ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı konusundaki gerilim sürerken, Umman’ın sunduğu yeni teklifin de İran tarafından reddedildiği bildirildi. İran’a boğazdan geçen gemilerden gönüllü ücret alınmasını içeren yeni bir teklif sunulduğu ileri sürülmüştü. Trump, İran’ın Ürdün’deki ABD güçlerine yönelik saldırısı için, “Onlara çok sert karşılık vereceğiz” dedi.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın ve daha sonra 8 Nisan’da ilan edilen ateşkes sürecindeki görüşmelerin seyrini etkileyen Hürmüz Boğazı ile ilgili gerilim devam ediyor. Umman’ın Körfez ülkeleriyle görüşmelerinin ardından İran’a sunduğu yeni teklifin İran tarafından reddedildiği bildirildi.
ABD ile gerilim sürüyor | Umman’dan İran’a Hürmüz için yeni teklif
Savaştan önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin beşte birini karşılayan Hürmüz Boğazı, savaşın başlamasıyla birlikte İran tarafından gemi geçişlerine kapatıldı. İran, 8 Nisan’daki ateşkesten sonra da boğazı açmaya yanaşmadı. 18 Haziran’da ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından resmen imzalanan mutabakat zaptının da önemli bir başlığı Hürmüz Boğazı idi.
Hürmüz’de gerilim sürüyor | ABD-İran mutabakatı belirsizlikte: Tam teşekküllü savaşa dönüş olur mu?
İran’ın küresel ölçekte petrol maliyetlerinin artışını tetiklemek ve böylece ABD üzerinde baskı oluşturmak amacıyla önemli bir koz olarak kullandığı Hürmüz Boğazı’nın statüsünün mutabakat zaptının öngördüğü 60 günlük müzakere sürecinde ele alınması bekleniyordu. Ancak müzakere süreci başlamadığı gibi, Hürmüz Boğazı nedeniyle taraflar arasında 10 Temmuz’dan sonra yeniden çatışmalar başladı ve mutabakat zaptı önemli ölçüde çöktü.
ABD tarafı boğazın savaştan önce olduğu gibi gemi geçişlerine ücretsiz olmasını istiyor. İran ise, yeni dönemde boğaz üzerinde yeni bir statüko oluşturmak niyetinde ve buna göre gemilerden ücret alınacağını savunuyor.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb kozu | Yeni bir kriz: ‘İran, Husilere talimat verdi’
ABD Başkanı Donald Trump, 11 Temmuz’da başlayan ve 13 gece üst üste gerçekleşen ABD saldırılarını 25 Temmuz’dan sonra durdurdu ve İran ile görüşmelere şans vermek istediğini belirtti. Ancak Trump, sonraki günlerde yaptığı açıklamalarda İran ile görüşmelerin sonuç vermemesi halinde saldırılarını sürdürecekleri tehdidinde de bulundu.
UMMAN İRAN’A YENİ TEKLİF SUNMUŞTU
Hürmüz Boğazı ile ilgili yaşanan ihtilafın aşılması için son günlerde boğaza kıyısı bulunan ve İran ile yakın ilişkileri olan Umman devrede.
Reuters haber ajansı, dün Körfez ülkelerinden bir kaynak ve Batılı bir diplomata dayandırdığı haberinde, Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın yönetimini içeren ve boğazın kullanımı için gönüllü ücretler toplamayı da kapsayan bir planı İran’a sunduğunu duyurdu.
Umman’ın önerisi kapsamında kapsamında İran tek başına kontrolü elinde bulundurmayacak ve ücretler gönüllülük esasına dayanacaktı.
İRAN, UMMAN’IN TEKLİFİNİ REDDETTİ
Reuters, bugün Umman’ın İran’a sunduğu önerinin reddedildiğini duyurdu. Üst düzey bir İranlı yetkiliye dayandırılan haberde, Tahran’ın Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın bölgesel ortak yönetimi önerisini reddettiği ve aylardır Körfez ticaretini sekteye uğratan çıkmazın çözümüne dair umutları suya düşürdüğü kaydedildi.
Tahran’ın, Umman’ın boğazın bölgesel ortak yönetimine ilişkin önerisini, başarı şansı olmadığı gerekçesiyle reddettiği ileri sürüldü. Reuters’e konuşan İranlı yetkili, ABD ve Suudi Arabistan’ın stratejik boğazla ilgili “gerçekçi olmayan planlarını” ilerletmesi için Umman’a baskı yapmaya çalıştığını ileri sürdü. Yetkili ayrıca, İran’ın boğazdan geçen tüm giriş ve çıkış yollarının bir kısmının İran kontrolünde olması gerektiğinde ısrar ettiğini de ekledi.
Aynı yetkili, Tahran’ın Umman’ı değerli bir komşu olarak görmesine rağmen, Umman ile yüzde 50 – yüzde 50 ortak kontrol düzenlemesinin İran’ın çıkarlarına hizmet etmeyeceğini söyledi.
İran Devrim Muhafızları (IRGC) da bugün yaptığı açıklamada, güçlerinin boğazda üç petrol tankerine saldırdığını ve “güvenli olmayan ve yasadışı bir rota” izledikleri yönündeki uyarıları dikkate almadıkları için onları durmaya zorladığını bildirdi.
Açıklamada, stratejik öneme sahip su yolunun kontrolünün tamamen kendi bünyesinde tutulduğunu ve “ABD’nin yasadışı askeri müdahalesinin” ve bölgedeki gemilere verilen talimatların cevapsız kalmayacağı uyarısında bulundu.
Hem Hürmüz Boğazı hem de Suudi Arabistan ile ABD’nin İran yanlısı Haşdi Şabi milislerine yönelik Irak’ta düzenlediği saldırıların ardından petrol fiyatları yeniden yükseldi.
ABD ve Suudi Arabistan Irak’taki İran destekli gruplara yönelik hava saldırıları düzenleyerek, bu grupların Suudi petrol tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırılarından sorumlu olduğunu duyurdu. Bunun üzerine İran, bu tür saldırılardan kendisini sorumlu tutmanın “büyük bir yanlış hesaplama” olduğunu ileri sürdü.
TRUMP: ONLARA ÇOK SERT KARŞILIK VERECEĞİZ
ABD Başkanı Trump, Fox News‘e yaptığı açıklamada, İran’ın Ürdün’deki ABD güçlerine yönelik “sürpriz” füze saldırısı olarak nitelendirdiği olayın ardından, ABD’nin güç kullanarak karşılık vereceğini söyledi. Trump, “Onlara çok sert karşılık vereceğiz” diyerek İran’ın “ağır bir bedel ödeyeceğini” ifade etti.
Trump ayrıca, ABD güçlerinin gelen balistik füzeleri başarıyla engellediğini, gece boyunca Irak’taki İran destekli milislere yönelik düzenlenen saldırıların Irak hükümetiyle koordinasyon içinde gerçekleştirildiğini doğruladığını ve bu milisleri “dünya için bir kanser” olarak nitelendirdi.
