Ukrayna, insansız hava araçlarıyla dünyanın dikkatini çekmeye devam ediyor. İran’daki savaş bu araçların kritik rollerini bir kez daha teyit etti. Ukrayna da hem Rusya’ya karşı başarılı olmak hem de ihracat ve diplomaside sonuç almak için bu araçları kullanıyor.
HABER MERKEZİ – Rusya-Ukrayna savaşında 22 Şubat’ta dördüncü yıl geride kaldı ve hala savaş devam ediyor. Ağır insani maliyete yol açan, beraberinde ekonomik ve siyasi kayıpları getiren, bölgesel ve küresel düzeyde etiklere yol açan savaşın sonlandırılması için geçen yılın sonbaharında başlayan diplomatik girişimler hala sonuç vermiş değil. ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş da Ukrayna’daki savaşı hem çözüm çabalarının akamete uğraması hem de savaş teknikleri ve diplomasisi açısından etkiliyor.
4 yıldır savaşıyorlar | İran’daki savaş Ukrayna ve Rusya için ‘fırsat kapısı’ oldu
Ukrayna’daki savaş özellikle son bir yılda farklı bir boyut kazanmaya başladı. Bunda insansız hava araçlarının iki taraf tarafından sıkça kullanılması etkili oldu. Rusya da Ukrayna da yoğunluklu olarak savaşın gidişatına etki eden droneları kullanıyor.
UKRAYNA 1.500 KM MESAFEDE RUSYAYI VURDU
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy bugün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarının menzilini artırmaya devam edeceğini belirterek, 1.500 km’den fazla mesafedeki bir hedefe yapılan saldırının görüntülerini paylaştı.
Zelenskiy, Ukrayna güvenlik servisinin Rusya’nın derinliklerinde başarılı bir saldırı gerçekleştirdiğini bildirdiğini ve bunun “Rusya’nın savaş potansiyelini sınırlamak için Ukrayna silahlarının kullanımında yeni bir aşama” olduğunu söyledi.
Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), daha sonra yaptığı bir açıklamada, insansız hava araçlarının gece saatlerinde Ukrayna’dan yaklaşık 1500 km uzaklıktaki Perm kenti yakınlarındaki bir Rus petrol pompalama istasyonunu vurduğunu belirtti.
Ukrayna, son haftalarda Rusya içindeki saldırılarını yoğunlaştırdı; amacı petrol rafinerilerini, depolarını ve limanlarını devre dışı bırakmak ve Moskova’nın Ukrayna’daki savaşı için en büyük finansman kaynağını felç etmekti.
İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI UKRAYNA İÇİN PEK ÇOK FIRSAT YARATTI
Rusya ile savaşta Ukrayna, dünyanın dikkatini çeken insansız hava araçları geliştirdi ve bunları hem önemli bir gelir kaynağı olarak pazarlayır hem de yeni diplomatik ilişkilerin kurulması için aracı yapıyor.
Zelenskiy, Ortadoğu ve Avrupa ziyaretleri sırasında Ukrayna’nın insansız hava aracı savaşındaki uzmanlığını bir dizi diplomatik anlaşmaya dönüştürerek, Kiev’in askeri gücünü diplomatik nüfuzunu artırmak için nasıl kullandığını gösterdi.
Zelenskiy, 2022’deki Rusya işgalinden bu yana, Rusya’nın diplomatik etkisini sınırlamak için hem Batılı müttefiklerle hem de “küresel güney” ülkeleriyle Kiev’in ittifaklarını güçlendirmeye çalıştı.
Analistlere göre, İran savaşı insansız hava araçlarının modern savaşta ne kadar merkezi bir rol oynadığını teyit etti ve ABD’nin Kiev’e verdiği desteğin güvenilmez göründüğü bir dönemde Zelenskiy’e diplomatik bir koz verdi.
Savaş sırasında Ukrayna, ABD’nin Körfez’de kullandığı pahalı Patriot gibi son teknoloji ürünü savunma füze sistemlerine güvenmek yerine, insansız hava aracı saldırılarına karşı koymak için ucuz ve son derece etkili yöntemler geliştirdi. Kiev ayrıca Rus enerji altyapısını hedef almak için uzun menzilli saldırı insansız hava aracı yetenekleri de geliştirdi.
Ukrayna Mart ayı sonlarında Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile uzun vadeli güvenlik ortaklıklarının ardından, yalnızca bu ay içinde Almanya, Norveç ve Hollanda ile savunma ve insansız hava aracı anlaşmaları imzaladı .
Zelenskiy son haftalarda Türkiye ve Suriye ile güvenlik işbirliği konusunda da anlaşmaya varmış ve hafta sonu Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile savunma ve enerji konularında anlaşmalar imzalamıştı.
Bu arada Ukrayna, İran’ın Şahed uzun menzilli insansız hava araçlarına karşı savunmaya yardımcı olmak amacıyla Körfez’e yaklaşık 200 uzman görevlendirdi.
UKRAYNA’NIN İHRACAT KONTROLLERİ ANLAŞMALARI ENGELLEDİ
Reuters haber ajansının bildirdiğine göre, Ukraynalı insansız hava aracı üreticileri önemli miktarda yedek kapasiteye sahip olduklarını söylüyor, ancak hükümet yalnızca birkaç savunma ihracat lisansını onayladı.
Ukrayna, Almanya ve İngiltere de dahil olmak üzere yurtdışında insansız hava aracı üretimine başladı, ancak bu üretim kendi askeri ihtiyaçları için planlanıyor.
Zelenskiy, Salı günü yaptığı açıklamada, Ukrayna savunma sanayisinin bazı alanlarda yüzde 50 oranında yedek kapasiteye sahip olduğunu ve yakında silah ihracatına başlayacağını söyledi. Yetkililerin ihracat için bürokratik prosedürleri basitleştireceğini belirten Zelenskiy, Ukrayna teknolojisi ve silahlarının Rusların eline geçmemesini sağlamak için de adımlar atılacağını ifade etti.
İNSAN OPERATÖRLERE BAĞLI
Reuters haber ajansına konuşan Norveç Savunma Üniversitesi Koleji’nde kıdemli araştırmacı Fabian Hoffmann, Ukrayna’nın düşük maliyetli hava savunmasının, önleme insansız hava araçlarının operatörlerinin eğitimine ve becerisine dayandığını söyledi.
Bu yöntem, Rusya’nın Geran-2’si gibi pervaneli insansız hava araçlarına karşı oldukça etkili oldu, ancak saatte 400 km (250 mil) hızla uçabilen jet motorlu modellerin kademeli olarak piyasaya sürülmesi, insan operatörler için işleri zorlaştırıyor.
Hoffmann, “Ukrayna otonom olarak yönlendirilen önleme dronlarına doğru ilerliyor ancak şu ana kadar işin büyük kısmını operatörler üstlendi” dedi ve Almanya’daki Tytan ve Estonya’daki Frankenburg gibi Avrupa şirketlerinin Ukrayna’nın avantajını azaltabilecek otonom sistemler geliştirdiğini sözlerine ekledi.
UKRAYNA EKONOMİK FAYDA BEKLİYOR
Uzmanlar, askeri ihracatın Ukrayna’ya ekonomik faydalar sağlayacağını söylüyor. Üreticiler birliği UCDI’ye göre, Ukrayna savunma sanayinde halihazırda yaklaşık 400.000 kişi çalışıyor. Daha iyi sermayelendirilmiş bir savunma sektörü, Batı’nın mali ve askeri desteğine olan bağımlılığı azaltabilir ve olası bir ateşkesin ardından ekonomik büyümeyi destekleyebilir.
Zelenskiy, insansız hava araçlarıyla yürütülen diplomasi sayesinde Orta Doğu ülkeleriyle enerji tedarik anlaşmaları yapılmasını ve Ukrayna’nın tarım ürünleri için pazarlar kurulmasını umuyor.
UKRAYNA ARTIK ABD’YE BEL BAĞLAMAK İSTEMİYOR
Ayrıca Ukrayna’nın füze savunmasını güçlendirmek istiyor. ABD-İsrail’in İran’la savaşı, Rus balistik füzelerini düşürmek için kullanılan Patriot sistemlerinin tedarikinin, Washington’ın kendi ihtiyaçlarına öncelik vermesi nedeniyle kesilebileceği endişesini Ukrayna’da artırdı.
Ukrayna’nın bu ay Almanya ile imzaladığı 4 milyar dolarlık savunma anlaşması, Patriot füze sistemlerinin tedarikini ve Avrupa balistik füze savunma sistemi oluşturulması için işbirliği taahhütlerini içeriyordu. Zelenskiy, Ukrayna’nın bir yıl içinde kendi balistik füze savunma sistemine ihtiyacı olduğunu söylemişti.
Analistlere göre, Ukrayna’nın bu hamlesinin altında Washington’ın bir ortak olarak güvenilirliğine dair endişe yatıyor.
