Bilim insanları, yapay zeka sohbet botlarıyla kurulan duygusal etkileşimlerin insanlarda “plasebo empatisi” olarak tanımlanan bir etki yaratabileceğini belirledi.
HABER MERKEZİ- Yapay zeka destekli sohbet botları, giderek daha fazla kişi tarafından yalnızca bilgi almak için değil, duygusal destek arayışıyla da kullanılıyor. Ancak Stanford Üniversitesi ile Harvard Tıp Okulu araştırmacılarının yürüttüğü ortak çalışma, bu etkileşimlerin insan psikolojisi üzerindeki etkilerine ilişkin yeni soruları gündeme taşıdı.
Araştırmaya göre kullanıcılar, karşılarındaki sistemin gerçek duygulara sahip olmadığını bilseler bile, destekleyici ve anlayışlı yanıtlar karşısında kendilerini anlaşılmış hissedebiliyor. Araştırmacılar bu durumu “plasebo empatisi” olarak tanımlıyor.
Çalışmada, yapay zeka tarafından üretilen teselli edici ve onaylayıcı ifadelerin, insan beyninde gerçek bir sosyal etkileşime benzer duygusal tepkiler oluşturabildiği belirtiliyor. Bu durumun bireylerde geçici bir rahatlama hissi yarattığına dikkat çekiliyor.
UZMANLAR UZUN VADELİ ETKİLERE DİKKAT ÇEKİYOR
Araştırmacılara göre asıl tartışma, bu deneyimin uzun vadede nasıl sonuçlar doğurabileceği.
Gerçek insan ilişkilerinin uzlaşma, sabır, eleştiri ve fikir ayrılıkları gibi unsurlar içerdiğini hatırlatan uzmanlar, yapay zeka sohbetlerinin ise çoğu zaman kullanıcının beklentilerine göre şekillendiğini vurguluyor.
Araştırmada, sürekli olarak çatışmasız ve onaylayıcı bir iletişim biçimine maruz kalmanın, bireylerin gerçek hayattaki sosyal ilişkilere yönelik beklentilerini değiştirebileceği ifade ediliyor. Bu durumun zamanla arkadaşlık, aile ve partner ilişkilerinde hayal kırıklığını artırabileceği değerlendiriliyor.
“DİJİTAL GÜNLÜK OLABİLİR, TERAPİNİN YERİNİ TUTMAZ”
Araştırmayı yürüten ekip, yapay zeka araçlarının tamamen reddedilmesi gerektiğini savunmuyor. Uzmanlara göre bu sistemler düşünceleri toparlamak, not almak veya bir tür dijital günlük işlevi görmek açısından yararlı olabilir.
Bununla birlikte araştırmacılar, yapay zekanın gerçek sosyal ilişkilerin ya da profesyonel psikolojik desteğin yerine geçemeyeceği konusunda uyarıyor.
