Kuban Kural
“Türk” “kökenli” bir milletvekilinin sarf ettiği sözler uzun zamandır üzerine düşündüğüm “Türk” “asıllı” Çerkesler konusunu konuşmak için fırsat doğurdu.
Yine, Barış Ünlü’nün Türklük sözleşmesine atıf yaparak söylersek; Çerkes diasporası kurumlarının yönetimlerine ya da yönetim çeperlerine çöreklenmiş, çoğu yaşlı ve erkek bireyler, Türklük sözleşmesinin Çerkesler içerisinde taşıyıcısıdırlar. “Türk” “asıllı” Çerkesler dediklerim tam olarak bu klikler. Burada “Türk’ü” etnik anlamından ziyade zihniyet olarak kullandığımı belirtmeme gerek yok sanırım. Gerçi ikisi arasındaki fark da tartışılır ya o ayrı bir konu başlığı olarak kenarda dursun…
Türkiye Çerkes diasporası kendi kimliği üzerinden siyasallaşma kabiliyetini bir türlü geliştirmediği için ülkedeki siyasi atmosferden ama en çok da devletin pozisyonundan etkilenerek tavır geliştirir. Tepki verir, talep eder vs. kavramlarını özellikle kullanmıyorum çünkü bunlar zaten olmaz ancak çok zorda kalınınca tavır geliştirilir. Bu tavır da, her daim devletin yamacından kurulur, çok zorlanılırsa eğer, yine de onu kızdırmayacak bir tonda dillendirilir. Bu sadece toplumsal meselelere yönelik tavırlarında görülen bir şey değildir üstelik. Direkt kendilerine yönelik bir durum olduğunda da devleti korkutmamak, onun tepkisini çekmemek birincil önceliktir.
Kendi dilleri, kimlikleri ile ilgili ülke atmosferi söz söylemelerini “zorladığında” dahi önce bu ülke için yaptıkları fedakârlıkları sayarak kendilerini ifade etmeye başlarlar. Başkasının derdiyle dertlenmek, kendi derdine başkalarını ortak etmek, ülkenin demokratikleşmesini öncelemek yerine her daim devletin hassasiyetlerini gözetirler. Burada devletin yerine “Türk’ü” koysak ne değişir, üzerinde konuşulmaya değer bir başlık daha…
Çerkeslerin bu tutumlarına birçok gerekçe sunulabilir. En başta, diaspora olmaları, buralı olmamaları, diasporaların yaşadıkları iktidar organlarına tutunarak ayakta kalmaları, tarihsel süreçler vs. Bunların çoğu da teorik olarak haklı sebeplerdir. Ancak diasporaların dahi yıllar geçtikçe politikleştikleri ve siyasallaştıkları da bilinen bir gerçektir. Burada temel sorun bu devletlû halin kalıcılaşmasıdır. Bu kalıcılaşma aşamasında, bahsettiğim “Türk” “asıllı” Çerkeslerin pozisyonları büyük ölçüde belirleyicidir.
