Rusya Ukrayna’da bir kez daha enerji altyapısını hedef aldı ve 15 tesisi vurdu. ABD’deki ara seçimler öncesinde İran savaşının yol açtığı petrol kriziyle baş etmeye çalışan Trump ise, Zelenskiy’i suçlamaya ve Rusya ile daha çok yakınlaşmaya devam ediyor.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş sekizinci ayında devam ediyor ve bu savaşın gidişatını belirleyen Hürmüz Boğazı’nda aylardır petrol ihracatıyla ilgili yaşanan kriz küresel sonuçlara yol açıyor. İran savaşı nedeniyle artan petrol fiyatları ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler öncesinde ABD Başkanı Donald Trump’ı zorluyor. Seçmen nezdinde büyük destek kaybı yaşadığı bildirilen ve kamuoyu araştırmalarına göre seçimi kaybetmesi beklenen Trump, çareyi bir diğer savaş bölgesinde arıyor.
Trump, beşinci yılında devam eden Rusya-Ukrayna savaşında son haftalarda ciddi bir politika değişikliğine gitmiş görünüyor. Trump Ocak 2025’te göreve geldikten sonra, savaş boyunca Ukrayna’nın destekçisi olan ABD’nin politika değişikliğine gideceğine dair adımlar atmaya başlamıştı, ancak son haftalarda ABD-Ukrayna ilişkileri kriz çerçevesinde değerlendiriliyor.
Artık daha açık şekilde Rusya yanlısı bir tutum benimseyen ve buna karşılık Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i suçlayan Trump, İran savaşıyla yaşanan petrol krizini de Rusya ile yakınlaşma sayesinde aşabileceğini değerlendiriyor.
×Trump 10 Ekim’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi yaptı ve ardından dizel yakıt anlaşmasını duyurdu.
Bir gün sonra ise, 11 Ekim’de Trump bu kez Ukrayna ve Rusya’nın birbirlerinin enerji altyapılarına yönelik saldırılar gerçekleştirmeyecekleri konusunda ateşkes anlaşmasına vardıklarını duyurdu.
Bu ateşkes duyurusu Ukrayna ve Avrupa ülkelerini şaşırttı; öbür yandan Rusya’dan da olumlu bir karşılık bulmadı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise, Trump’ın ateşkesle ilgili açıklamasının ardından “Haberim yok ama hazırız” dedi.
Bu gelişmeler ABD ile Ukrayna arasında gerilime yol açtı. Rusya’ya karşı Ukrayna’nın müttefiği olan ABD, Donald Trump’ın Ocak 2025’te başkanlık görevine gelmesiyle farklı bir siyaset izlemeye başladı. Trump, savaşın sonlandırılması için devam eden girişimlerde Rusya yanlısı bir eğilim sergilemek ve bu nedenle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in olası bir çözüm için Ukrayna’dan istediği tavizleri desteklemekle suçlanıyor.
Trump’ın Putin ile görüşmesi ve enerji ateşkesini ilan etmesinin ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i barış istememekle suçlaması ve Ukrayna’nın yeni başkan edinme vaktinin geldiğini söylemesi, ABD-Ukrayna arasındaki çelişkileri artırdı.
Ukrayna’nın Rusya’ya karşı savaşta son bir yılda insansız hava araçlarıyla sağladığı denge de Trump’ın açıklamalarının ardından sarsıldı. Milyarder iş insanı ve Trump’ın müttefiki Elon Musk’a ait uydu teknolojisi Starlink hizmetinin Ukrayna’nın insansız hava araçları için kısıtlandığı ortaya çıktı. Reuters haber ajansı bu kısıtlamanın bizzat Beyaz Saray’da kararlaştırıldığını duyurdu. Bu, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı askeri hareketliliğini ve operasyonel kabiliyetini zor duruma düşüren bir gelişme oldu.
Zelenskiy, Trump’ın son açıklamalarından hareketle önemli bir müttefiklerini kaybettiklerini söyledi.
TRUMP, GRAHAM’IN YASASINI ASKIYA ALDI: RUSYA’YA YAPTIRIMLARDA MUAFİYET
Trump’ın Rusya ile yakınlaşma çabaları kapsamında atılan son adım da dikkat çekiyor.
Hem ABD’deki Demokratlardan hem de Cumhuriyetçilerden tepki toplayan dizel anlaşmasının ardından Trump, yürürlüğe girmesine günler kala Rusya ile ilgili yaptırım yasasında muafiyet yolunu seçti.
Bu yasa, 11 Temmuz’da yaşamını yitiren ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham tarafından hazırlanmış ve ölümünün ardından hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da kabul edilmişti. Trump da yasayı Eylül ayında imzalamıştı.
Trump’ın ve aynı zamanda Ukrayna’nın en büyük destekçilerinden olan Graham’ın hazırladığı yasa, Rusya’dan ABD’ye ithal edilen tüm mallara 30 gün içinde yüzde 100’e varan oranlarda gümrük vergisi uygulanmasını öngörüyordu. Bu vergiler, yasanın yürürlüğe girmesinden sonraki 30 gün içinde petrol veya doğalgaz satın alan veya Rusya’nın yaptırımlardan kaçmasına yardımcı olan tüm ülkeleri de kapsıyordu. Kararda, muafiyetin Trump veya üst düzey yetkililerinin “daha fazla işlem yapılmasının uygun olduğuna” karar verene kadar yürürlükte kalacağı belirtiliyordu.
Bu yasayla birlikte Rusya’nın başta petrol ticareti olmak üzere dış ticaretine yönelik baskının daha da artması beklenirken, yasanın yürürlüğe girmesine günler kala Trump muafiyet öngören bir kararname imzaladı. Trump, muafiyetin ABD’nin ulusal çıkarları doğrultusunda olduğunu söyledi.
ZELENSKIY: PUTİN’İ CESARETLENDİRİYOR
Rusya ile dizel anlaşması sonrasında Trump ile ilişkileri bozulan Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, son kararnameyi de eleştirdi. Zelenskiy, sosyal medya hesabımdan yaptığı açıklamada, Rusya’ya yönelik yaptırım yasasında muafiyet yolunun seçilmesinin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i cesaretlendirdiğini belirtti.
Zelenskiy, “ABD’nin yaptırım karartması, saldırgan üzerindeki baskının hafifletilmesi, Putin’e verilen mali ödüller – bunların hepsi onu saldırmaya devam etmeye teşvik ediyor. Geri adım atmamalıyız” diye yazdı.
Bu gelişmeler, Rusya’nın Ukrayna’daki 15’ten fazla elektrik üretim ve iletim tesisine saldırmasından sonra yaşandı.
