Rusya, müzakereler için tarih verdi
'4 Kasım'dan sonra hazırız'
ABD-Rusya ve Ukrayna arasında başlaması beklenen üçlü görüşmeler hakkında Rusya’dan açıklama geldi. Kremlin’den yapılan açıklamada, “4 Kasım’dan sonra müzakereleri yeniden başlatmaya hazır olacağız” denildi.
HABER MERKZİ – Rusya-Ukrayna savaşı beşinci yılında devam ediyor. Son haftalarda savaşın sonlandırılmasına yönelik görüşmeler yeniden canlandırılmaya çalışılıyor.
Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov’dan açıklama geldi. Uşakov, Rusya’nın üçlü müzakereleri 4 Kasım’dan sonra yeniden başlatmaya hazır olduğunu bildirdi.
Rus devlet kanalı Rossiya-1’e Ukrayna krizinin çözümüne yönelik müzakereler hakkında açıklamalarda bulunan Uşakov, Rusya’da 4 Kasım’ın Ulusal Birlik Günü olarak kutlandığını hatırlatarak “Son tarih, bizim için büyük bir bayram olan 4 Kasım. Bu tarihten sonra müzakereleri yeniden başlatmaya hazır olacağız” ifadesini kullandı.
GÜNDEMDEKİ BAŞLIKLAR YENİ DEĞİL
ABD Başkanı Donald Trump, son haftalarda daha açık şekilde Rusya yanlısı bir tutum benimserken, öbür yandan Ukrayna üzerinden baskı kuruyor ve bu durumda Rusya ile Ukrayna arasında bir anlaşmanın yolunu arıyor.
ABD Temsilcisi Steve Witkoff, önce 20 Ekim’de Norveç’in başkenti Oslo’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüştü. Bu görüşmeye Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, AB, NATO ve E4 ülkelerinin (İngiltere, Fransa, Almanya, Polonya) temsilcileri de katıldı, Witkoff ile birlikte Rusya-Ukrayna görüşmelerini yürüten Trump’ın damadı Jared Kushner ise, bildirilen sağlık gerekçeleri nedeniyle görüşmeye çevrim içi katıldı.
Witkoff, ertesi gün de (21 Ekim) St. Petersburg kentinde Rusya Devlet Başkanı VladimirPutin ile bir araya geldi.
Trump Ukrayna ile mesafeyi açıyor, Putin’e yakınlaşıyor
Son görüşmelerde ele alınan başlıkların da Trump’ın politika değişikliğiyle uyumlu olduğu kaydediliyor. Ancak bununla birlikte bu başlıkların yeni olmadığı, geçen yılın sonbaharında başlayan görüşmeler boyunca müzakere edildiği de anlaşılıyor. Yeni olanın Trump yönetimi tarafından Zelenskiy’nin Rusya’nın müzakerelerde ısrarcı olduğu şartları kabul etmeye daha açık şekilde zorlanması olduğu belirtiliyor. Zelenskiy ile Trump’ın son haftalarda bozulan ilişkileri de bu çerçevede değerlendiriliyor.
Trump’ın planı ve müzakereler: Rusya’nın talepleri – Ukrayna’nın itirazları
Trump, ABD’de başkanlık koltuğuna oturduğu Ocak 2025’te 24 saat içinde Rusya-Ukrayna savaşını bitireceğini iddia etmişti, ancak aradan yaklaşık iki yıl geçti ve savaş sürüyor. Ama Trump, en başında büyük oranda Rusya’nın taleplerinin kabul edildiği bir barış anlaşmasını gündeme getirdi. Geçen yılın sonbaharında gerçekleşen görüşmelerde masada olan başlıklar da büyük oranda Rusya’nın taleplerinin karşılanmasını içeriyordu. Ukrayna ve Avrupa ise özellikle Rusya’ya işgal altında olan toprakların bırakılması baskısına direnebildi. Ancak yeni görüşmelerde şartlar geçen yılkinden daha farklı ve Ukrayna’nın direnebilmesi de daha zor olacak.
Müzakerelerde ele alınan başlıklardan en önemlisi, Rusya’nın 2022’den sonra işgal ettiği topraklar. Rusya, Luhans ve Donetks eyaletlerini kapsayan Donbas bölgesinin ve Zaporizhzhia ile Kherson vilayetlerinin kendisine bırakılmasını istiyor. Bu bölgeler Ukrayna’nın doğudaki zengin madenleri ve ağır saniyisinin bulunduğu yerler, aynı zamanda Karadeniz’de önemli kıyı bölgeleri. Ancak nüfusun önemli bir kısmı Ukrayna vatandaşı Ruslardan oluşuyor ve Putin bu nüfusun Rus yönetimini istediğini ileri sürüyor; Ukrayna’ya yönelik işgal için ileri sürülen en önemli gerekçelerden biri de, bu nüfusun iddia edilen tercihi ve Ukrayna devletinin bu nüfusun dil ve kültürel haklarına yönelik iddia edilen baskılarıydı.
Halihazırda Rusya bu bölgelerin tamamını işgal etmiş durumda, sadece Donetsk vilayetinin yüzde 20’si kadar olan bölgede Ukrayna ordusu cephe hattını tutuyor.
Rusya’nın başlıca talepleri arasında Ukrayna’nın asla NATO’ya katılmayacağına dair söz verilmesi, Ukrayna ordusunun belli bir sayıda sınırlandırılması, Donbas’ın tamamının Rusya tarafından kontrol edilmesi, Kırım, Donbas, Zaporizhia ve Herson bölgeleri üzerindeki Rus kontrolünün tanınması ve Ukrayna’da Rusça konuşanlara koruma sağlanması yer alıyor.
Ukrayna, bu taleplerin teslimiyet anlamına geleceğini ve ülkeyi sonunda Rusya’nın işgaline karşı savunmasız bırakacağını kaydediyor.
Buna karşın, ABD’nin sunduğu ve ilk etapta 28 maddeden oluşan, ancak daha sonra Cenevre’de yürütülen müzakereler sonrasında 20 maddeye indirilen barış planı, kamuoyuna yansıdığı kadarıyla, Rusya yanlısı görünüyor.
Planın ilk taslak haline göre, ABD, Ukrayna’dan Rusya’nın işgali altındaki bölgelerden vazgeçmesini, NATO’yu unutmasını ve asker sayısını sınırlamasını ve olası bir anlaşmanın ardından 100 gün içinde seçime gitmesini istedi.
Zelenskiy, geçen yıl bu plana karşı “Ya ağır 28 madde ya da ağır kış” diyerek karşı çıkmıştı ve bir yılın ardından neredeyse değişmez şekilde aynı plan yeniden masada ve Zelenskiy, artan ABD baskısı karşısında daha zor durumda.
Ukrayna ve Rusya, olası bir barış anlaşmasının şartları konusunda hâlâ çok yakın görünmüyor; ancak Trump son zamanlarda Ukrayna’ya bir tür anlaşmaya varması için baskıyı artırdı. Witkoff’un Zelenskiy ile görüşmek için Oslo’da olduğu sırada Trump, Ukrayna’nın savaşı bitirmesinin veya “çok kötü bir şeyle” karşı karşıya kalmasının zamanının geldiğini söyledi.
Ukrayna’yı ‘sert bir kış’ daha bekliyor, Zelenskiy destek arıyor
