Macaristan’da Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarı sona erdi. Seçimi kazanan Peter Magyar, ilk açıklamasında “Macaristan tekrar Avrupa’ya dönmek istiyor” dedi. Magyar’ı tebrik eden Avrupalı liderler zaferden memnun.
HABER MERKEZİ – Sandıkların yüzde 96’sının açıldığı Macaristan’da yarışı yüzde 53’ün üzerinde oyla önde götüren ve Saygı ve Özgürlük Partisi’nin (Tisza) lideri Peter Magyar, Budapeşte’de seçmenlerine seslendi.
Konuşmasına, “Başardık” sözleriyle başlayan Magyar, “Seçimi Tisza ve Macaristan kazandı. Hem de küçük bir farkla değil, büyük bir farkla. Birlikte Macaristan’ı özgürleştirdik. Siz olmadan başaramazdık” dedi.
‘YUMUŞAK VE BARIŞÇIL GEÇİŞ’ MESAJI
Magyar, böylesine büyük bir zaferin hiçbir Macar parti tarafından kazanılmadığını belirterek, “Her bir Macar vatandaşı için işleyen ve daha insani bir Macaristan inşa etme meşruiyetini kazandık” diye konuştu.
“Macaristan’ı demokrasiye döndürmek için en yumuşak ve barışçıl geçişi yapacağız” diyen Magyar, tüm Macarların bir sistem değişikliği için çalıştığını ifade etti.
‘MACARİSTAN TEKRAR AVRUPA’YA DÖNMEK İSTİYOR’
Macaristan halkına teşekkür eden Magyar, “Bugün, Macaristan’ın özgürlük tarihine altın harflerle Macar zaferi olarak yazılacak. Baskıya karşı ve yalana karşı zaferin günü olarak yazılacak. Bugün Tisza’ya oy vermeyenler de ulusal birliği kutlasın” dedi.
Magyar, seçim zaferinin tüm Macarlar için bir zafer olacağını belirterek, “Macaristan tekrar Avrupa ülkesi olmak, Avrupa’ya dönmek istiyor” diye konuştu.
Liyakate önem vereceklerini kaydeden Magyar, halkın daha iyi sağlık, eğitim, eşitlik gibi haklardan faydalanması için çalışacaklarının altını çizdi.
ÜLKEYİ TERK EDEN MACARLARA SESLENDİ: EVE DÖNÜN
Magyar, “Ülkemiz yurt dışında yaşayan çocuklarına kollarını açacak. 800 bin Macar iş bulmak için Batı Avrupa’ya göç etti. Ülkemizi terk eden Macarlara sesleniyorum. Eve dönün. Çünkü Macaristan’ın tüm kızlarına ve oğullarına ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.
Magyar, “Hükümetimin görevi ülkeyi yeniden birleştirmek” derken Macar halkının ülkeyi bölenleri görevden aldığını söyledi.
ORBAN TEBRİK ETTİ
Magyar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda “Başbakan Viktor Orban, az önce bizi arayarak zaferimizden dolayı tebrik etti” ifadesini kullandı.
Orban da düzenlediği basın toplantısında açıklamalarda bulundu. Seçim sonucunun net ve acı olduğunun açık olduğunu belirten Orban, “Seçmenler bize ülkeyi yönetme sorumluluğunu ve imkanını vermedi. Kazanan partiyi tebrik ettim” dedi. Orban, “Muhalefette de olsak Macar ulusuna ve vatanımıza hizmet etmeye devam edeceğiz” diye konuştu.
İLK YURTDIŞI ZİYARETİNİ POLONYA’YA YAPMASI BEKLENİYOR
Orban’ın 16 yıllık iktidarına son veren Peter Magyar’ın partisinin seçimlerde birinci çıkması Avrupa ülkelerinde memnuniyet yarattı. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Magyar’ı telefonla aradı ve tebrik etti. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde Tusk’ın, “Alo? Peter? Çok mutluyum. Galiba senden bile daha mutluyum” dediği görüldü.
Magyar’ın ilk yurtdışı ziyaretini Polonya’ya yapması bekleniyor.
×
AVRUPALI LİDERLERDEN MAGYAR’A TEBRİK
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Magyar’ı telefonla arayan isimler arasındaydı.
Çevrimiçi ortamda ise İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İrlanda Başbakanı Micheál Martin, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ve Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola’dan tebrik mesajları geldi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa da Magyar’a iyi dileklerini iletti.
Starmer, “Bu, sadece Macaristan için değil, Avrupa demokrasisi için de tarihi bir an” dedi.
Macron, “Fransa, demokratik katılımın zaferini, Macar halkının Avrupa Birliği değerlerine bağlılığını ve Macaristan’ın Avrupa’ya olan bağlılığını memnuniyetle karşılıyor” mesajını verdi.
Merz, “Güçlü, güvenli ve her şeyden önce birleşik bir Avrupa için güçlerimizi birleştirelim” açıklamasını yaptı.
Kristersson, “Hem müttefikler hem de AB üyeleri olarak sizinle yakın bir şekilde çalışmayı dört gözle bekliyorum. Bu, Macaristan tarihinin yeni bir sayfasını açıyor” dedi.
Von der Leyen, “Macaristan Avrupa’yı seçti. Avrupa her zaman Macaristan’ı seçti. Birlikte daha güçlüyüz. Bir ülke Avrupa yoluna geri dönüyor. Birlik daha da güçleniyor” paylaşımında bulundu.
Slovenya’nın liberal Başbakanı Robert Golob, “Sağcı popülizme karşı kazandığı zafer, AB ve geleceği için de büyük bir zaferdir” dedi.
Orban’ın seçim döneminde “dış güç” olarak hedef haline getirdiği Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy de Magyar’ın zaferinden memnun: “Hem iki ulusun yararına hem de Avrupa’nın barışı, güvenliği ve istikrarı için toplantılara ve ortak yapıcı çalışmalara hazırız.”
ABD eski Başkanı Barack Obama da Magyar’ı tebrik etti: “Macaristan’da dün muhalefetin kazandığı zafer, 2023’teki Polonya seçimleri gibi, sadece Avrupa’da değil, tüm dünyada demokrasi için bir zaferdir.”
RUSYA “PRAGMATİK İLİŞKİLERİN SÜRDÜRÜLECEĞİNİ” UMUYOR
Rusya yanlısı politikalarıyla bilinen Orban’ın yenilgisi sonrasında Moskova’dan da değerlendirme geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Macaristan halkının tercihine saygı duyduklarını söyledi. Peskov, “Macaristan’ın yeni yönetimiyle yeterince pragmatik ilişkilerin sürdürüleceğini umuyoruz. Diyaloğa hazır olunduğu yönünde açıklamalar duyduk. Elbette bu, hem Moskova hem de Budapeşte için faydalı olacak. Macaristan ve tüm Avrupa ülkeleriyle olduğu gibi, iyi ilişkilerin kurulmasından yanayız. Maalesef bu, Avrupa ülkeleriyle henüz karşılıklı değil ancak Rusya diyaloğa açık” diye konuştu.
NETANYAHU, ORBAN’A DESTEĞİNİ AÇIKLAMIŞTI
Budapeşte’de düzenlenen Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı’na (CPAC) video mesajla katılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Orban’ın “güvenlik, emniyet ve istikrarı” temsil ettiğini belirterek, seçimlerde ona desteğini açıklamıştı.
Netanyahu, ülkede seçim kampanyaları sürerken Macar basınına yaptığı açıklamada da Orban’ın “İslam karşıtı” politikalarını överek diğer Avrupalı liderleri bu konuda zayıf kalmakla eleştirmişti. İsrail basını, Orban’ın AB içinde İsrail’e en güçlü destek veren lider olduğuna ve Gazze’deki soykırım nedeniyle AB yaptırımlarına hedef olmaması için çabaladığına işaret ederek Macaristan seçimlerini Magyar’ın kazanması halinde İsrail’in AB içindeki en son savunma hattının da düşeceği uyarısı yapmıştı. Avrupa’nın farklı ülkelerinden aşırı sağ partilerin liderleri de Orban’a destek açıklamaları yapmıştı.
×
PETER MAGYAR KİMDİR?
Macaristan siyasetinde son dönemde öne çıkan isimlerden biri olan 45 yaşındaki hukukçu ve eski diplomat Peter Magyar, Başbakan Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarı döneminde Brüksel’de görev yaptı ve çeşitli devlet kurumlarının yönetim kurullarında yer aldı.
Magyar, ülkede 2024 yılının başlarında çocuk istismarı davasında hüküm giymiş bir kişiyle bağlantılı affın gündeme gelmesinin ülkede büyük yankı uyandırmasının ardından dönemin cumhurbaşkanının istifa etmesi ve Magyar’ın 2023’te ayrıldığı eski eşi ve dönemin Adalet Bakanı Judit Varga’nın da siyasetten çekilmesi üzerine kamuoyu tarafından tanındı.
Bu gelişme üzerine iktidardaki Fidesz ile ilişkisi değişen Magyar, görev yaptığı dönemlere ilişkin gözlemleri, hükümete yönelik eleştirileri ve iddialarıyla öne çıktı.
Magyar, 2024’te Tisza’nın liderliğini üstlendi ve Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde oyların yüzde 29,6’sını alarak Parlamento’da 7 sandalye kazandı.
Genel seçim kampanyası kapsamında 2025’te ülkeyi “yeniden birleştirme” hedefini açıklayan Magyar, yolsuzlukla mücadele, hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi ve Avrupa Birliği ile ilişkilerin onarılması gibi başlıklara odaklandı.
Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin temkinli açıklamalar yapan ve Rusya’ya olan enerji bağımlılığının azaltılması gerektiğini ifade eden Magyar, Macaristan’ın AB ve NATO ile daha uyumlu bir çizgi izlemesi gerektiğini savunuyor.
Magyar, seçimi kazanması halinde ilk olarak Polonya’nın başkenti Varşova’ya, ardından Avusturya’nın başkenti Viyana’ya ve Belçika’nın başkenti Brüksel’e resmi ziyaretlerde bulunacağını bildirdi.
