Sevda Çetinkaya
Cezayir Savaşı’ndaki ‘valiz taşıyıcıları’nın hikayesini anlatacağım size.
1954’te başlayan ve 1962’de Cezayir’in bağımsızlığıyla sona eren savaş, Fransa’nın içinde de ciddi bir siyasal ve vicdani çatışma yarattı. Çünkü Fransız devletinin yürüttüğü savaşa karşı çıkan Fransızlar vardı. Bunların bir bölümü, Cezayir’in bağımsızlığı için mücadele eden FLN’ye doğrudan yardım etmeye başladı.
Onlara sonradan “porteurs de valises”, yani ‘valiz taşıyıcıları’ denilecekti.
Bu insanlar ne mi yapıyordu?
Cezayirli işçilerin FLN için topladığı paraların taşınması, bazı FLN mensuplarının saklanması, sahte belgelerin hazırlanması, haberleşme ve sınır geçişleri gibi işlerde yardımcı oldular. Yeraltı faaliyetlerinin bir parçasıydılar ve bunun suç olduğunu bilerek hareket ettiler.
Çünkü Fransız devleti açısından FLN bir bağımsızlık hareketi değil, yasadışı ve terörist bir örgüttü. Onlar ise Cezayirlilerin bağımsızlık hakkını savunuyordu.
Burada Francis Jeanson’un çevresinde oluşan ağın hikayesini anlatmalıyım.
Jeanson, Sartre’ın çevresindeki önemli isimlerden biriydi. Cezayir meselesi üzerine yazıyor, Fransız sömürgeciliğini eleştiriyordu. 1957’den itibarense Cezayir bağımsızlık hareketine Fransa’dan destek sağlayan yeraltı ağını örgütledi.
