Bugün Hamas’ın üç yıl önce İsrail’e yönelik düzenlediği saldırıların yıl dönümü. 7 Ekim 2023’teki saldırının kurbanları İsrail’de anılıyor. Bu saldırı, hem İsrail hem Hamas hem Gazze hem Orta Doğu için bir milat oldu.
HABER MERKEZİ – Hamas’ın İsrail’e yönelik 7 Ekim 2023’te düzenlediği saldırıların üzerinden üç yıl geçti. Bu gün, hem İsrail hem Hamas hem Gazze hem de Orta Doğu için bir dönüm noktası oldu ve bu tarihten sonra hiçbir şey eskisi gibi olmadı.
2025 PANORAMA: Gazze’nin bir yılı | Trump geldi: Ateşkes bozuldu, büyük yıkım, yeni barış planı
7 Ekim 2023’te gün doğumundan kısa bir süre sonra, Hamas militanları organize şeklide İsrail’e saldırı düzenledi. Her şey İsrail’e fırlatılan binlerce roketle başladı.
Roketler havada uçuşurken, tahminen 6 bin Hamas militanı, araba, motosiklet veya yamaç paraşütleriyle onlarca noktadan İsrail sınırını geçti.
Askeri üslere saldırdıla. Sınırın yakınlarındaki birçok küçük köye (kibbutz) baskın düzenlendi, evler yakıldı ve siviller öldürüldü. Sadece 400 kişilik Nir Oz adlı köyde 41 kişi öldürüldü ve 76 kişi kaçırıldı.
Hamas saldırılarında en dramatik tablo Negeve çölündeki müzik festivalinde ortaya çıktı. İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) verilerine göre, Nova festivalinde eğlenenler silahla tarandı, 378 kişi öldürüldü ve 44 kişi de kaçırıldı.
Hamas’ın 7 Ekim’deki saldırısında toplamda yaklaşık 1.200 kişi öldürüldü ve 251 kişi rehin alındı. Bu gün, çoğu değerlendirmeye göre, Holokost’tan bu yana Yahudiler için en ölümcül gün oldu.
İSRAİL’DE KURBANLAR ANILIYOR
İsrailde, 7 Ekim’in yıl dönümünde yaşamını yitirenler anılıyor. Saldırıların başladığı saatte, yerel saatle 06:29’da (TSİ 04:29) ülke çapında bir dakikalık saygı duruşuyla anma etkinlikleri başladı.
378 kişinin öldürüldüğü ve 44 kişinin rehin alındığı Nova müzik festivali alanında da anma etkinlikleri erken saatlerde başladı.
Bir zamanlar dans pisti olan yerde, yaşamını yitiren 378 kişi için bir anıt bulunuyor. Kurbanların çoğu genç İsraillilerdi. Her birinde fotoğraflar ve bir hikaye sergileniyor. Burası, İsrail tarihinin en ölümcül gününde yaşanan en büyük katliamın gerçekleştiği yerdi.
MUHALİFLER KURBANLARI ANDI, NETANYAHU’YU PROTESTO ETTİ
Hükümet karşıtı protestocular ise, 7 Ekim saldırılarının yıldönümünü anmak için Tel Aviv’deki Dizengoff Meydanı’ndaki çeşmeyi kırmızıya boyadı. Çeşme, saldırıların kurbanları için bir anıt alanı olarak kullanılıyor.
Protestocular ayrıca, 7 Ekim’de hayatını kaybedenler için bu sabah erken saatlerde Tel Aviv’deki ana otoyollardan birini trafiğe kapatarak bir dakikalık saygı duruşunda bulundu.
Göstericiler, Başbakan Benjamin Netanyahu’nun fotoğrafının yanında “Halk oğullarını ve kızlarını hatırlayacak” yazılı pankartların yanı sıra “tam bir başarısızlık” ve “suçlu” yazılı pankartlar da taşıdı.
İsrail’deki Ekim Konseyi ve Kumu Hareketi gibi hükümet karşıtı gruplar, 7 Ekim saldırılarıyla ilgili kamuoyuna açık bir soruşturma yapılmasını talep ediyor.
Netanyahu ayrıca son aylarda 7 Ekim saldırıları nedeniyle tartışılıyor. İsrail’in önde gelen basın kuruluşları, Netanyahu’nun saldırıdan önce Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) lideriyle görüştüğü, BAE liderinin kendisine Hamas’ın saldırı planından bahsettiği, ancak Netanyahu’nun bunu göz ardı ettiğini yazdı. Netanyahu bu iddiaları reddetti, BAE yetkilileri ise üstü kapalı şekilde görüşmeyi doğruladı. Bu haberler, 27 Ekim’de İsrail’de yapılacak seçim öncesinde Netanyahu’yu zor durumda bıraktı.
HAMAS’TAN DEĞİŞMEYEN MESAJ
Hamas, 7 Ekim’i “süregelen mücadele projesinde” “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendiren bir açıklama yayınladı.
Filistin medyasında yayımlanan ve gruba atfedilen açıklamada, saldırının İsrail’in dayattığı “acı verici ıstıraplara” “doğal bir yanıt” olduğu belirtildi.
Açıklamada ayrıca İsrail ile çatışmanın 7 Ekim 2023’te başladığı fikrinin “gerçekliğin ve niyetlerin açıkça çarpıtılması” olduğu ve çatışmanın henüz bitmediği ileri sürülüyor.
GAZZE’DE BÜYÜK YIKIM, ATEŞKES VE BARIŞ PLANI: HER ŞEY YERİNDE DURUYOR
7 Ekim saldırılarından kısa süre sonra İsrail, Gazze Şeridi’ne yönelik ağır bir saldırıya başladı. Bu operasyon, 10 Ekim 2025’te ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı 20 maddelik Gazze Barış Planı çerçevesinde ilan edilen ateşkese kadar yıkıcı şekilde devam etti.
Ateşkes bölgedeki tansiyonu önemli ölçüde düşürdü. Hamas elindeki sağ 25 rehineyi teslim etti, İsrail Gazze’den kısmen çekildi, yerinden edilen yüzbinlerce kişi yıkıntı halindeki evlerine dönmeye çalıştı. Ancak buna rağmen aradan geçen bir yılın ardından Gazze Barış Planı konusunda ciddi bir ilerleme sağlanmış değil.
Plana göre Hamas silahsızlanacak ve Gazze Şeridi’nden çekilecek, Gazze’nin yönetimi teknotratik bir yönetime devredilecek, Uluslararası İstikrar Gücü adıyla bir güç Gazze’ye yerleşecek ve geçiş yönetiminde güvenliği sağlayacak.
ABD Başkanı planın ikinci aşamasını Ocak 2026’da duyurdu ve Gazze için bir Barış Kurulu’nun kurulduğunu duyurdu, Trump’ın başkanı olduğu kurulda çok sayıda ülkenin lideri de misyon üstlendiğini beyan etti. Gazze teknotratik yönetimi de belirlendi.
Bütün bu adımlara rağmen henüz Gazze’de somut bir ilerleme söz konusu değil. Ateşkes kararına rağmen Hamas ile İsrail arasındaki gerilim sürüyor ve İsrail zaman zaman Gazze Şeridi’ne yönelik ölümcül saldırılarını devam ettiriyor.
Planın akamete uğramasının en önemli nedenlerinden biri de ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaştı. Hamas’ın en büyük destekçisi olan İran ile savaş başlayınca Gazze’ye yönelik dikkatler büyük ölçüde dağıldı.
GAZZE’DE KATLİAM×
Gazze’de 7 Ekim’in ardından İsrail’in başlattığı operasyon ve Hamas ile yaşanan çatışmaların ardından çıkan tablo ise, bugün itibarıyla şöyle özetlenebilir:
- Hamas’ın kontrolündeki Gazze sağlık bakanlığı yetkililerine göre, İsrail’in saldırılarında şimdiye kadar 74 bin 200’den fazla kişi yaşamını yitirdi, onbinlerce kişi de yaralandı.
- 10 Ekim 2025’te ilan edilen ateşkese rağmen devam eden İsrail saldırılarında yaşamını yitirenlerin sayısı ise yaklaşık 1.500.
- Yaklaşık 2,2 milyon Filistinlinin yaşadığı Gazze Şeridi’nde 1,9 milyon kişi defalarca göç etmek ve açlık ile susuzluk dahil zor koşullar altında yaşamını sürdürmek zorunda kaldı.
- İki yılı bulan çatışmaların ardından Gazze’deki yapıların yüzde 80’inden fazlası ya yıkıldı ya da hasar gördü. Gazze Şeridi yıkım görüntüleriyle hafızalardaki yerini aldı.
- Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve Dünya Bankası’nın ortak tahminine göre, Gazze’de yeniden yapılanmanın maliyeti yaklaşık 70 milyar dolar olacak.
- Hamas büyük bir coşkuyla başlattığı savaşta liderleri İsmail Haniye ve Yayha Sinwar dahil binlerce militanını kaybetti ve Trump’ın açıkladığı Barış Planı sonrasında silahsızlanmayı ve Gazze’den ayrılmayı kabul etmek zorunda kaldı.
İki liderini de kaybetmişti | İsrail bir Hamas komutanını daha vurdu
VEKİL GÜÇLER VE BÖLGESEL SAVAŞIN AÇILAN YOLU
Hamas’ın 7 Ekim’deki saldırısı sadece Gazze’de yaşanan savaş ve yıkımla sınırlı olmadı, Orta Doğu genelinde dengeleri sarsan gelişmelerin kapısını da araladı.
Hamas, Orta Doğu’da Şii Hilali stratejisiyle etkili olmaya çalışan İran’ın en önemli müttefiklerinden biriydi, hala da öyle. İran bölgesel güç stratejisi için yıllardır Irak’taki Şii silahlı grupları, Lübnan’daki Hizbullah’ı, Suriye’de Aralık 2024’te devrilen Beşar Esad yönetimini, Yemen’deki Husi milislerini ve Filistin’deki Hamas’ı destekledi; bütün bu yapılara maddi destek ve silah sağladı.
Vekil güçler: İran’daki savaşın gerekçelerinden biriydi
İsrail ile Hamas arasında 7 Ekim’den sonra başlayan savaşa İran da zaman zaman füze saldırılarıyla dahil oldu ve Hamas’a desteğini en üst seviyede ortaya koymaya çalıştı. Öbür yandan İran’ın vekil güçleri Husiler ile Hizbullah doğrudan savaşın parçası haline geldi. Özellikle Lübnan’da Gazze’dekine benzer bir savaş yaşandı ve son olarak İran’daki savaşla bağlantılı olarak buradaki savaş hala devam ediyor.
‘Rutinleşen savaş cephesi’: Lübnan | Lübnan’da savaşın bir ayı geride kaldı
Gazze’deki savaşla yeniden körüklenen İsrail-İran gerilimi önce Haziran 2025’te ve ardından Şubat 2026’da doğrudan bir savaşa dönüştü. ABD ile İsrail’in İran ile savaşının en önemli gerekçelerinden birini İran’ın vekil güçleri oluşturuyordu.
İran’daki savaş hala devam ediyor ve İran da aradan geçen sürede bölgesel etkinliğini büyük ölçüde yitirmiş durumda, Bununla birlikte hem savaşan taraflar hem bölge ülkeleri hem de petrol ticareti nedeniyle küresel çapta büyük maliyetlere yol açan savaşın ne zaman ve nasıl sonlandırılacağı belirsizliğini koruyor.
Arabulucu Katar: Taraflar görüşlerini iletti | New York görüşmeleri: ABD ve İran şartlarında ısrarcı
