ABD Başkanı Trump, İran konusunda “kolay yoldan mı yoksa zor yoldan mı” ilerleyeceklerine karar verme aşamasında olduğunu söyledi. Hürmüz Boğazı’nda bir ticari geminin hedef alınmasıyla gerilim tırmanırken, İran yeni ekonomik model arayışını sürdürdü ve ABD’ye ilettiği 7 şartın uygulanmaması halinde Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını açıkladı. Rusya ve Cezayir ise arabuluculuk teklifinde bulundu.
HABER MERKEZİ – ABD ve İran arasında bir süredir devam eden gerilim, karşılıklı açıklamalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerle sürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran konusunda karar aşamasında olduğunu belirtirken, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün ABD’de olduğunu öne sürdü.
İran tarafı ise hem ABD yaptırımlarını aşmaya yönelik ekonomik adımlar atıyor hem de Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol kapasitesini koruduğunu savunuyor.
TRUMP: KOLAY YOLDAN MI, ZOR YOLDAN MI?
Trump, Ohio eyaletinde düzenleyeceği miting için Beyaz Saray’dan ayrılırken gazetecilerin sorularını yanıtladı. 3 Kasım’da yapılacak Kongre ara seçimleri öncesinde İran’la savaş konusunda ABD’nin hangi aşamada olduğu sorulan Trump, “İran’ı resmen yerle bir ettik. Şimdi İran konusunda karar verme noktasındayım. Tek soru şu: Biz bu süreci kolay yoldan mı yoksa zor yoldan mı halledeceğiz?” dedi.
Trump ayrıca İran’ın nükleer silah planlarından “fiilen vazgeçtiğini” savundu. ABD’nin askeri operasyonlarının İran’ın nükleer kapasitesini zayıflattığını öne süren Trump, İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceğini ve bunun herhangi bir anlaşmada müzakere konusu olmayacağını söyledi.
ABD Başkanı, İran’la yaşanan çatışmanın ya bir anlaşmayla ya da askeri harekatla sona ereceğini belirtirken, İran’ın askeri ve ekonomik kapasitesinin gerilediğini iddia etti.
HEGSETH: HÜRMÜZ BİZİM KONTROLÜMÜZDE
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmediğini, boğazın kontrolünün ABD’de olduğunu savundu.
İran’a yönelik ambargonun sıkı şekilde sürdüğünü belirten Hegseth, İran’ın “doğru kararı vermesi ve rotasını değiştirmesi gerektiğini” öne sürdü. Hegseth ayrıca İran’a karşı yürütülen savaşın önceki savaşlara benzemediğini ve süresiz olmayacağını söyledi.
HÜRMÜZ’DE TİCARİ GEMİ HEDEF ALINDI
Öte yandan gece saatlerinde Hürmüz Boğazı’nın Umman güzergahında seyreden bir ticari gemi hedef alındı.
İran’ın Fars Haber Ajansı, ABD refakatinde bulunan “Our Winst” adlı petrol tankerinin Hürmüz Boğazı’na girerken takip sistemini kapattığını ve bunun ardından hedef alındığını bildirdi.
İran Şura Konseyi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komitesi Sözcüsü Hasan Kaşavi, “Düşman ülkelerin gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verilmeyecek” dedi.
Kaşavi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın giriş ve çıkışını yönetme kapasitesini koruduğunu savunarak, İran’a karşı askeri harekat yürüten veya askeri malzeme taşıyan gemilerin boğazdan geçemeyeceğini söyledi.
İRAN’DAN YENİ EKONOMİK MODEL
İran’da ise ABD’nin saldırıları ve yaptırımlarının ekonomide yarattığı sorunlara karşı yeni adımlar ele alındı.
Tasnim’in haberine göre, ekonomik koordinasyon toplantısında ABD yaptırımlarını aşmaya yönelik politikalar ile içe dönük kemer sıkma önlemleri görüşüldü.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, X hesabından yaptığı açıklamada, “Hükümet, özel koşulları yönetmek için yeni bir yaklaşım benimsedi” dedi.
Pezeşkiyan, ABD’nin son aylardaki planının İran’ın “hayati damarlarını kesmek” olduğunu belirterek, “Ekonomik baskı arttı, ancak Allah’ın lütfuyla, halkın desteği ve hükümetteki meslektaşlarımızın önlemleriyle, düşmanın ekonomik savaşta hedeflerine ulaşmasına izin vermedik” ifadelerini kullandı.
“EN ZOR DÖNEMLERDEN BİRİ”
Toplantıya katılan Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohsen Rezai ise mevcut durumu “ülkenin en zor dönemlerinden biri” olarak değerlendirdi.
RUSYA VE CEZAYİR ARABULUCULUK İÇİN HAZIR
ABD ile İran arasındaki gerilimin sona erdirilmesi için farklı ülkelerden arabuluculuk teklifleri de geldi.
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitry Medvedev, İran ile stratejik ilişkilerinin kalıcı olduğunu belirterek, “İran ile stratejik ilişkilerimizi hiçbir ülke için feda etmeyeceğiz” dedi. Medvedev ayrıca, “İran ve ABD arasındaki savaşı sona erdirmek için arabuluculuk yapmaya hazırız” açıklamasında bulundu.
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdelmacid Tebboune de Cezayir’in Hürmüz Boğazı konusunda arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu söyledi. Tebboune, Cezayir’in hiçbir tarafla sorun yaşamadığını ve ülkesinin gemilerinin boğazdan geçebildiğini belirterek bunun nedenini “barışçıl bir ülkeyiz” sözleriyle açıkladı.
İRAN: 7 ŞART UYGULANMADAN HÜRMÜZ AÇILMAYACAK
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Katar arabuluculuğunda ABD’ye ilettikleri 7 şartın uygulanmaması halinde Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını söyledi. İran’ın tek taraflı talepler döneminin sona erdiğini ABD’ye ilettiğini belirten Kalibaf, Washington’ın İran’ın şartlarını kabul etmediğini ve tehdit söylemlerini artırdığını savundu. İran heyeti, BM Genel Kurulu marjında ABD’ye Hürmüz Boğazı’nın açılması için 7 şart sunmuş, ABD Başkanı Donald Trump ise bu şartları kabul etmediklerini açıklamıştı.
İRAN: ODAĞIMIZ HÜRMÜZ BOĞAZI
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin teklifine yanıt verdiklerini belirterek, “Tahran nükleer meseleye değil, Hürmüz Boğazı’na odaklanmak istiyor” dedi.
Bekayi, basın mensuplarıyla bir araya geldiği toplantıda, ABD’nin önerisinin önceki tekliflere benzediğini ve nükleer konuya odaklandığını söyledi.
ABD’NİN TEKLİFİNDE NÜKLEER DOSYA ÖNE ÇIKIYOR
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile nükleer meselede “somut ilerleme” sağlanması halinde yaptırımların hafifletilmesine ve yurt dışında dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılmasına sıcak baktığını belirtmişti. Trump ayrıca İran’ın nükleer silah edinme planlarından fiilen vazgeçtiğini ve bu konuda bir karar vereceğini söylemişti.
Bekayi, İran ile ABD arasında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) müfettişlerinin geri dönüşü konusunun görüşülmediğini belirterek, “7 aşamalı plan veya 7 günlük plan, Tahran’ın ortaya koyduğu son girişimdir ve bence dünya bu yaklaşımı İranlı yetkililerin iyi niyetine dayalı olarak açıkça görmüştür. Şimdi karşı tarafın İran yaklaşımına nasıl yanıt vereceğini görmeliyiz” ifadelerini kullandı.
Bekayi, İran’ın her türlü duruma karşı tetikte olduğunu ve ABD’nin yaklaşımını bekleyeceklerini söyledi.
