Savaşın İran’da yarattığı hasarın 145 milyar dolar civarında olduğu, ABD ablukasının da ihracatta en az 50 milyar dolar zarara yol açtığı kaydediliyor. Pentagon’a göre savaşın ABD’ye maliyeti ise 25 milyar dolar, ancak daha yüksek rakamlar da konuşuluyor. Körfez ülkelerinin zararı da on milyarlarca dolarla hesaplanıyor.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın yol açtığı yıkım ve siyasi sonuçların yanı sıra ekonomik maliyeti de tartışılıyor. ABD’nin de İran’ın da yaşanan savaşın sonucunda ciddi ekonomik sonuçlarla karşı karşıya olduğu kaydediliyor.
İran Kızılayı Başkanı Pirhüseyin Kolivend, 8 Nisan’da ABD-İsrail ve İran arasında ateşkes ilan edildikten sonra yaptığı açıklamada, savaş sırasında ülke genelinde 125 bin 630 sivil tesisin hasar gördüğünü duyurdu. Kolivend’e göre zarar gören tesisler arasında yaklaşık 100 bin konut, 23 bin 500 ticari işletme ve yüzlerce kamu binası bulunuyor.
Bu hasarın yol açtığı maliyetin ise 140 ila 145 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Bu veriler, savaşın İran’da yol açtığı yıkımın bir tarafını oluşuturuyor.
Savaşta ekonomik faturayı kabartan en önemli gelişmeler ise Hürmüz Boğazı’nda yaşandı. Uzmanlara göre, boğazdaki gerilim tüm zamanların en büyük krizine yol açmış durumda ve üstelik en ağır etkileri henüz ortaya çıkmadı, boğaz açılsa bile krizin etkileri yıllarca sürebilir.
Savaşta da diplomaside de düğüm noktası | ‘Hürmüz krizi’: En ağır sonuçları henüz ortaya çıkmadı
İran savaşla birlikte boğazı gemi geçişlerine kapattı ve ateşkesin ilan edildiği 8 Nisan’dan bu yana da kapalı tutmaya devam ediyor. Buna karşılık ABD de İran limanlarına gemi giriş ve çıkışlarını engellemek için boğazı ablukaya aldı. Her iki durumun yarattığı sonuç boğazdaki gemi trafiğinin durma noktasına gelmesi oldu.
Ateşkes uzatıldı ama… | Savaşta ve diplomaside Hürmüz Boğazı: Bu koz kime kaybettirecek?
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz sadece ABD ve ortaklarına zarar vermedi, boğazı kapatan İran’a da büyük zarar verdi. ABD’nin abluka kararı sonrasında ise en büyük darbeyi İran almış görünüyor.
‘Hürmüz krizi’ İran’ın da boğazını sıkıyor
Küresel gemi takip ve enerji analiz şirketi Kpler’in Ham Petrol Analiz Müdürü Homayoun Falakshahi’ye göre, ABD ablukası İran petrol ihracatını felç etmiş durumda. Falakshahi, Mart ayında 65 milyon varil petrol ihraç eden İran’ın, son günlerdeki sevkiyat rakamlarının neredeyse sıfıra indiğini belirtti. Falakshahi’nin aktardığına göre, Tahran Mart ayında günlük 2,1 milyon varil ihracat gerçekleştirdiğ ve toplamda 65 milyon varil petrol sattı. Ancak ateşkes döneminde bu rakamlar günlük 400-500 bin varil bandına kadar çekildi, son abluka kararıyla birlikte ise ihracat durma noktasına geldi.
Associated Press’in (AP) aktardığına göre, İran 2025 yılında yaklaşık 98 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi ve bunun neredeyse yarısı petrolden geldi.
Bütün bu kalemler ve dahası hesaba katıldığında İran’ın yüz milyarlarca dolarlık kayıp yaşadığı ve ülkenin olası bir anlaşma olması halinde bile onlarca yılda ancak toparlanabileceği kaydediliyor.
PENTAGON SAVAŞIN MALİYETİNİ 25 MİLYAR DOLAR OLARAK AÇIKLADI, ANCAK…
Savaşın ABD’ye faturası da gündemde. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizden dolayı artan petrol fiyatları ABD’de ve tüm dünyada sarsıcı sonuçlara yol açmış durumda. Ham petrolün varil fiyatı 120 doları da aştı ve bunun birçok sektörde etkisi öngörülüyor.
Öbür yandan ABD’nin İran’a saldırılarının yol açtığı maliyet de konuşuluyor. ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon) saldırıların maliyetini 25 milyar dolar olarak duyurdu. Ancak CBS televizyonuna göre, maliyet 50 milyar dolar civarında. CBS’e konuşan bir yetkili, Pentagon’un açıkladığı verilerin doğruyu yansıtmadığını ileri sürdü.
KÖRFEZ ÜLKELERİNİN ON MİLYARCA DOLARLIK KAYBI
İran’ın savaş boyunca hedef aldığı ve Hürmüz Boğazı’nda petrol sevkiyatını engellediği Katar, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Suudi Arabistan gibi ülkelerin de on milyarlarca dolarlık kayıp yaşadıkları tahmin ediliyor.
BM Kalkınma Programı’nın Mart sonunda açıklanan “Ortadoğu’da Askeri Tırmanış: Arap Ülkeleri İçin Ekonomik ve Sosyal Sonuçlar” başlıklı raporuna göre, savaşın bölge ekonomisine maliyetinin 120 ile 194 milyar dolar arasında öngörülüyordu ve bu kaybın 103 ila 168 milyar doları Körfez ülkelerine ait olduğu hesaplanıyordu.
ERAKÇİ DE DAHİL OLDU: 100 MİLYAR DOLAR
Bu arada İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de tartışmaya dahil oldu. Sosyal medya hesabında açıklama yapan Erakçi, savaşın ABD’ye maliyetinin 100 milyar dolar ve bunun sorumlusunun da İsrail olduğunu savundu.
