suncor ise herhangi bir yanlış yaptıklarını kabul etmiyor.
Şirketler, Boulder’ın eyalet hukukuna dayanarak açtığı davanın federal hukuk tarafından engellendiğini savunuyor. Onlara göre sera gazı emisyonlarının düzenlenmesi federal hükümetin yetki alanında ve eyalet mahkemeleri üzerinden benzer davaların açılması, federal çevre politikasına müdahale anlamına geliyor.
KARAR YAKLAŞIK 60 DAVAYI ETKİLEYEBİLİR
Reuters‘ın haberine göre, davanın önemi Boulder’ın sınırlarını aşıyor. ExxonMobil ve Suncor’un Yüksek Mahkeme’ye sunduğu başvuruda, ABD’deki eyalet ve yerel yönetimlerin fosil yakıt şirketlerine karşı yaklaşık 60 benzer dava açtığı belirtildi.
Bu davalarda belediyeler ve eyaletler, iklim değişikliğinin yol açtığı zararların maliyetlerinin bir bölümünün fosil yakıt şirketleri tarafından karşılanmasını talep ediyor.
Yüksek Mahkeme’nin ExxonMobil ve Suncor lehine karar vermesi durumunda, benzer davaların önemli bölümünün düşürülmesinin önü açılabilir.
Buna karşılık Boulder’ın davasının ilerlemesine izin verilmesi, eyalet ve yerel yönetimlerin fosil yakıt şirketlerine karşı açtığı davaların kapsamını genişletebilecek bir hukuki yol oluşturabilir.
TARTIŞMANIN MERKEZİNDE FEDERAL YETKİ VAR
ABD’deki fosil yakıt şirketleri son yirmi yılda iklim düzenlemeleri ve iklim kaynaklı hukuki sorumlulukla ilgili davalarda çoğunlukla federal hukuk ve mahkeme yetkileri üzerinden savunma yaptı.
Yüksek Mahkeme 2007’de sera gazlarının Temiz Hava Yasası kapsamında hava kirleticisi sayılabileceğine ve Çevre Koruma Ajansı’nın bunları düzenleme yetkisine sahip olduğuna hükmetmişti.
2011’de ise mahkeme, eyaletler ve çevre örgütlerinin federal hukuk kapsamında elektrik şirketlerinden mahkeme yoluyla karbon emisyonlarını azaltmalarını istemesinin önünü kapattı.
Bunun ardından iklim davalarında yeni bir hukuki yol ortaya çıktı: eyalet yasaları. Fosil yakıt şirketleri ise bu kez eyalet mahkemelerinde açılan davaların federal mahkemelere taşınmasını veya tamamen engellenmesini sağlamaya çalışıyor.
Yerel yönetimler, aşırı hava olayları, altyapı hasarları, çevresel bozulma ve acil durum harcamaları gibi maliyetlerin giderek arttığını belirtiyor.
Fosil yakıt şirketleri ise bu tür zararların sorumluluğunun eyalet mahkemelerinde kendilerine yüklenemeyeceğini savunuyor.
Reuters’a göre Yüksek Mahkeme’nin vereceği karar, yalnızca Boulder ile iki enerji şirketi arasındaki uyuşmazlığın değil, ABD’de fosil yakıt sektörüne karşı açılmış çok sayıda iklim davasının hangi hukuki zeminde ilerleyebileceğinin de belirlenmesinde etkili olabilir.
