Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan değişiklikle 12-18 yaş grubundaki çocuklara yönelik ceza hükümleri ağırlaştırıldı. Bazı ağır suçlarda hapis cezaları artırılırken, çocukların cezaevlerindeki infaz sürecinde de değişikliğe gidildi.
HABER MERKEZİ- Çocuk Koruma Kanunu’nda değişiklik öngören teklif, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Düzenleme, özellikle 12-18 yaş grubundaki çocuklar için ağır suçlarda uygulanacak hapis cezalarını artırırken, çocukların ceza infaz kurumlarına yerleştirilmesine ilişkin yeni kurallar getiriyor.
Yasayla birlikte mevzuattaki “suça sürüklenen çocuk” ifadesi de “adli süreçteki çocuk” olarak değiştiriliyor.
Düzenlemenin eleştirilen yönlerinden biri, çocukların korunması ve rehabilitasyonundan çok ceza ve infaz mekanizmalarının genişletilmesine ağırlık vermesi.
12-15 YAŞ GRUBUNDA YENİ CEZA SINIRLARI
Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş, ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu, eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneklerine göre belirlenecek.
Bu yeteneklerin yeterince gelişmediği tespit edilirse çocuk hakkında ceza verilmeyecek ve çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak.
Ceza sorumluluğunun bulunduğu durumlarda ise ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek. Diğer hapis cezalarında ise yarı oranında indirim yapılacak. Bir fiil nedeniyle verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.
Yeni düzenleme, hakime belirli koşullarda 12-15 yaş grubundaki çocuklar hakkında bir üst yaş grubuna uygulanan ceza hükümlerini uygulama yetkisi de veriyor.
15-18 YAŞ GRUBUNDA İNDİRİM SINIRI
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar açısından da bazı ceza sınırları yükseltildi.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Diğer cezalarda üçte bir oranında indirim uygulanacak ve bir fiil için verilen hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.
Bununla birlikte kasten öldürme ile ölüm, bitkisel hayat, organ veya duyu kaybıyla sonuçlanan kasten yaralama suçlarında yaş indiriminin uygulanmamasına karar verilebilecek.
Bu karar verilirken suçun işleniş biçimi, çocuğun kusurunun ağırlığı, suçun amacı ve saiki ile daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı dikkate alınacak.
SOSYAL İNCELEME YAPILMASI ZORUNLU OLACAK
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianameler mahkeme tarafından savcılığa iade edilecek.
İnfaz sisteminde de değişikliğe gidiliyor: Çocukların hapis cezalarının infazına doğrudan çocuk eğitimevlerinde başlanmayacak. Çocuk hükümlüler önce çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına yerleştirilecek.
Çocuğun “iyi halli” olduğunun belirlenmesi halinde ise psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı ve diğer uzmanların yer aldığı idare ve gözlem kurulunun değerlendirmesiyle çocuk eğitimevine ayrılmasına karar verilebilecek.
BAZI CEZALAR DOĞRUDAN ÇOCUK EĞİTİMEVİNDE İNFAZ EDİLECEK
Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam beş yıl veya daha az hapis cezası alan çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.
Ayrıca bazı suçlar dışında, koşullu salıverilme hesabında çocuğun 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği bir gün iki gün olarak hesaplanacak.
Bu uygulama kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlarında uygulanmayacak.
AİLEVİ SORUMLULUKLARI YERİNE GETİRMEYENLERE DE CEZA
Bakım ve eğitim yükümlülüğünün ihlali kapsamında ailevi sorumluluklarını yerine getirmeyenlere verilen cezanın alt ve üst sınırı 3 aydan 2 yıla kadar yükseltildi.
Hamile eşini veya hamile bıraktığı kadını çaresizce terk edenlere verilen ceza 6 aydan 2 yıla kadar çıkarıldı.
Ailevi ihmaller nedeniyle çocuğun ağır yaralama veya kasten öldürme gibi vahim suçlara karışması halinde şikayet şartı aranmayacak ve faile verilecek ceza yarı oranından 2 katına kadar artırılacak.
Uyuşturucu, bağımlılık veya onur kırıcı davranışlarla çocuğun ahlak ve sağlığını tehlikeye atan ebeveynlere verilecek ceza 1 yıldan 3 yıla kadar yükseltildi.
Düzenlemeyle ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişilere de yeni bir ceza getiriliyor.
Fiilin başka bir suçu oluşturmaması halinde bu kişiler bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
