KNK’den Guterres’e mektup
Kürtler statü için BM'ye başvuracak
BM sözleşmeleri halkların kendi kaderini tayin hakkını güvence altına alırken, Kürtlerin uluslararası kurumlarda temsili bulunmuyor. Brüksel’de düzenlenen konferansta, Kürtlerin de diğer uluslar gibi tanınması ve BM’ye bağlı kurumlarda Filistinlilerin statüsüne benzer şekilde gözlemci olarak temsil edilmesi için BM'ye başvurulması kararı alındı.

Kürtlerin Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde temsili ve uluslararası statü talebi, Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlenen konferansta ele alındı. Kürdistan Ulusal Kongresi’nin (KNK) çağrısıyla Vrije Universiteit Brussel’de (VUB) gerçekleştirilen konferansa, Kürdistan’ın dört parçasından ve diasporadan siyasi parti ve kurum temsilcileri, akademisyenler ile uluslararası hukuk uzmanları katıldı.
KNK’DEN BİR YILLIK DİPLOMASİ ÇALIŞMASI
Konferansın açılış konuşmasını yapan Nilüfer Koç, Kürtlerin yaklaşık bir asırdır uluslararası alanda kendi kimlikleriyle temsil edilmediğini söyledi. “Neden Kürtler de diğer uluslar gibi kendi adlarına konuşmuyor?” sorusunu yönelten Koç, konferansın temel gündeminin Kürtlerin uluslararası temsili ve 60 milyon olarak ifade edilen Kürt nüfusunun kimlik ve temsil hakkı olduğunu belirtti.
KNK’nin yaklaşık bir yıldır bu konu üzerinde çalıştığını aktaran Koç, konferansın söz konusu girişimlerin tartışılması açısından önem taşıdığını ifade etti.

KNK Eşbaşkanı Zeynep Murad da diplomatik çalışmalar kapsamında Kürdistan’daki siyasi parti ve kurumlarla görüşmeler yürüttüklerini söyledi. Çalışmaların KNK diplomasi grubu tarafından koordine edildiğini belirten Murad, sürecin uzun vadeli ve stratejik bir görev olarak ele alındığını kaydetti.
Murad, “60 milyon insan kendi coğrafyasında, kültürü ve kimliğiyle yaşıyor. Ancak uluslararası bir kurumda temsili yok. Bugün bunun üzerine bir tartışma yürüteceğiz” dedi.
KARAMUS: STATÜ TALEBİ TÜM KÜRTLERİN ORTAK TALEBİDİR
KNK Eşbaşkanı Ahmet Karamus, Kürdistan’ın dört parçasında BM nezdinde temsil ve statü talebinin ortak bir gündem haline geldiğini belirterek, siyasi yapılar arasında ortak tutum geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Başvuru hazırlıkları kapsamında oluşturulan heyetin farklı bölgelerde temaslarda bulunduğunu söyleyen Karamus, Rojava, Bakur ve Avrupa’nın yanı sıra Süleymaniye, Kandil ve Hewlêr’de görüşmeler gerçekleştirildiğini açıkladı. Karamus, Federe Kürdistan’daki siyasi parti ve yönetimlerle yapılan temasların olumlu geçtiğini söyleyerek, “İlk defa Başûr Kürdistan’ın tüm parti ve yönetimiyle görüşmelerimiz ve tartışmalarımız oldu. Büyük bir umut ortaya çıktı. Bu yeni süreçte birlikte ve ortak davranma umudumuz ve imkanımız ortaya çıktı. Görüşmeler ilk defa bu kadar olumlu geçti” ifadelerini kullandı.
KOTHARİ: KÜRTLERİN KENDİ KADERİNİ TAYİN HAKKI ÇOKTAN TANINMIŞ OLMALIYDI
Konferansın ikinci bölümünde konuşan Prof. Miloon Kothari, Kürtlerin uluslararası alanda tanınması, kendi kaderini tayin hakkı ve BM’nin insan hakları mekanizmaları üzerinden yürütülebilecek girişimler üzerinde durdu.
ANF‘de yer alan haberde Kothari, BM Şartı’nın başlangıç bölümünde yer alan “büyük ve küçük ulusların eşit hakları” ilkesini ve Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin (ICESCR) 1’inci maddesini hatırlattı. Söz konusu madde, bütün halkların kendi kaderini tayin hakkına sahip olduğunu; bu hak kapsamında siyasi statülerini özgürce belirleyebileceklerini, ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimlerini sürdürebileceklerini düzenliyor.
Kothari, “Kürt halklarının içsel kendi kaderini tayin hakkının küresel düzeyde tanınması çoktan gerçekleşmiş olmalıydı” dedi.
Bu hakkın tanınmamasının Kürtlerin insan haklarından tam olarak yararlanmasının yanı sıra uluslararası toplum ve BM sistemiyle bütünleşmelerinin önünde engel oluşturduğunu belirten Kothari, uluslararası insan hakları mekanizmalarının bu alandaki çalışmalar açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
KNK’NİN DÜZENLEDİĞİ KONFERANSIN SONUÇ BİLDİRGESİ AÇIKLANDI
KNK toplantısındaki tartışmaların ardından bir sonuç bildirgesi açıklandı. Bildirgede, şöyle denildi:
“Kürdistan halkının nüfusu yaklaşık 60 milyondur. Bu büyük nüfusuna rağmen Kürtler, uluslararası kurumlarda bir ulus olarak tanınmamakta ve temsil edilmemektedir. Özellikle Birleşmiş Milletler’de, neredeyse bütün ulusların bu örgütte temsil hakkı bulunmasına rağmen, Kürt ulusunun adı bu kurumda yer almamakta, Kürtler bir ulus olarak tanınmamakta ve Kürt ulusu adına bu kurumda herhangi bir temsilci bulunmamaktadır. Bu durum, Kürt ulusunun ve Kürdistan’daki tüm halkların yaşamında büyük bir eksiklik oluşturmakta ve soru ve sorunların temelini teşkil etmektedir. Bu nedenle KNK, 24. Genel Kurulu’nda (6-7 Haziran 2026) bu konuyu gündemine aldı. Yapılan geniş tartışmaların ardından, Kürtlerin de diğer uluslar gibi tanınması ve BM’ye bağlı kurumlarda Filistinlilerin statüsüne benzer şekilde gözlemci olarak temsil edilmesi için Birleşmiş Milletler’e başvurulması kararı alındı. Bu kapsamda uzmanlarla toplantılar gerçekleştirildi ve uzmanların görüşleri alındı. Bu görüşler çerçevesinde KNK adına BM Genel Sekreteri Sayın António Guterres’e bir mektup sunuldu.
Bu çerçevede, Kürt Ulusunun Birleşmiş Milletler’de Temsili Konferansı’nın katılımcıları olarak aşağıdaki hususları kamuoyuna duyuruyoruz:
- Konferans, KNK’nin bu alandaki çalışmalarını, kararını ve başvurusunu önemli görmekte ve desteklemektedir.
- Konferans, Kürt ulusunun Birleşmiş Milletler’de temsil edilmesini Kürt diplomasisinin temel çalışmalarından biri olarak görmekte ve bu çalışmayı tüm ilgili parti, örgüt, kurum ve şahsiyetlerin önüne koymaktadır.
- Konferans, Kürt ulusunun Birleşmiş Milletler’de temsilinin sağlanması için yürütülecek çalışmaları uzun soluklu bir çalışma olarak görmekte; bunun yalnızca bir örgütün işi olmadığını, ulusal ve yurtsever bir çalışma olduğunu belirtmektedir.
- Konferans, bu çalışmanın yürütülmesi amacıyla “Kürt Ulusunun Birleşmiş Milletler’de Temsilini Gerçekleştirme Komitesi” adıyla bir çalışma komitesi oluşturmakta ve tüm parti, örgüt, kurum ve Kürdistanlıları bu çalışmaya katılmaya ve bu komiteyi desteklemeye çağırmaktadır.
- Kürt Ulusunun Birleşmiş Milletler’de Temsilini Gerçekleştirme Komitesi, bağımsız bir komitedir. Parti, örgüt ve Kürdistanî kurumların temsilcileri ile bağımsız şahsiyetlerden oluşur ve tüm Kürdistanî parti, örgüt ve kurumlarla koordinasyon içerisinde çalışır.
- Konferans, bu çalışmanın gerçekleştirilmesi amacıyla geniş kapsamlı bir imza kampanyasının başlatılmasına; Kürdistan’ın dört parçasında ve yurtdışında milyonlarca imzanın toplanarak BM’ye sunulmasına karar vermektedir.
- Konferans, tüm Kürdistanlıları bu çalışma içerisinde yer almaya ve bu kampanyaya katılmaya çağırmaktadır.
- Konferans, Kürt ulusunun Birleşmiş Milletler’de temsil edilmesini ulusal ve yurtsever bir çalışma olarak görmektedir. Bu çalışma ancak güçlü bir ulusal birlikle gerçekleştirilebilir. Bu nedenle konferans, parti, örgüt ve kurumlara, şahsiyetlere ve Kürdistan’ın tüm bileşenlerine en kısa sürede Ulusal Konferans düzenlemeleri ve ulusal birliği güçlendirmeleri çağrısında bulunmaktadır.
- Konferans, Birleşmiş Milletler’e, Kürdistan halkının başvurusunu kabul etmesi, Kürtleri bir ulus olarak tanıması ve BM’ye bağlı kurumlarda Kürtleri gözlemci olarak kabul etmesi çağrısında bulunmaktadır.
- Konferans, özellikle BM’de veto hakkına sahip beş ülke olmak üzere, tüm BM üyesi devletlere Kürtlerin başvurusunu olumlu karşılamaları, bu konuyu BM’nin gündemine almaları ve oylamalarda olumlu oy kullanmaları çağrısında bulunmaktadır.
- Kürt sorununun çözümü ve Kürt ulusunun BM’de temsili, Türkiye, İran, Irak ve Suriye’nin çıkarlarına karşı değildir; eşitlik ve çözüm konusunda ortak çıkarlar bulunmaktadır. Konferans, Türkiye, İran, Irak ve Suriye yönetimlerine, Kürt ulusunun BM’de temsili konusundaki bu çalışmayı kendi devletlerine karşı bir çalışma olarak görmemeleri ve buna engel olmamaları çağrısında bulunmaktadır.”
BM’DE TEMSİL VE STATÜ NASIL KAZANILIYOR?
Kürtlerin BM’de temsil ve statü talebi, uluslararası hukukta farklı biçimlerde karşılık bulabilecek bir girişim. Ancak BM sisteminde halkların kendi kaderini tayin hakkı, siyasi temsil, gözlemci statüsü ve tam üyelik birbirinden ayrı hukuki kategoriler olarak düzenleniyor.
BM Şartı’nın 1’inci maddesi halkların eşit hakları ve kendi kaderini tayin ilkesini örgütün temel amaçları arasında sayıyor. İkiz insan hakları sözleşmeleri olarak bilinen Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin ortak 1’inci maddesi de bütün halkların kendi kaderini tayin hakkını güvence altına alıyor.
Bununla birlikte söz konusu hükümler, bir halkın BM’de kendiliğinden ayrı temsil hakkı elde etmesini veya bağımsız devlet olarak tanınmasını sağlamıyor.
FİLİSTİN VE FKÖ ÖRNEĞİ
BM’de devlet olmayan bir siyasi temsil oluşumunun gözlemci olarak kabul edilmesinin en bilinen örneği Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ).
BM Genel Kurulu, 22 Kasım 1974 tarihli 3237 sayılı kararıyla FKÖ’yü Filistin halkının temsilcisi olarak tanıyarak Genel Kurul çalışmalarına gözlemci sıfatıyla katılmaya davet etti. Karar, örgütün BM toplantılarına ve BM himayesinde düzenlenen uluslararası konferanslara katılımının önünü açtı.
Filistin’in statüsü 29 Kasım 2012’de bir kez daha değişti. Genel Kurul, 67/19 sayılı kararla Filistin’e BM üyesi olmayan gözlemci devlet statüsü verdi. Karar 138 ülkenin lehte oyuyla kabul edildi; 9 ülke karşı çıktı, 41 ülke çekimser kaldı.
BM Genel Kurulu çalışmalarına sürekli gözlemci olarak katılan üye olmayan iki devlet bulunuyor: Vatikan’ı uluslararası alanda temsil eden Kutsal Makam ve Filistin Devleti.
BM Şartı’nda gözlemci statüsü için bütün başvuru sahiplerine uygulanabilecek, ayrıntılı ve standart bir kabul prosedürü yer almıyor: Üye olmayan devletlerin sürekli gözlemci statüsü, zaman içinde oluşan kurumsal uygulamalara dayanıyor.
Kürtlerin dört ülkede yaşayan nüfusunu kapsayacak ortak bir temsil iddiası bakımından siyasi partilerin ve kurumların katılımı, temsil yetkisinin nasıl belirlendiği ve ortak başvurunun hangi siyasi mutabakata dayandığı önem taşıyacak.

Kabarık kek yapmanın 2 püf noktası! Fırından çıkınca sönmüyor
Nûmedya24 uygulaması
Nûmedya24'ü cebinize ekleyin
Telefonunuza ya da bilgisayarınıza ekleyin: tek dokunuşla açılsın, okuduğunuz haberler bağlantısız da okunsun.























