2014 yılındaki yol çalışmaları sırasında kemiklerin bulununca durdurulan çevre yolu çalışmaları aynı güzergahta yeniden başlatıldı. İHD Siirt Şubesi, alanın olası toplu mezarlar ve adli deliller açısından korunması gerektiğini belirtiyor.
HABER MERKEZİ – Siirt’in Berwarî ilçesi güzergahındaki Newala Qesaba’da, çevre yolu çalışmaları yeniden başladı. Hafıza mekanına dönüştürülmesi talep edilen bölgede yol yapımının sürdürülmesi, olası toplu mezarların ve delillerin zarar görmesi endişesini beraberinde getirdi.
MA‘da yer alan habere göre, 2014’te yol çalışmaları sırasında kemiklerin ortaya çıkmasının ardından bölgedeki çalışmalar durdurulmuştu. Aradan geçen yılların ardından aynı güzergahta iş makinelerinin yeniden çalışmaya başladığı belirtildi.
Newala Qesaba, uzun yıllardır toplu mezar iddiaları ve kayıplara ilişkin tanıklıklarla gündeme geliyor. Bölgede olası mezarların bilimsel yöntemlerle araştırılması ve alanın korunması yönündeki talepler bugüne kadar sonuçsuz kaldı.
İHD: ÇALIŞMALAR DERHAL DURDURULMALI
İnsan Hakları Derneği (İHD) Siirt Şubesi, yeniden başlayan çalışmalara tepki gösterdi. Derneğin sanal medya hesabından yapılan paylaşımda, Newala Qesaba’daki yapılaşma faaliyetlerinin durdurulması istendi.
Newala Qesaba’da yapılaşma faaliyetleri derhal durdurulmalıdır.
Bu alanın hukuki ve vicdani statüsü gözetilmeli, iş makineleri yerine adaletin ve bilimsel araştırmanın sesi yükselmelidir.@ihdgenelmerkez@DEMGenelMerkezi@tuncerbakirhan@erdogansabahats pic.twitter.com/yvlZw9fA4e
— İHD SİİRT ŞUBESİ (@siirtihd) August 19, 2026
İHD, alanın “hukuki ve vicdani statüsünün” gözetilmesi gerektiğini belirterek, iş makineleri yerine adalet ve bilimsel araştırmanın öne çıkarılması çağrısında bulundu.
×
NEDEN ÖNEMLİ?
Newala Qesaba, diğer adıyla Kasaplar Deresi, Türkiye’de toplu mezar tartışmasının en eski ve en simgesel adreslerinden biri. Alanda 1915’te öldürülen Ermenilerin yanı sıra 1980’li ve 1990’lı yıllarda öldürülen ya da kaybedilen Kürtlerin cenazelerinin bulunduğuna ilişkin tanıklıklar ve kayıtlar bulunuyor. Bölgede en az 300 kişinin gömülü olabileceği yönündeki tahminler yıllardır dile getiriliyor; ancak bu sayı hiçbir zaman resmi bir kazıyla kesinleştirilemedi.
İlk resmi kazı 22 Nisan 1989’da yapıldı. Birkaç saat içinde sekiz kişinin kemiklerine ulaşılmasının ardından kazı, Siirt Valiliği talimatıyla durduruldu. Çıkarılan kemiklerin kimlikleri ve akıbeti konusunda da kamuoyunu tatmin eden kapsamlı bir soruşturma yürütülmedi.
Sonraki yıllarda alanın korunması ve toplu mezarın açılması için yapılan başvurular sonuçsuz kalırken, bölge giderek yapılaşmaya açıldı. Alandan duble yol geçirildi, ardından düğün salonu ve Polis Akademisi gibi yapılar inşa edildi. Son yıllarda ise konut projeleri ve villalar gündeme geldi. Hak örgütleri, bütün bu müdahalelerin olası mezarların ve adli delillerin yok edilmesi riskini taşıdığı uyarısında bulunuyor.
2014’te yol çalışmaları sırasında kemiklerin yeniden ortaya çıkması, Newala Qesaba’nın yalnızca geçmişte kalmış bir toplu mezar iddiası olmadığını gösteren gelişmelerden biri oldu. Çalışmaların durdurulmasının ardından alanın bilimsel yöntemlerle araştırılması ve kimlik tespiti yapılması yönündeki talepler ise karşılık bulmadı.
