Süreçte gözler Meclis’e gelecek çerçeve yasada. AKP’nin detaylarını kamuoyuna duyurmadığı tasarıya dair sızdırılan bilgiler tartışmaları arttırdı. Tasarının Meclis’e gelmeden önce son bir kez daha gözden geçirileceği konuşulurken, DEM Parti ise siyasi partileri ziyaret etmeye hazırlanıyor.
HABER MERKEZİ – Süreçte artık yasal düzenleme aşamasına gelindi. DEM Parti İmralı Heyeti üyeleri Pervin Buldan, Özgür Faik Erol ve Mithat Sancar, 2 aylık aranın ardından Abdullah Öcalan ile görüşmek üzere İmralı Adası’na gitti. İmralı’da yürütülen değerlendirme ve öneriler kapsamında açıklama yapan heyet, sürecin devam etmesi kararlılığının vurgulandığına dikkat çekti.
Çerçeve yasa tasarısının içeriği henüz açıklanmazken, taslakta uzlaşılamayan maddelerin olduğu ve bu maddeler üzerinden mutabakata varılmaya çalışıldığı belirtiliyor.
MA’dan Ömer Güngör’ün haberine göre DEM Partili kaynaklar, “Öcalan taslakta neye evet diyor neye hayır diyor bunu göreceğiz ve birçok konu netleşecek” değerlendirmesi yapmış ve bu görüşme neticesinde Abdullah Öcalan’ın taslağa ilişkin önerileri ve görüşleri tekrar alınmıştı.
‘ÇERÇEVE YASA’ TAKVİMİ TARTIŞMAYA AÇILDI
Kulislerden edilen bilgilere göre, AKP yasa taslağının Meclis kapandıktan sonra Meclis Adalet Komisyonu’nda görüşülmesini istedi. Fakat yapılan siyasi parti görüşmelerinin ardından Meclis’in resmi çalışma süresi 31 Temmuz’a kadar uzatıldı.
Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş ise yaptığı açıklamada; Meclis’in ara vermeden süreç yasasına ilişkin çalışmalarını yürüteceğini ve önümüzdeki hafta itibariyle yasa taslağının Meclis Başkanlığı’na sunularak ardından Adalet Komisyonu’nda görüşüleceğini belirtti.
SON BİR ÇALIŞMA YÜRÜTÜLEBİLİR
“Yetişirse önümüzdeki hafta Meclis bunu müzakere eder ve bitirir” diyen Kurtulmuş’un işaret ettiği takvim 30-31 Temmuz’u gösteriyor. Kurtulmuş, partilerin grup başkanları, grup başkanvekillerinin kendi aralarında bu yasa teklifinin detaylarıyla ilgili çalışmaları sürdüreceklerini ve belli bir noktaya getireceklerini söyledi.
Kulislere göre süreç komisyonunun koordinatörleri bu hafta taslak üzerinde son çalışmaları yürütebilir. Grup başkanvekillerinden oluşan komisyon koordinatörleri, AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ve Yeni Yol Grubu’ndan Bülent Kaya’dan oluşuyor.
KOMİSYON ÖNCESİ SON TEMASLAR: DEM PARTİ ZİYARETLERE HAZIRLANIYOR
Taslak içeriğine ilişkin müzakereler ve çalışmalar sürerken İmralı ile yapılan görüşmelerin de siyasi partilere aktarılması bekleniliyor.
Abdullah Öcalan’ın görüş ve önerilerinin siyasi partiler ile paylaşılması amacıyla DEM Parti’nin de Meclis’te grubu bulunan ve bulunmayan siyasi partileri ziyaret etmesi bekleniyor.
TASLAK KİMİN İMZASI İLE GELECEK?
Bu görüşmeler sonucunda gerekli değerlendirmelerin yapılmasıyla beraber taslağa son şekli verilecek. Komisyonda yer alan siyasi partilerin ortak imzası ile taslağın Meclis Başkanlığı’na sunulması öne çıkan seçeneklerden olurken, taslağın hazırlanacak olan içeriğe göre yalnızca AKP-MHP imzası ile de Meclis Başkanlığı’na verilebileceği konuşuluyor.
Taslak içeriğine dair müzakereler sürerken DEM Parti, Abdullah Öcalan’ın hukuki statüsünün ve süreçteki rolünün belirlenmesinde ısrarcı. Kulislere yansıyan bilgilere göre ise bunun “çerçeve yasa” sonrasına bırakılacağına ilişkin tartışmalar yürütülüyor. Yasada, silah bırakanların dönüşü, topluma entegrasyonu kapsamında Adalet, İçişleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı gibi birçok bakanlığa görev ve sorumluluk düşeceği belirtiliyor. Yine bu çalışmalar siyasi partiler ile paylaşılırken, Abdullah Öcalan’ın statüsüne ilişkin düzenlemenin doğrudan yasa metninde yer almasından ziyade yasanın çıkmasının ardından iletişim koşullarının iyileştirilmesi, görüşmelerin rutine binmesi ve rolünün devam eden müzakereler kapsamında belirleneceği tartışılıyor.
YASANIN YÜRÜRLÜLÜĞE GİRME SÜRECİ
İçerik üzerindeki müzakerelerin tamamlanmasının ardından “çerçeve yasa” taslağının önce Adalet Komisyonu’nda kabul edilmesi gerekiyor. Komisyon raporunun dağıtılmasının ardından teklifin Genel Kurul gündemine alınabilmesi için Meclis İçtüzüğü uyarınca kural olarak 48 saatlik bir bekleme süresi bulunuyor. Ancak Genel Kurul kararıyla bu süre kısaltılabiliyor. Bu durumda teklif, bekleme süresi 24 saate indirilerek kısa süre içinde Meclis Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlanabilir.
“Çerçeve yasa” taslağının yürürlüğe girme konusunda ise iki senaryo öne çıkıyor: Birincisi yasanın direkt içerisinde yer alan maddelerden birinde yürürlülük tarihinin belirlenmesi, ikincisi ise net bir yürürlülük tarihi vermeden “Milli Güvenlik Konseyi ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile verilen onay sonrası yürürlüğe girecektir” şeklinde bir ifade ile düzenlemesi olacak. Meclis Genel Kurulu’nda yasalaşsa dahi iktidar kulislerinde yasanın yürürlüğe girmesinin Cumhurbaşkanlığı’nın onayına bırakılacağı konuşuluyor.
DEVLET MEKANİZMALARINI MI HAZIRLIYOR?
Taslağın kısa süre içerisinde Meclis’ten geçmesi beklenirken yasanın uygulanmasına ilişkin kurumsal hazırlıkların ise şimdiden başlatıldığı belirtiliyor. Süreç kapsamında yalnızca yasal düzenlemenin değil, uygulamanın hayata geçirilmesini sağlayacak idari ve hukuki mekanizmaların oluşturulmasına yönelik çalışmaların da yapılacağı tartışılırken, geçtiğimiz günlerde Adalet Bakanı Akın Gürlek’in 81 ildeki 175 Ağır Ceza Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde müstakil “Terör Suçları Soruşturma Büroları” kurulması kararını duyurması sürece dair mekanizmaların kurulmaya başlandığını gösteriyor.
BÜROLAR NASIL ÇALIŞACAK?
Edinilen bilgilere göre, başsavcılıklar bünyesinde yapılandırılacak bu büroların, mevcut soruşturmaların yanı sıra asıl olarak “çerçeve yasa” sonrasında ortaya çıkacak hukuki süreçleri yürütmeye de hazırlanacağı değerlendiriliyor. Bu kapsamda silah bırakarak Türkiye’ye dönecek olan örgüt üyelerinin “çerçeve yasa” kapsamında dosyalarının değerlendirilmesi, kayıt altına alınması, haklarında uygulanacak hukuki prosedürlerin yürütülmesi ve denetimli serbestlik süreçlerinin takibinin bu bürolar aracılığıyla yürütülmesi öngörülüyor. Edinilen bilgilere göre yasa yürürlüğe girdikten sonra her Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesindeki bu birimler, dönüş başvurularını ilgili kurumlarla koordinasyon içerisinde değerlendirecek.
Adalet Bakanlığı’nın yanı sıra İçişleri Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı başta olmak üzere birçok kamu kurumunun da kendi görev alanlarına ilişkin uygulama mekanizmalarını hazırladığı belirtiliyor. Bu hazırlıklar, Abdullah Öcalan’ın daha önce dile getirdiği yasal ve kurumsal mekanizma vurgusuyla hayata geçiyor. Abdullah Öcalan, sürecin yalnızca siyasi iradeyle değil, uygulamayı güvence altına alacak kurul ve mekanizmalarla ilerletilmesi gerektiğini birçok kez ifade etmişti. Benzer şekilde MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de Meclis çatısı altında komisyonların ve hukuki mekanizmaların oluşturulmasının önemine dikkat çekmişti.
