16 Kasım 2026 Nûmedya24
İran Savaşı

Babil’de gerilim: Hükümet ile İran yanlısı grup karşı karşıya

Neden, silahsızlanma baskısı ve petrol kaçakçılığı

Irak’ın Babil kentinde İran yanlısı silahlı grup Kata’ib Hizbullah ile merkezi hükümet arasındaki gerilim tırmanıyor. Zeydi hükümeti, grubu yüz milyonlarca petrol kaçakçılığı ile suçluyor ve vilayete askeri sevkiyat yaptı. Bu gerilim, ABD ile Zeydi hükümetinin mutabakata vardığı silahlı grupların entegrasyonu ve İran’daki gelişmelerle yakından ilgili.

HABER MERKEZİ - Irak’ta Ali Zeydi’nin başbakanlık koltuğuna oturmasının ardından ABD ile ilişkilerde yeni bir dönem başladığı belirtildi. Bu dönemin en önemli gelişmesi ise, ABD’nin 30 Eylül itibarıyla askeri güçlerini Irak’tan çekmesiydi. Daha önceki yıllarda belirlenmiş bir takvime göre planlanmış olsa da bu gelişme, ABD’den tam destek alan Zeydi’nin Temmuz ayında Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmenin ardından kesinleşti. Bu görüşmede, ABD ve Batılı petrol şirketlerinin Irak’ta ticaret yapmalarının önünün açılması ve İran ile ilişkili silahlı grupların kontrol altına alınması hususlarında da mutabakata varıldı.

Zeydi, silahlı gruplar için önce 30 Eylül 2026’yı, daha sonra ise 30 Haziran 2027’yi silahların teslim edilmesi ve orduya entegre olmaları için son tarih olarak duyurdu. Bazı gruplar orduya entegre olmayı kabul etti, ancak bazı gruplar silahları bırakmayı henüz kabul etmiş değil.

Savaşın bir parçası oldular: İran’ı destekliyorlar | Irak’ta kaç silahlı grup var, sayıları ne kadar?

Bu durum Zeydi hükümeti ile İran yanlısı gruplar arasındaki gerilimlerin devam etmesine yol açıyor.

ABD, Zeydi hükümeti için “milisleri dizginlemeyi” ve devletin güç üzerindeki tekelini yeniden tesis etmeyi temel bir koşul haline getirdi. Ancak silahlı gruplar tek tip bir yapıdan çok uzak. 7 Ekim 2023’teki Gazze savaşından sonra Filistin’i desteklemek amacıyla ortaya çıkan “Irak İslami Direnişi” adı altında faaliyet gösteren altı silahlı gruptan üçü, silahsızlanma sürecine resmen katılmayı reddetti: Kata’ib Hizbullah, Harakat al-Nujaba ve Kata’ib Seyyid al-Şuhada.

Bu gruplar, 28 Şubat’ta ABD-İsrail ve İran arasında çıkan savaşa da aktif olarak katıldı ve bu nedenle Irak savaşın kritik cephelerinden biri haline geldi. Bu gruplar defalarca ABD üslerine saldırılar düzenledi, buna karşılık ABD ve İsrail de bu gruplara yönelik çok sayıda hava saldırısı gerçekleştirdi.

Farman Rashad yazdı | ABD baskısı ve İran destekli gruplar: Irak hükümeti nasıl bir yol izliyor?

BABİL’DE GERİLİM YÜKSEK, ÇATIŞMA İHTİMALİ BULUNUYOR

Irak hükümetinin silahsızlanmaya karşı çıkan gruplarla gerilimi, bu grupların mali kaynakları nedeniyle de tırmanıyor. Irak hükümeti, İran yanlısı bu grupları petrol kaçakçılığıyla suçluyor ve hedefteki en önemli grup ise Kata’ib Hizbullah.

Başkent Bağdat'ın yaklaşık 50 km güneyinde, Kata’ib Hizbullah'ın kalesi olan Babil vilayetindeki Curf Sahr'da 2021 yılından bu yana ana petrol boru hattının delinerek günde yaklaşık 20 bin varil petrolün kaçırıldığına yönelik bulgular Bağdat'ta siyasi ve güvenlik krizine yol açtı.

Zeydi’nin emriyle başlatılan soruşturma kapsamında vilayette dokuz üst düzey güvenlik ve petrol yetkilisi görevden alındı. Babil polis şefini, vilayetin istihbarat ve güvenlik komutanları ve devlet şirketi Petrol Boru Hatları Şirketi müdürü görevden alınanlar arasında.

Irak, Kata’ib Hizbullah’ın önemli ölçüde kontrol ettiği Curf Sahr’a askeri birlikler de gönderdi ve bu kentte çatışma ihtimalini gündeme getirdi. Bölgede gerilim devam ediyor.

İRAN YANLISI GRUP İDDİALARI REDDETTİ

Kata’ib Hizbullah petrol kaçakçılığı iddialarını reddediyor.

Rûdaw televizyonunun haberine göre, silahların düzenlenmesine yönelik görüşmelere katıldıklarını ve Irak’ta siyasi çoğunluğu oluşturan Şii Koordinasyon Çerçevesi ve hükümetle "Egemenlik Anlaşması" imzaladıklarını hatırlatan Kata’ib Hizbullah, Başbakan Zeydi'nin sözünden döndüğünü ve ofisinin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan ile bazı yerel kanallarda uydurma raporlar yaydığını ileri sürdü.

Grubun açıklamasında " Curf Sahr ve direniş silahları dosyaları siyasi çekişmelerin dışında tutulmalıdır" denildi ve BAE, Suudi Arabistan ve ABD baskılarına rağmen ilkelerinden taviz vermeyecekleri kaydedildi.

YÜZ MİLYONLARCA DOLARLIK PETROLÜN ÇALINDIĞI BELİRTİLİYOR

Reuters haber ajansı Irak Petrol Bakanlığı’nın belgelerine dayandırdığı haberinde,  26 inçlik boru hattında günde en az 200 bin varil ham petrolün taşındığını belirtti.

Merkezi hükümetin görevlendirdiği soruşturmacılarının bu petrol hattı üzerinden gerçekleştirilen petrol kaçakçılığına ilişkin dikkat çekici bulgular elde ettiği bildirildi. Buna göre, ham petrolün tankerlere yüklenmesi sırasında hava gözetiminden kaçınmak için kullanılan çeşitli hangarların içinde gizlenmiş pompa ekipmanları tespit edildi. Ayrıca, soruşturmacıların bölgede gizlenmiş küçük bir petrol rafinerisi bulduğu da aktarılıyor.

Reuters’a konuşan iki Iraklı petrol yetkilisi, petrol borularının ne kadar süredir çalındığı bilinmeden kayıpların miktarını belirlemenin henüz erken olduğunu, ancak 2021'den bu yana çalınmış olabilecek ham petrolün değerinin yüz milyonlarca dolara ulaşabileceğini tahmin etti.

Reuters 2024 yılında da bir akaryakıt kaçakçılığı şebekesinin İran ve onun vekilleri için 1 milyar dolar gelir sağladığını bildirmişti.

 

 

İran Savaşı dosyasından

Anasayfa