FOTO HABER | Madrid'in kalbinde bir ay: Çadırlar, sloganlar, dayanışma

Çağdaş KAPLAN

İspanya'nın başkenti Madrid'in en merkezi ve hareketli noktalarından biri 'Puerta del Sol' Meydanı. Türkçesiyle Güneş Kapısı.

Ancak bir ayı aşkın süredir konut hakkı mücadelesine ev sahipliği yapan meydanın metro girişinde artık başka bir isim yazıyor: Solidaridad, yani Dayanışma.

Eylemciler, metro istasyonunun adını taşıyan tabelanın üzerine bu sözcüğü yerleştirmiş. Meydana çıktığınızda ise sizi alışılmış turist kalabalığının yanında bambaşka bir manzara karşılıyor: Yan yana kurulmuş çadırlar, mavi brandalarla oluşturulmuş geçitler, pankartlar ve el yazısıyla hazırlanmış dövizler...

Sol Meydanı'nın ilk görüntüsü, çadırların arasında uzanan geçitler ve dört bir yana asılan mesajlar bana Gezi direnişi sırasında parka kurulan çadırları hatırlatıyor. İnsanların gündelik yaşamlarını sürdürdükleri, taleplerini duvarlara yazdıkları, birlikte yaşamaya ve direnmeye çalıştıkları bir alan.

Madrid'in kalbindeki bu geçici yaşam alanının arkasında ise 87 yaşında evinden tahliye edilen Maricarmen'in hikâyesi ve giderek büyüyen bir konut hakkı mücadelesi var.

SOL MEYDANI'NIN YENİ GÖRÜNTÜSÜ

Madrid'in simgelerinden saat kulesinin bulunduğu Real Casa de Correos binasının önünde uzanan mavi çadırlar, meydanın alışılmış görüntüsünü değiştirmiş. Bir yanda turistler ve meydandan geçen insanlar, diğer yanda konut hakkı mücadelesi için kurulan çadırlar.

İspanya'nın en bilinen meydanlarından biri, 26 Eylül'den bu yana barınma hakkı talebinin de adresi.

MARICARMEN'İN HİKÂYESİ ÇADIRLARDA

Mavi brandalardan birine asılmış küçük bir afişte Maricarmen'in fotoğrafı ve “Her şey için teşekkürler” mesajı yer alıyor. Hemen yanındaki büyük pankartta ise “İsyan size en güzel hasadı verecek” ve “Herkes için ekmek, toprak ve özgürlük” yazılı. Maricarmen'in adı, meydanda konut hakkının ötesine uzanan toplumsal taleplerle birlikte anılıyor.

MARICARMEN ÖLMEDİ, ONU ÖLDÜRDÜLER

Başka bir brandanın üzerine onlarca küçük döviz asılmış. Bunlardan birinde “Maricarmen ölmedi, Maricarmen'i öldürdüler” yazıyor. Eylemcilerin bu sözleri, onun tahliyesi ve ölümüne yönelik tepkilerini yansıtıyor.

Aynı alanda “İçinde hayat olan evlere evet, evsiz bırakılmış hayatlara hayır” ve “Ya değerlerin vardır ya da bir fiyatın” mesajları da okunuyor.

Maricarmen'in hikayesi, burada yaşamını yitiren bir kadının anılmasının ötesinde, barınma hakkının insanların yaşamları üzerindeki etkisine ilişkin bir itiraza dönüşmüş.

KONUT BİR HAKTIR, TİCARET DEĞİL

Meydanın üzerinde uzanan büyük pankartlardan birinde “Konut bir haktır, ticaret değil” yazıyor. Altında ise CaixaBank, Banco Santander ve farklı emlak şirketlerinin isimleriyle kiralık konut sayılarına ilişkin veriler sıralanmış.

Eylemcilerin itirazı, konutların büyük şirketler ve yatırımcılar için bir kazanç aracına dönüşmesine yönelik. Talepleri arasında kiraların düşürülmesi, zorla tahliyelerin durdurulması ve herkes için erişilebilir konut hakkının güvence altına alınması bulunuyor.

HALKA İKTİDAR

Meydanın en dikkat çekici pankartlarından birinde yaşlı bir kadının büyük bir çizimi bulunuyor. Üzerinde ise “Poder para el pueblo” yazıyor: “İktidar halka.”

Çadırların üzerinde yükselen pankart, protestoların yalnızca konut sorunuyla sınırlı kalmadığını da gösteriyor. Ekonomik eşitsizliklerden siyasi kararlara, kamusal hizmetlerden toplumsal haklara kadar farklı talepler meydandaki dövizlere yansımış.

KAPİTALİZM ÖLDÜRÜR

Bir çadırın girişindeki küçük karton dövizde büyük harflerle “Capitalismo mata” yazıyor: “Kapitalizm öldürür.”

Dolar işaretinin altında kafatası ve kemikler çizilmiş. Madrid'deki konut krizine karşı başlayan protestolarda ekonomik sisteme yönelik eleştiri, kimi zaman büyük pankartlarda kimi zaman böyle küçük el yapımı dövizlerde karşımıza çıkıyor.

SİZ PARA İÇİN, BİZ SEVGİ İÇİN

Mavi çadırların birinin üzerinde beyaz bir kalp çizilmiş. Kalbin içinde ise “Siz para için, biz sevgi için” yazıyor.

Konut krizinin ekonomik boyutuna yönelik eleştiri burada daha yalın bir ifadeye dönüşmüş. Bir yanda kâr ve kazanç, diğer yanda dayanışma ve birlikte yaşam.

MEYDANIN İÇİNDE BAŞKA BİR YAŞAM: ÇADIRLARIN ARASINDA BİR SOKAK

Meydanın ortasında yan yana kurulan çadırlar ve üzerlerine gerilen büyük brandalar, küçük bir yerleşim alanını andırıyor. Aralarında yürüyebileceğiniz dar geçitler var. Kimi yerde sandalyeler, kimi yerde ortak kullanım eşyaları, kimi yerde ise yaklaşan protestoların duyuruları bulunuyor.

İspanyol gazetesi elDiarios.es'in 1 Ekim tarihli haberinde de anlatıldığı gibi, eylemciler kampın içinde kendi sokaklarını oluşturmuş ve bu sokaklara isimler vermişti.

Bir ayı aşan eylem boyunca Sol Meydanı, yalnızca protestoların değil, kolektif yaşamın da sürdürüldüğü bir alana dönüştü.

ÖZGÜRLÜK İÇİN KAMP KURUYORUZ

Madrid'in simgelerinden Ayı ve Çilek Ağacı heykelinin çevresi de pankartlarla dolu. Bir kartonda “Özgürlük için kamp kuruyoruz” yazarken hemen altında “Hediye istemiyoruz, yalnızca demokratik bir konut hakkı istiyoruz” mesajı yer alıyor.

Meydandaki dövizler yalnızca İspanya'daki barınma krizine değil, farklı toplumsal taleplere de işaret ediyor.

İKİ KELİME, BİR İTİRAZ

Mavi brandalara asılan küçük kartonlarda birbirinden farklı mesajlar bulunuyor. “Ev bir lüks değil, ihtiyaçtır”, “Yeni bir dünya istiyorsan eskisini yıkmalısın” ve “Barış içinde yaşama hakkı için” bunlardan yalnızca birkaçı.

Dövizlerin çoğu profesyonel olarak hazırlanmış değil. Kartonların üzerine keçeli kalemlerle yazılmış, bantlarla brandalara tutturulmuş. Meydanın duvarlarını da bu kişisel ve kolektif mesajlar oluşturuyor.

ÇADIRLAR KALKIYOR, MÜCADELE MAHALLELERE TAŞINIYOR: 11 KASIM'DA GENEL GREV ÇAĞRISI

Sol Meydanı'nda dikkat çeken pankartlardan biri de yaklaşan genel greve ilişkin. Büyük siyah beyaz pankartta “Huelga General” (Genel grev) çağrısı yapılıyor. Diğer afişlerde ise 11 Kasım tarihi öne çıkıyor.

Bu çağrılar, konut hakkı mücadelesinde yeni bir döneme girildiğinin de işareti.

İspanyol gazetesi Público'nun 31 Ekim tarihli haberine göre Acampada 26S hareketinin örgütleyici komisyonlarının çoğu, bir ayı aşkın süren kampın ardından meydandan aşamalı olarak ayrılma kararı aldı.

Hareket, bundan sonra Movimiento 26S adıyla örgütlenerek mücadeleyi Madrid'in mahalrine taşımayı ve 11 Kasım'daki genel greve hazırlanmayı hedefliyor.

Eylemciler, kararın kamu otoritelerinin talimatıyla değil, kampın geldiği aşamaya ilişkin ortak değerlendirmeleri sonucunda alındığını belirtiyor.

HERKES MEYDANDAN AYRILMIYOR

Ancak çadır kampının örgütleyici yapılarının çekilme kararı alması, meydanın tamamen boşaltıldığı anlamına gelmiyor.

İspanya'nın kamu yayıncısı RTVE'nin 31 Ekim tarihli haberine göre bazı bağımsız eylemciler meydandan ayrılmak istemiyor. Kamp içerisinde örgütlenen evsizler de kendi bağımsız yapılarıyla faaliyetlerini sürdürmeyi hedefliyor.

20 Minutos'un 1 Kasım tarihli haberinde ise onlarca kişinin çadırlarını toplamaya başladığı, meydanın bazı bölümlerindeki geçici yaşam alanlarının kaldırıldığı ancak bazı grupların kalmaya devam edeceği aktarılıyor.

DAYANIŞMANIN İZLERİ

Meydanın metro girişindeki “Solidaridad” yazısı, kampın geride bıraktığı izlerden yalnızca biri.

Maricarmen'in tahliyesiyle başlayan protestoların ardından bir ayı aşkın süre boyunca Madrid'in merkezinde çadırlar kuruldu, ortak yaşam alanları oluşturuldu, yüzlerce mesaj pankartlara ve dövizlere taşındı.

Şimdi eylemi örgütleyenlerin önemli bir bölümü mücadeleyi mahallelere taşımaya hazırlanırken bazı eylemciler meydanda kalmak istiyor.

Güneş Kapısı'nda başlayan bu hikâyenin sonraki adresi Madrid'in mahalleleri olacak.

Ancak meydandaki pankartlardan birinde yazdığı gibi, hareketin temel talebi değişmiş değil:

“Konut bir haktır, ticaret değil.”