Şükrü Aslan
İstanbul başta olmak üzere Türkiye şehirlerinde, kentsel mekânı sermayenin üretimi için kullanan politika, her yerde şehir coğrafyalarını radikal biçimde değiştirmiştir. 80’li yıllarda görünür hale gelen bu politikanın unsurlarından birisi, şehirlerdeki tek katlı-küçük ölçekli yapılardan, çok katlı yapılar, plazalar ve gökdelenlerin olduğu yeni şehirler üretmekti. Mekâna bu büyük müdahaleyi mümkün kılan ilk düzenlemeler de aynı süreçte üretilmişti. 90’lı yıllarda gecekonduların hedef haline gelmesi ve büyük ölçüde tasfiye edilmesi de yine bu politikayla ilgiliydi.
Gecekondulardan sonra sıra kooperatif evleri ve diğer eski toplu konut bölgelerine gelmişti. Artık onlar da tasfiye edilecek ve her birinden yeni beton kentler çıkarılacaktı. İşte İstanbul’un Tozkoparan’ı bunun bir örneğiydi. Dar gelirlilerin konut ihtiyacına yanıt amacıyla 60’lı yıllarda geliştirilen konut politikasının bir ürünü ve Gecekondu Önleme Bölgesi olarak belirlenen bir yerde kurulmuştu. 1966’da Gecekondu Kanunu çıkarıldığında İstanbul’da 134 tasfiye, 156 ıslah ve 7 Gecekondu Önleme Bölgesi de belirlenmişti. Bu yeni politikada ilk uygulama yeri Mesken Genel Müdürlüğü’nce yapılan 230 nüve konutla Tozkoparan’dı ve Bakırköy ilçesinde bağlı 48 hektarlık alan ‘Osmaniye Sosyal Meskenler’ adı ile bu işe ayrılmıştı.
