Aşırı sıcaklar Fransa’nın enerji sistemini bir kez daha sınadı. Golfech Nükleer Santrali’nin tamamen durması, iklim krizi ile enerji güvenliği arasındaki hassas dengeyi yeniden gündeme taşıdı.
HABER MERKEZİ- Fransa’nın güneybatısındaki Golfech Nükleer Santrali, Garonne Nehri’nde su sıcaklığının çevresel sınır değerlere yaklaşması nedeniyle tamamen devre dışı bırakıldı. Elektrik şirketi EDF, 22 Haziran gecesi ikinci reaktörü de durdururken, ilk reaktör ise 8 Mayıs’tan bu yana planlı bakım nedeniyle zaten üretim yapmıyordu.
Böylece toplam 2,6 gigavat kurulu güce sahip santral, son yıllarda ilk kez tamamen üretim dışı kaldı.
EDF, kararın çevre mevzuatı gereği alındığını açıkladı. 2006 tarihli düzenleme, santralden Garonne Nehri’ne bırakılan suyun nehir sıcaklığını belirlenen sınırların üzerine çıkarmasını yasaklıyor. Meteorolojik tahminlerde 23 Haziran’da bu eşik değere ulaşılmasının beklenmesi üzerine üretim durduruldu.
Fransız elektrik iletim sistemi işletmecisi RTE ise şebekenin mevcut koşullarda bu üretim kaybını karşılayabilecek durumda olduğunu bildirdi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ NÜKLEER ÜRETİMİ ZORLUYOR
Golfech’te alınan karar, Fransa’nın iklim değişikliği karşısında nükleer enerji altyapısının karşı karşıya olduğu zorlukları yeniden gündeme taşıdı.
Nükleer santraller, reaktörlerin soğutulması için büyük miktarda suya ihtiyaç duyuyor. Uzayan sıcak hava dalgaları ve nehir sularındaki sıcaklık artışı ise özellikle yaz aylarında çevresel sınırların aşılmasına yol açabiliyor. Bu nedenle bazı reaktörlerde üretimin azaltılması ya da tamamen durdurulması gerekebiliyor.
Kararın alındığı dönemde klima kullanımının artmasıyla elektrik talebinin de yükselmesi, arz-talep dengesine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.
DAHA SICAK YAZLAR, DAHA FAZLA RİSK
Fransa Sayıştayı’nın daha önce yayımladığı değerlendirmelerde, yüzyılın ortasına doğru sıcak hava dalgalarının sıklaşması halinde yüksek sıcaklık nedeniyle yaşanan üretim kesintilerinin birkaç kat artabileceği uyarısı yapılmıştı.
Fransa’daki 57 nükleer reaktörün tamamı deniz veya nehir kenarında bulunuyor. Bu durum, soğutma suyu ihtiyacı açısından avantaj sağlarken, aşırı sıcak dönemlerde çevresel kısıtlamalara karşı sistemi daha hassas hale getiriyor.
ENERJİ DÖNÜŞÜMÜN YENİ SINAVI
Fransa, ulaşım, sanayi ve binalarda elektrifikasyonu hızlandırmayı hedeflerken, nükleer santrallerin iklim koşullarından daha fazla etkilenmesi enerji politikalarına ilişkin yeni soruları gündeme getiriyor.
Uzmanlar, daha gelişmiş soğutma teknolojileri, yenilenebilir enerji yatırımları, enerji depolama sistemleri ve şebeke esnekliğinin birlikte güçlendirilmesinin gelecekte benzer risklerin azaltılmasında belirleyici olacağını değerlendiriyor.
Golfech’te yaşanan son duruş, yalnızca çevresel kuralların uygulanması değil, aynı zamanda iklim değişikliğinin Avrupa’nın en büyük nükleer enerji filosuna sahip ülkesi Fransa üzerindeki etkisinin de somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
ELEKTRİK KESİNTİLERİ GELİYOR
Fransa elektrik dağıtımcılarından Enedis ise kritik bölgelerde sıcaklığın 40’ın üstünde seyretmesi durumunda elektrik kesintisi uygulayabileceklerini duuyurdu. Şirket açıklamasında, uzun süreli sıcaklığın yer altındaki dağıtım kablolarını etkileyerek, ısının 80 dereceye ulaşması endişesi taşıdıkları belirtiliyor.
Birçok bölgede yeraltı kabloları daha dayanıklı iken kimi bölgelerde eski teknoloji korunuyor.
