Trump ile zirveden önce Putin ve Xi görüştü
Mesajlar, endişeler, hevesler: Üçlü zirve yeni Yalta mı?
ABD Başkanı Trump, Çin lideri Xi ve Rusya Devlet Başkanı Putin yarın üçlü zirvede bir araya gelecek. Bu görüşmeden önce Putin ile Xi görüştü ve konumlarını ifade eden açıklamalar yaptı. Masada pek çok ihtilaflı başlık var ve Yalta Konferansı benzerliği yapılıyor.

HABER MERKEZİ - ABD Başkanı Donald Trump’ın Asya gezisi devam ediyor; Trump yarın Çin’in Shenzen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumu sırasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile üçlü zirveye katılacak.
Trump ile yapılacak üçlü zirve öncesinde Putin ile Xi, APEC forumu kapsamında bir araya geldi. Xi ticaret korumacılığına karşı duracağını dile getirdi, Putin ise Batı yaptırımlarını eleştirdi. İki lider, Trump ile yapılacak kritik üçlü görüşme için zemin hazırladı.
Yarınki üçlü zirvede Ukrayna ve İran'da devam eden savaşların yanı sıra ticaret, yapay zeka ve nükleer silahlar gibi pek çok ihtilaflı konunun ele alınması bekleniyor.
ENDİŞELER, HEVESLER: YENİ YALTA MI?

Bu zirve , ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği arasında 1945'te yapılan ve etki alanlarını resmileştiren, İkinci Dünya Savaşı sonrası düzenin temelini atan Yalta Konferansı ile karşılaştırılıyor.
Yalta Konferansı’nda Almanya ve Berlin'in dört işgal bölgesine ayrılması kararlaştırılmıştı. Savaş sonrası dünyanın nasıl şekilleneceği de burada ele alınmıştı. Bu bakımdan Yalta zamanla, büyük güçlerin küçük ülkeler aleyhine kendi aralarında uzlaşmasının simgesi hâline geldi.
Shenzhen'de masada olmayan Ukrayna ve Tayvan gibi daha küçük ve Rusya ile Çin’in tehdidi altında olan ülkeler, büyük güçlerin kendilerini dışarıda bırakarak kendi aralarında gizli bir anlaşma yapmasından endişe ediyor.
Sadece bu iki ülke de değil, özellikle Avrupa ve Asya'daki küçük ekonomilerin liderleri de tedirgin; zira bu liderler, dünyanın en büyük askeri güçlerinin kendi çıkarlarını göz ardı edeceğini düşünüyor.
Buna karşılık bu zirvede Rusya’nın Yalta benzeri bir sonuç elde etmeye hevesli olduğu kaydediliyor. Trump’ın son aylarda Rusya yanlısı bir eğilim sergilemesi de Ukrayna’nın endişelerini artırıyor, Rusya’ya ise şartlarının kabul edilebileceği yeni bir düzenin inşası için umut sağlıyor.
Bununla birlikte Moskova bu hafta Yalta Konferansı ile yapılan karşılaştırmaları "siyaset bilimcilerinin oyunları" olarak nitelendirdi, ancak zirvenin küresel meseleler üzerinde büyük bir etkisi olacağını da kaydetti.
Zirvenin dünya barışına katkı sağlayacağını duyuran Çin’in, özellikle nükleer silahlarla ilgili görüşmeler dolayısıyla zirvede mesafeli bir tutum benimseyebileceği kaydediliyor.
XI AÇILIŞ KONUŞMASI YAPTI: İHTİLAFLI BAŞLIKLAR YERİNDE DURUYOR
Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumunun açılış konuşmasında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, "serbest ve açık ticaret" olarak adlandırdığı konuya destek çağrısında bulundu, ülkesini küresel sahnede istikrarlı bir ortak olarak göstermeye çalıştı. Bu mesajlar, Trump döneminde gümrük vergilerini artıran ve daha sert bir dış politika benimseyen ana ekonomik rakibi ABD ile tezatlığı bir kez daha ortaya koydu.
Xi, iş dünyası yöneticilerinden oluşan bir dinleyici kitlesine hitaben, "Dünya Ticaret Örgütü'nün merkezinde yer aldığı kurallara dayalı çok taraflı ticaret sistemini kararlılıkla savunmalı, serbest ve açık ticareti ve yatırımı desteklemeli, küresel sanayi ve tedarik zincirlerinin istikrarını ve sorunsuz işleyişini sağlamalıyız" dedi.
Batılı ticaret ortakları, Çin'i, tüketicileri pahasına imalat sektörünü destekleyen politikalarla yıllık 1 trilyon doları aşan ticaret fazlası elde etmekle eleştiriyor.
Reuters haber ajansının analizine göre, Pekin, büyüme modelinin dünyanın en zengin ülkeleriyle arayı kapatmaya çalışan bir ekonomi için uygun olduğunu savunurken, ABD, Avruap ve diğerleri Çin'in tedarik zincirindeki hakimiyetinin ülkeye jeopolitik bir kaldıraç sağladığından endişe duyuyor ve politikalarının kendi sektörlerini ve işlerini tehdit ettiğini belirtiyor.
Trump'ın Asya gezisi, Cumhuriyetçilerin 3 Kasım ara seçimlerindeki yenilgisinden bu yana yaptığı ilk gezi olurken, Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang ve şüpheli bir Çinli casusla ilgili iddialar gerilimi daha da artırıyor.
Ancak Reuters’a göre, Trump ve Xi'nin yarınki görüşmelerinin ardından Aralık ayında Miami'de düzenlenecek G20 zirvesinde yılın dördüncü görüşmelerini yapmaları beklendiği için Washington ve Pekin'in ilişkilerini nispeten istikrarlı tutması bekleniyor.
PUTİN BATILI ÜLKELERİ HEDEF ALDI, YAPTIRIMLARIN İŞE YARAMADIĞINI SAVUNDU
Çin lideri Xi’nin konuşmasının ardından Rusya Devlet Başkanı Putin söz aldı. Ukrayna ile beşinci yılında devam eden savaşla meşgul olan Putin , Batı güçlerini "eski hegemonlar" olarak nitelendirdi.
Avrupa'nın "utanç verici bir gerileme" içinde olduğunu ve Ukrayna'yı işgalinden sonra uygulanan Rus karşıtı yaptırımların ters teptiğini, aksine ülkesini daha da güçlendirdiğini ileri süren Putin, "Deneyimler göstermiştir ki, ekonomik egemenliğin ve fiili baskının geleneksel araçları büyük ölçüde işlevini yitirmiş ve caydırıcı güçlerinin çoğunu kaybetmiştir. Yaptırımlar, gümrük vergileri ve ihracat kısıtlamaları bir miktar caydırıcı etki gösterebilse de, büyümeyi durdurma, hele ki rakiplerin ekonomilerini çökertme konusunda yetersizdirler" diye konuştu.
PUTİN, XI İLE GÖRÜŞTÜ: "BÜYÜK FAYDALAR" BEKLİYOR
Daha sonra gerçekleşen ikili görüşmede Xi ve Putin, "uluslararası arenada istikrarlı ve olumlu bir şekilde işleyen" ortaklıkları için birbirlerini övdü ve "çok kutuplu bir dünyayı" ilerletecek daha fazla önlem alacakları sözünü verdi.
Üçlü zirve öncesinde Putin, dünyayı "çalkantılı" olarak nitelendirdi ancak ülkeler arasındaki anlaşmazlıkların "masaya oturarak" çözülebileceğini söyledi. Putin, "Bu nedenle, Rusya, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri liderleri arasında yapılacak olan üçlü görüşmeden büyük faydalar bekliyorum" dedi.
KİM KİMİNLE NE KADAR GÖRÜŞTÜ?
Trump ile Xi, 2017’den 2026’ya kadar toplamda 8 kez yüz yüze görüştü. Son görüşmeleri 24 Eylül 2026’da Washington’daydı. Bu görüşme trafiğine rağmen iki ülke arasındaki önemli sorunlara kesin bir çözüm bulunmadı.
Trump ile Putin ise bugüne kadar 7 kez yüz yüze görüştü. Bu görüşmelerin altısı Trump'ın ilk başkanlık döneminde, biri ise ikinci başkanlık döneminde, 15 Ağustos 2025’te Alaska’da gerçekleşti. Bu ziyaret aynı zamanda Putin’in 10 yıl sonra ABD topraklarına ayak basması bakımından bir ilkti. Bu görüşme, Trump’ın Ukrayna’daki savaşı bitirmeye yönelik büyük beklentiler yaratmasına karşılık sonuçsuz kalmıştı.
Putin ve Xi ise oldukça yakın bir ilişkiye sahip. İki lider Xi'nin 2013'te devlet başkanı olmasından bu yana 40'tan fazla kez bir araya geldi.

Kabarık kek yapmanın 2 püf noktası! Fırından çıkınca sönmüyor
Nûmedya24 uygulaması
Nûmedya24'ü cebinize ekleyin
Telefonunuza ya da bilgisayarınıza ekleyin: tek dokunuşla açılsın, okuduğunuz haberler bağlantısız da okunsun.
























