ABD yönetiminin, İran ile savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşma kapsamında 300 milyar dolarlık yatırım fonu oluşturmayı değerlendirdiği belirtildi. Fonun ve yaptırımların kaldırılmasının, Tahran’ın Hürmüz Boğazı ve nükleer müzakerelerdeki tutumuna bağlı olacağı ifade edildi.
HABER MERKEZİ – ABD yönetiminin, İran ile savaşın sona erdirilmesine yönelik kalıcı bir anlaşma sağlanması halinde 300 milyar dolarlık bir yatırım fonunun oluşturulmasını değerlendirdiği belirtildi.
Financial Times’a konuşan üst düzey ABD’li bir yetkili, Washington’un yaptırımların kaldırılması ve İran’ın yeniden inşası için büyük bir yatırım fonu kurulmasını görüştüğünü söyledi.
Yetkiliye göre, söz konusu ekonomik teşvikler, cuma günü İsviçre’de imzalanması beklenen mutabakata İran’ın ne ölçüde uyacağına bağlı olacak. Teşviklerin, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nın açılması ve nükleer müzakerelerdeki tutumuna göre şekilleneceği ifade edildi.
ABD-İran mutabakatı: Trump’a göre zafer, analistler ise aksini söylüyor
ŞİRKETLER İÇİN OLUŞTURULACAK
FT’ye görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynak, yatırım fonunun nihai anlaşmanın bir parçası olacağını ve bunun için önce 60 günlük ateşkes uzatımı, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve nükleer program konusunda yeni müzakerelerin yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Aynı kaynak, fonun hükümetler tarafından değil, İran’da yatırım yapmak isteyen şirketler için oluşturulacağını belirtti. Yaklaşık 90 milyon nüfusa sahip ve geniş enerji kaynakları bulunan İran’a Avrupa, Asya, Güney Kore, Japonya ve ABD’den çok sayıda şirketin ilgi gösterdiği kaydedildi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance da CBS News’e yaptığı açıklamada, 300 milyar dolarlık yeniden inşa fonunun İran’ın yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde erişebileceği kaynaklardan biri olduğunu söyledi.
TRUMP İÇİN SİYASİ OLARAK HASSAS BİR BAŞLIK
Haberde, Washington’un İran’a sunduğu ekonomik teşviklerin müzakerelerin en tartışmalı başlıklarından biri olduğu belirtildi. Bu konunun aynı zamanda Donald Trump açısından da siyasi açıdan hassas olduğu, çünkü Trump’ın İran yönetimini ödüllendiriyor görüntüsü vermek istemediği ifade edildi.
Trump, daha önce Barack Obama döneminde 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmayı sert biçimde eleştirmiş ve Tahran’a “nakit para paletleri gönderildiğini” savunmuştu. ABD-İran arasında imzalanan mutabakatı eleştiren çevreler ise bugün masada bulunan ekonomik teşviklerin Obama dönemindekilerden çok daha büyük olduğunu öne sürüyor. ABD’li üst düzey bir yetkili, pazartesi günü yaptığı açıklamada Trump, Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın uzaktan imzaladığı metne rağmen şu ana kadar İran’a “tek bir dolar” aktarılmadığını söyledi.
YAPTIRIMLAR KADEMELİ KALDIRILACAK
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklara göre, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve yurt dışındaki İran varlıklarının serbest bırakılması kademeli olarak gerçekleşecek. Süreç, nükleer programla ilgili müzakerelerde sağlanacak ilerlemeye ve nihai bir anlaşmaya varılmasına bağlı olacak.
Bununla birlikte Trump yönetiminin, güven artırıcı önlem olarak başlangıç aşamasında bazı sınırlı ekonomik kolaylıklar sağlamayı değerlendirdiği belirtildi. ABD’li yetkililer ayrıca İran’ın daha büyük mali kaynaklara erişiminin belirli kriterlere değil, Washington’un genel değerlendirmesine bağlı olacağını ima etti.
Bir yetkili, “Yaptırımların kaldırılması belirli bir davranış ya da eyleme bağlı değil. Genel olarak uygun şekilde davranmalarıyla bağlantılı. Bizim için en önemli konu ise nükleer program” dedi.
