Lice’de karakoldan atılan havan mermisiyle katledilen 12 yaşındaki Ceylan Önkol’un dosyası aradan geçen 17 yıla rağmen faili meçhul bırakıldı. Davası cezasızlıkla sonuçlandırılan Ceylan’dan geriye, bakışlarını üzerimize kilitlediği iki fotoğrafı kaldı. Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı, Ceylan’ın 17 yıldır soru soran gözlerine bakabilecek mi?
Nedim TÜRFENT
Ceylan Önkol, henüz 12 yaşındayken 28 Eylül 2009‘de Diyarbakır‘ın Lice ilçesinin Şenlik kırsal mahallesinde hayvanları otlatırken karakoldan atılan havan mermisiyle katledildi.
ANNESİ CEYLAN’IN PARÇALANAN BEDENİNİ ETEĞİNE TOPLADI
“Devlet dersinde” öldürülen diğer onlarca çocuğun davası cezasız bırakıldığı gibi, Ceylan’ın da ölümü üzerinden 17 yıl geçmesine rağmen tek bir kişi bile yargılanmadı.
Cenazesi 6 saat olay yerinde bekletildi Ceylan’ın. Soruşturmayı yürüten savcı ise “can güvenliği olmadığı” gerekçesiyle ancak üç gün sonra olay yerine gitti.
Önkol’un annesi Saliha Önkol, kızının parçalanan bedenini eteğinde topladı ve olay yerindeki bütün delilleri, Lice Cumhuriyet Başsavcılığı’na teslim etti. Fakat Ceylan’ın ölümüyle ilgili raporlar jandarma komutanlığı ve emniyet tarafından hazırlandı, patlayıcıya tahra (eğri budama bıçağı) ile vurulduğu ileri sürüldü.
Jandarma yetkilisi Yüksel Şanlıtürk’ün hazırladığı raporda ise Önkol ailesinin, “Devletten tazminat alabilmek için kendini mağdur gibi gösterdiği” iddiaları yer aldı.
ANA AKIM MEDYADA ‘BIÇAK KESMEZ SESSİZLİK’
Ceylan’ın öldürülmesi ana akım medya tarafından ilk başta görmezden gelindi. Bunun üzerine Taraf Gazetesi’nin Genel Yayın Yönetmeni Ahmet Altan, “Susacak mısınız?” başlıklı bir yazı kaleme aldı ve olay karşısında sessiz kalan medyayı ve siyasetçileri ağır bir dille eleştirdi:
Neredeyse bütün Türkiye susuyor. Şu medyaya bakın. Bu nasıl bir bıçak kesmez sessizlik Allahım. Bir gazete neye yarar vurulan bir çocuğun hesabını soramazsa? Onca kâğıda, mürekkebe, emeğe yazık. Bir kız çocuğunun bir roketle vurulup parçalandığı, devletin ortadan yok olduğu, savcının köye gitmediği, doktorun karakol bahçesinde otopsi yaptığı bir ülkede yaşıyorsunuz. Bunlardan hiç mi biri size tuhaf gelmiyor? Hiç mi birinde haber değeri bulmuyorsunuz?
AİHM ‘İHLAL OLMADIĞINA’ KARAR VERDİ
Önkol ailesinin avukatları, 2010 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvurdu. Avukatlar, Mayıs 2012’de de soruşturmanın etkin ve tarafsız yürütülmemesi, soruşturmanın derinleştirilmesine yönelik taleplerin reddedilmesi, aradan geçen süreye rağmen dava açılmaması ve şüphelilerin bulunmaması nedeniyle tekrar AİHM’e ikinci bir başvuru daha yaptı.
AİHM, 17 Ocak 2017’de Önkol ailesinin başvurusunu sonuçlandırdı ve “etkin soruşturma ve yaşam hakkı açısından ihlal olmadığına” karar verdi.
Lice Cumhuriyet Başsavcılığı, 30 Nisan 2014’te Önkol’un ölümüyle ilgili başlattığı soruşturma dosyasında “daimi arama kararı” verdi. Söz konusu karara, “dosyadaki kanıt ve raporların faillerin tespiti için yetersiz olduğu” gerekçe gösterildi.
Önkol ailesi avukatları, ayrıca İçişleri Bakanlığı aleyhine maddi ve manevi tazminat talebiyle Diyarbakır 2’nci İdare Mahkemesi’nde dava açtı. Mahkeme, aileye 28 bin 208 TL tazminat ödenmesine karar verdi.
DANIŞTAY ‘İDARE’Yİ KUSURLU BULDU
Karar Danıştay’a taşındı. Danıştay, 16 Mayıs 2019’da Önkol’un ailesine tazminat ödenmesi kararını bozdu ve tazminat davasının “kusursuz sorumluluk” ilkesi veya “hizmet kusuru” ilkesi kapsamında görülmesi gerektiğine hükmetti. Bunun üzerine İdare Mahkemesi, 8 Mart 2021’de aileye toplamda 283 bin lira maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
Olayda, Önkol’un yüzde 10, idarenin ise yüzde 90 kusurlu olduğu kararlaştırıldı. Hem Önkol ailesi avukatları hem de bakanlık avukatları bir kez daha Danıştay’a temyiz başvurusunda bulundu. Aradan geçen 5 yılda Danıştay hala bir karar vermedi.
CEYLAN’DAN GERİYE BAKIŞLARINI ÜZERİMİZE KİLİTLEDİĞİ İKİ FOTOĞRAFI KALDI
Ceylan’ın failleri, cezasızlık zırhıyla korunup kollandı ve bugüne de hiç kimse yargılanmadı.
Ceylan’dan geriye bakışlarını üzerimize diktiği iki fotoğrafı kaldı. Sadece iki fotoğrafı.
Kızının bedeninin parçalarını eteğine toplayan annesi Saliha Önkol’un üç yıl önce söylediği, “Nerede bir çocuk ölse, öldürülse Ceylan tekrar öldürülmüş gibi hissediyorum” sözleri ise cezasızlığın vurgusu gibi tarihin sayfalarındaki yerini aldı.
FAİLİ MEÇHUL SUÇLARI ARAŞTIRMA DAİRESİ, CEYLAN’IN GÖZLERİNE BAKACAK MI?
Bu yıl Adalet Bakanlığı bünyesinde Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı kuruldu. Adalet Bakanı Akın Gürlek farklı tarihlerde yaptığı açıklamalarda faili meçhul bırakılan dosyaları yeniden ele almaya başladıklarını söyledi.
Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı, faillerin devlet görevlileri olduğu dosyalara da el atacak mı? Cezasız ve faili meçhul bırakılan Ceylan Önkol davasını yeniden ele alacak mı?
Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ceylan’ın 17 yıldır soru soran gözlerine bakabilecek mi?
