ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma çağrısına şimdiye kadar birçok ülkeden temkinli bir tepki geldi. İngiltere ve Fransa olası seçenekleri değerlendirdiklerini ancak henüz net bir karar almadıklarını vurguluyor. AB’den ise, “Bu bizim savaşımız değil” açıklaması geldi.
HABER MERKEZİ – ABD Başkanı Donald Trump’ın küresel enerji akışını yeniden sağlamak için savaşta kilit konuma gelen Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik müttefiklerine yaptığı destek çağrı birçok ülke tarafından hâlâ temkinli bir yaklaşımla karşılanıyor.
×Trump, 14 Mart’ta yaptığı açıklamada “Bir şekilde Hürmüz Boğazı’nı çok yakında açık, güvenli ve serbest hâle getireceğiz” demiş ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma girişiminden etkilenen pek çok ülkenin, boğazın açık ve güvenli kalmasını sağlamak için ABD ile birlikte bölgeye savaş gemileri göndereceğini ileri sürmüştü.
Trump’ın bu destek çağrısına şimdiye kadar birçok ülkeden açıklama geldi. Almanya, Japonya ve Avustralya operasyona katılmayacaklarını belirtirken, İngiltere ve Fransa ise olası seçenekleri değerlendirdiklerini ancak henüz net bir karar almadıklarını duyurdu.
KALLAS: BU BİZİM SAVAŞIMIZ DEĞİL
Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlenen AB dışişleri bakanları toplantısının ardından açıklamalarda bulunan AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, “(Birlik üyesi) hiçbir ülkenin bu savaşa çekilmek istemediğini” dile getirdi. Kallas, “Bu bizim savaşımız değil” dedi.
Kallas, AB’nin hâlihazırda bölgede görev yapan Aspides deniz misyonunu genişletme niyetinde olmadığını da vurguladı. Söz konusu misyonun, petrol ve gaz taşımacılığının güvenliği için genişletilmesi bir seçenek olarak gündeme gelmişti.
Bununla birlikte Reuters haber ajansına konuşan Kallas, Hürmüz Boğazı için diplomatik çözüm bulunması gerektiğini de dile getirdi. Kallas dün yaptığı açıklamada ise, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüştüğünü dile getirmiş ve savaş zamanlarında Ukrayna’dan tahılın çıkarılmasını sağlayan anlaşmayı örnek alarak Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve doğalgaz taşımacılığının serbest bırakılması fikrini görüştüğünü duyurmuştu.
ALMANYA VE POLONYA: BU BİZİM SAVAŞIMIZ DEĞİL
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Trump’ın çağrısını reddederek, “ABD Donanması’nın başaramadığını birkaç Avrupa fırkateyninin başarması mı bekleniyor?” ifadelerini kullandı. Pistorius, “Bu bizim savaşımız değil. Bu savaşı biz başlatmadık” dedi.
Polonya Başbakanı Donald Tusk da, “İran’a asker göndermeyeceğiz, bu çatışma güvenliğimizi doğrudan etkilemiyor” açıklaması yaptı.
TRUMP’TAN MÜTTEFİKLERE UYARI
Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada, çağrıya yanıt vermeyen ülkeleri “hatırlayacaklarını” söyledi. Financial Times’a verdiği röportajda ise NATO müttefiklerinin destek vermemesi halinde bunun ittifakın geleceği açısından “çok kötü olacağını” dile getirdi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de Trump’ın Avrupalı müttefiklerle temaslarını sürdürdüğünü ve destek talebini yinelediğini açıkladı.
×
HÜRMÜZ BOĞAZI BÜYÜK ÖLÇÜDE KAPALI
İran, izni olmadan geçiş yapmaya çalışan gemilere saldırı tehdidinde bulunurken, savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatlarında ciddi artış yaşandı. Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapalı.
AVRUPA TEMKİNLİ YAKLAŞIYOR
Avrupa ülkelerinin operasyona mesafeli yaklaşmasında, son dönemde ABD ile yaşanan siyasi gerilimlerin etkili olduğu değerlendiriliyor. Uzmanlar, Trump yönetiminin ekonomik ve askeri gücü müttefikler üzerinde baskı kurmak için kullandığını ve bunun ters tepki yarattığını belirtiyor.
AB: KİMSE SAVAŞA GİRMEK İSTEMİYOR
Avrupa Birliği dışişleri bakanları Brüksel’de yaptıkları toplantıda konuyu ele aldı. Kızıldeniz’de yürütülen mevcut deniz misyonunun Hürmüz’e genişletilmesi seçeneği tartışıldı ancak mevcut görevlerin sürmesi nedeniyle değişiklik yapılmadı.
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, toplantı sonrası “Hiç kimse bu savaşa aktif olarak dahil olmak istemiyor” açıklamasını yaptı.
JAPONYA: DESTEK PLANIMIZ YOK
Japonya da bölgeye gemilere refakat edecek deniz gücü gönderme planı olmadığını bildirdi. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, meclis oturumunda yaptığı konuşmada, henüz bölgeye askeri güç gönderme konusunda bir karar almadıklarını vurgulayarak, “Refakatçi gemi gönderme konusunda henüz herhangi bir karar almadık. Japonya’nın bağımsız olarak neler yapabileceğini ve yasal çerçeve içinde neler yapılabileceğini incelemeye devam ediyoruz” dedi.
İNGİLTERE VE FRANSA SEÇENEKLERİ DEĞERLENDİRİYOR
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD ile birlikte çalışmaya açık olduklarını ancak savaşa dahil olmayacaklarını söyledi. Starmer, “Daha geniş bir savaşa çekilmeyeceğiz. Hürmüz Boğazı’nın açılması gerekiyor ama bu kolay değil” dedi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise bölgeye savaş gemileri gönderdiğini ve Hürmüz çevresinde konuşlandırmalar yapılabileceğini açıkladı. Macron’un Avrupa, Asya ve Körfez ülkelerini kapsayan bir koalisyon oluşturmayı hedeflediği ancak operasyonun ancak çatışmalar durduktan sonra gündeme gelebileceği ifade edildi. Macron ayrıca İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmede, boğazda seyrüsefer özgürlüğünün “en kısa sürede yeniden sağlanması gerektiğini” iletti.
