COP31'de uzlaşı sağlanamadı, ana metin reddedildi
Guterres: Hayal kırıklığı duyuyorum
Çevre Bakanı Murat Kurum'UN başkanlığını yaptığı COP31 sona erdi. Fosil yakıtlardan çıkış taahhüdü dahi içermeyen ana metinde uzlaşı sağlanamadı. AB heyeti genel kurulu terk etti. BM Genel Sekreteri Guterres "derin hayal kırıklığı" hissettiğini açıkladı.

HABER MERKEZİ - Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) Türkiye ve Avustralya eş başkanlığında hazırlanan 94 maddelik nihai çerçeve karar taslağı üzerinde uzlaşma sağlanamadı. Fosil yakıtlardan çıkış taahhüdü içermeyen, karbon gömme teknolojilerine kapı aralayan ve adaptasyon finansmanını belirsiz bırakan metni reddeden Avrupa Birliği (AB) heyeti, kapanış genel kurulunu terk etti.
Antalya’da 9 Kasım'da başlayan ve 20 Kasım’da sona ermesi planlanmasına rağmen hafta sonuna uzayarak BM tarihinin en uzun süren iklim zirvesine dönüşen COP31, derin bir siyasi krize sahne oluyor. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Anadolu Salonu’ndaki kapanış oturumunda metne karşı çıkan taraflar nedeniyle uzlaşma sağlanamadığını ve kararların kabul edilmediğini açıkladı. Ancak görüşme başlığının resmen kapatılmadığı ve müzakerelerin sürdüğü bildirildi.
'SİYASİ BAŞARISIZLIK'
Çerçeve karar üzerinde uzlaşma çıkmaması, zirve tarihindeki kırılmaları da gündeme getirdi. COP tarihinde müzakerelerin tamamen askıya alındığı tek örnek 2000 yılındaki Lahey zirvesi (COP6) olmuştu. 2009’daki Kopenhag zirvesinde (COP15) ise konferans askıya alınmasa da bağlayıcı bir anlaşma sağlanamamış, zirve yalnızca bazı teknik kararların "not edilmesiyle" siyasi açıdan başarısız sayılmıştı. Uzmanlar, Uyum ve Yeşil İklim fonları gibi teknik kararların geçtiği Antalya’daki tablonun da tam bir çöküşten ziyade Kopenhag benzeri bir "siyasi başarısızlık" anlamına geleceğini vurguluyor.
AB HEYETİ SALONU TERK ETTİ, ÇİN VE AFRİKA'DAN ÇEKİNCELİ ONAY
22 Kasım saat 02.00’de paylaşılan 94 maddelik "Antalya Paktı" taslağına en sert tepki AB, İngiltere, Norveç, Panama ve Marshall Adaları’ndan geldi. AB Delegasyonu kapanış genel kurulunu terk ederken, AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra salon dışında yaptığı açıklamada, "Fosil yakıtlardan uzaklaşma ihtiyacını gündeme taşımakta başarısız olduk. Sanki fosil yakıtları unutabilirmişiz gibi gökten düşer gibi CCUS (Karbon Yakalama, Kullanma ve Depolama) yeni bir çözüm olarak ortaya çıktı. Bu kabul edilemez" dedi. AB adına konuşan İrlanda Çevre Bakanı Darragh O'Brien zirvenin "bazı petrol ülkeleri tarafından ele geçirildiğini" savunurken, Rusya arz kesintisinin "enerji yoksulluğu" yaratacağı gerekçesiyle metne itiraz etti. Çin ve Afrika Grubu ise çekincelerine rağmen belgeyi onaylayacağını duyurdu.
STK’LERDEN TEPKİ
Öte yandan 130'dan fazla ülkenin talep ettiği "fosil yakıtlardan aşamalı çıkış" ifadesinin yer almadığı taslakta, karbon gömme teknolojilerinin 2035’e kadar gigaton seviyesine çıkarılması hedefi petrol ve gaza arka kapı açıldığı gerekçesiyle reddedildi. Elektrik tüketim payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılması çağrısında yalnızca yenilenebilir kaynak şartı aranmaması ise "düşük karbonlu teknolojiler" vurgusuyla nükleeri sürece dahil ettiği ve kömüre yeşil ışık yaktığı eleştirilerine yol açtı. Gelişmekte olan ülkelerin yıllık 305 milyar dolarlık adaptasyon finansmanı ihtiyacının üç katına çıkarılması çağrısına bağlayıcı takvim konulmaması da Küresel Güney’in tepkisini çekti.
Uluslararası iklim örgütleri de COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen’a mektup vererek taslağın geri çekilmesini istedi. CAN International Direktörü Tasneem Essop metnin fosil yakıt ve karbon yakalama lobicilerinin çıkarına hizmet ettiğini savunurken, Greenpeace Delegasyon Başkanı Jasper Inventor tarafların yüz yüze oturup fosil yakıtları sonlandırmayı müzakere etmesi gerektiğini vurguladı.
GUTERRES: HAYAL KIRIKLIĞI DUYUYORUM
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de "COP31'in sona ermesi üzerine" başlıklı açıklama yaptı. "COP31’in kapsamlı bir sonuç üzerinde mutabakata varılamadan sona ermesinden derin hayal kırıklığı duyuyorum" diyen Guterres hükümetlerin, iklim krizinin gerektirdiği sorumluluğu üstlenmesini bekleyen herkesin yaşadığı "derin hayal kırıklığını" kendisinin de hissettiğini kaydetti.
BM Genel Sekreteri, şunları kaydetti:
"Ancak bu başarısızlık, gerçekleri değiştirmiyor. Müzakere masasında bir uzlaşma sağlanamamış olabilir. Ancak bilimsel gerçekler konusunda hiçbir belirsizlik yok. Sıcaklıklar rekor kırmaya devam ediyor. İklim kaynaklı aşırı hava olayları giderek şiddetleniyor. Emisyon seviyeleri halen çok yüksek. Üstelik yaşanan her gecikme, önümüzdeki görevi daha zor ve daha maliyetli hale getiriyor."
'ZAMAN PENCERESİ HIZLA KAPANIYOR'
Dünyanın, küresel ölçekte üzerinde mutabık kalınan 1,5 derecelik sıcaklık artışı sınırını aşmanın eşiğinde olduğunu kaydeden Guterres, bu aşımın mümkün olduğunca kısa ve sınırlı tutulabilmesi için "elde kalan zaman penceresinin hızla kapandığını" bildirdi.
Guterres, "1,5 derece hedefinin aşılma miktarını ve süresini sınırlamak için bu 10 yıl içinde emisyonlarda köklü ve hızlı bir düşüş sağlamamız gerekiyor. COP31’den çıkarılması gereken ders çok net. Dünya, iklim kriziyle mücadele etmek için çok daha fazlasını yapmalı. Hem de hemen şimdi" dedi.
'İNSANLAR BEDEL ÖDERKEN FOSİL DEVASA KAR ELDE EDİYORLAR'
Gezegenin yıkımından kazanç sağlayanların, gezegeni kurtarma mücadelesinin şartlarını asla belirleyemeyeceğine dikkati çeken Guterres, "en çok emisyona yol açan ülkelerin" bu alanda öncülük etmesi ve gelişmiş ülkelerin finansman taahhütlerini yerine getirmesi gerektiğini belirtti.
İklim krizini körükleyen temel unsurun "fosil yakıtlar" olduğunu kaydeden BM Genel Sekreteri kömür, petrol ve gaza olan bağımlılığın sürmesinin "iklim kaosunu tetiklediğini" belirterek ekonomileri fiyat şoklarına açık hale getirdiğini ve enerji güvenliğini zayıflattığını bildirdi.
Guterres şunları kaydetti:
"Üzerine yakıt dökerken yangını söndüremezsiniz. Ne var ki, fosil yakıt sektöründeki güçlü çevreler tıpkı geçmişte tütün endüstrisinin izlediği stratejiyi uygulamaya devam ediyorlar. Bilimsel gerçekleri çarpıtıyor, politikaların hayata geçirilmesini geciktiriyor, eyleme geçilmesini engelliyor ve dünyanın dört bir yanındaki insanlar bunun bedelini öderken kendileri devasa karlar elde ediyorlar."
'FİNANSMAN 3 KATINA ÇIKARILMALI'
İklim krizinin en ön safında yer alanlar için "çok daha güçlü bir korumaya ihtiyaç" olduğunu kaydeden Guterres gelişmiş ülkelerin, uyum finansmanını 3 katına çıkarma ve bu desteğin en çok ihtiyaç duyanlara ulaşmasını sağlama konusundaki taahhütlerini hayata geçirmesi gerektiğini bildirdi.
Guterres, "Bu sözün arkasına hemen somut tarihler ve finansal kaynaklar koyun. Çünkü hayatlar buna bağlı. Bu krizin oluşumunda en az payı olan ülkeler, krizin en ağır sonuçlarıyla baş başa bırakılamaz. Bu, bir iklim adaleti meselesidir" dedi.
İklim eyleminin gerçek sınavının müzakere salonlarının dışında yaşanacak gelişmeler olacağını kaydeden Guterres, fosil yakıtlara bağımlılığın azalması, temiz enerjinin hızla yaygınlaşması, enerji şebekelerinin modernize edilmesi, metan emisyonlarının ciddi oranda düşürülmesi, ormanların yeniden canlandırılması, finansmanın gelişmekte olan ülkelere ulaşması gerektiğine dikkati çekti.
'ASLA VAZGEÇMEYİN'
Sivil topluma, gençlere, bilim insanlarına ve krizin en ön safındaki topluluklara mesaj vermek istediğini kaydeden BM Genel Sekreteri, "İklim krizi, hükümetlerin ortak bir paydada buluşmasını beklemeyecektir. Biz de bekleyemeyiz. Gerçekleri yaymaya devam edin. Eylem talep etmeye devam edin. Baskıyı artırmaya devam edin. Hükümetlerden ve şirketlerden hesap sorun. İklim adaleti mücadelesinden asla vazgeçmeyin" çağrısı yaptı.

Bitlis'te gezilmesi gereken 3 yer: Tarihi ve doğal güzellikleriyle öne çıkıyor
Nûmedya24 uygulaması
Nûmedya24'ü cebinize ekleyin
Telefonunuza ya da bilgisayarınıza ekleyin: tek dokunuşla açılsın, okuduğunuz haberler bağlantısız da okunsun.
























