ABD-İsrail ve İran savaşı, bir ayı geride bırakmak üzere. Karşılıklı hava saldırılar sürüyor. ABD ile İran arasında olası bir müzakere için görüşmeler gündemde, ancak henüz bir sonuç yok. İsrail ise İran’da nükleer tesisleri vurdu. Hürmüz Boğazı krizi de devam ediyor.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş karşılıklı saldırılarla 29‘uncu gününde devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açılması için İran’a tanıdığı süreyi 6 Nisan’a kadar uzattı. ABD ayrıca İran’a olası bir müzakere için 15 maddelik metin sundu, İran’dan gelen açıklamalar şimdilik olumsuz.
Öbür yandan Trump, tanıdığı sürede İran’ın enerji santrallerini hedef almayacaklarını duyururken, İsrail İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırılar düzenledi. İran ise, piyasaları olumsuz etkileyen Hürmüz Boğazı’nı savaşta en önemli koz olarak değerlendirmeye devam ederek kapalı tutuyor.
×CAN KAYBI: İran Sağlık Bakanlığı’na göre 28 Şubat’tan bu yana İran’da 1.937 kişi; HRANA’ya göre ise, 1.527’si sivil en az en az 3.389 kişi yaşamını yitirdi. Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail ile Hizbullah arasında 2 Mart’tan bu yana devam eden çatışmalarda şu ana kadar 122’si çocuk 1142 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Federe Kürdistan Bölgesi’nde 14, Irak’ta 88, Birleşik Arap Emirlikleri’nde 10, Kuveyt’te 6, Umman’da 3, Suudi Arabistan’da 2, Bahreyn’de 2, Suriye’de 4 kişi hayatını kaybetti. Savaşın başından bu yana 13 ABD askeri de yaşamını yitirdi. İsrail’de ise en az 4’ü asker olmak üzere 23 kişinin yaşamını yitirdiği kaydedildi.
Savaşta 28. gün | Trump süreyi 6 Nisan’a uzattı, İran boğazı kapattı
23.03 – ABD BİNLERCE DENİZ PİYADESİNİ ORTA DOĞU’YA GÖNDERDİ
ABD Merkez Komutanlığı, yaklaşık 3 bin 500 deniz piyadesi ve denizcinin Orta Doğu’ya ulaştığını açıkladı. Söz konusu birliklerin 31. Deniz Piyade Sefer Birliği’ne bağlı olduğu ve farklı operasyon türlerinde görev yapabilecek şekilde eğitildiği belirtildi. New York Times’a göre bu birliklerin, İran’ın büyük ölçüde kapattığı Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik operasyonlarda rol alabileceği değerlendiriliyor. Ancak bölgede nasıl bir görev üstlenecekleri henüz netlik kazanmadı.
22.27 – İRAN’DAN PAKİSTAN GEMİLERİNE HÜRMÜZ İZNİ
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için 20 ek Pakistan bayraklı gemiye izin verdiğini açıkladı. Dar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, anlaşma kapsamında her gün iki Pakistan gemisinin boğazdan geçeceğini belirtti. Bu adımı “olumlu ve yapıcı bir jest” olarak nitelendiren Dar, gelişmenin bölgedeki gerilimin düşürülmesine katkı sağlayacağını ve istikrarı güçlendireceğini ifade etti.
21.31- İSRAİL: TAHRAN’DA DENİZ SİLAHLARI MERKEZİ VURULDU
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Tahran’da İran rejimine bağlı Deniz Sanayi Kurumu’nun merkezinin vurulduğunu açıkladı. Açıklamada, söz konusu merkezin deniz silahlarının araştırma, geliştirme ve üretiminden sorumlu olduğu belirtilirken, saldırının İran’ın özellikle gelişmiş deniz silahları üretme kapasitesine darbe vurduğu ifade edildi. Saldırının, gece boyunca Tahran genelinde silah üretimi ve hava savunma sistemleriyle bağlantılı altyapıyı hedef alan geniş çaplı hava saldırılarının parçası olduğu kaydedildi.
20.19 – HUSİLERDEN İSRAİL’E İKİNCİ FÜZE SALDIRISI
İsrailli bir güvenlik kaynağına göre Husiler, Cumartesi günü savaşa dahil olmalarının ardından gün içinde İsrail’e ikinci bir füze fırlattı. Kaynak, Husilerin İsrail’e seyir füzesi gönderdiğini ve her iki füzenin de hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini, herhangi bir can kaybı ya da hasar yaşanmadığını söyledi. Husiler ilk saldırıyı duyururken “hassas İsrail askeri hedeflerine” balistik füze saldırısı düzenlediklerini açıkladı. Açıklamada, “saldırılar sona erene kadar” askeri operasyonların süreceği belirtildi.
19.23- NYT: İRAN SALDIRISINDA 20’NİN ÜZERİNDE ABD ASKERİ YARALANDI
The New York Times’a göre İran’ın Suudi Arabistan’daki ABD hava üssüne düzenlediği saldırının ardından yaklaşık 24 ABD askerinin yaralandığı bildirildi. Yaralanmaların büyük bölümünün patlamalara bağlı travmatik beyin hasarı olduğu belirtildi. Gazeteye konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir ABD’li yetkili, belirtilerin sonradan ortaya çıkabileceğine dikkat çekerek yaralı sayısının artabileceğini söyledi. Haberde, Prens Sultan Hava Üssü’ne yönelik saldırıda en az iki askerin ağır yaralandığı ve iki uçağın ciddi hasar gördüğü ifade edildi. Hasar gören uçaklardan birinin yakıt ikmal uçağı olduğu aktarıldı. Öte yandan hasarın boyutuna ilişkin farklı değerlendirmeler olduğu, daha önce yapılan bir bilgilendirmede her iki uçağın da yakıt ikmal uçağı olduğunun öne sürüldüğü kaydedildi.
19.05 – İRAN: 230 ÇOCUK YAŞAMINI YİTİRDİ
İran Sağlık Bakanlığı, ABD ve İsrail’in saldırılarında ölen ve yaralanan çocuklara ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, ABD-İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat’tan bu yana 230’dan fazla çocuğun yaşamını yitirdiği, yaklaşık bin 800 çocuğun yaralandığı belirtildi.
18.48 -KÜRDİSTAN BÖLGESİ’NDE İHA SALDIRILARI
Irak Federe Kürdistan Bölgesi’nde Erbil ve Duhok kentleri gün içinde toplam altı ayrı insansız hava aracı (İHA) saldırısının hedefi oldu. İlk belirlemelere göre saldırılarda can kaybı yaşanmadı. Hava savunma sistemlerinin bazı saldırıları etkisiz hale getirdiği bildirildi. Rudaw’ın derlediği verilere göre, 28 Şubat’ta başlayan çatışmalardan bu yana geçen yaklaşık bir aylık sürede Kürdistan Bölgesi’ne 460’tan fazla İHA ve füze saldırısı düzenlendi. Bu süreçte 14 kişi hayatını kaybederken, 85 kişi yaralandı.
17.19- İRAN’DA GECE SALDIRILARI: EN AZ 12 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
İran medyasına göre ABD ve İsrail’in gece boyunca ülkenin farklı noktalarına düzenlediği hava saldırılarında en az 12 kişi yaşamını yitirdi. Batıdaki Loristan eyaletine bağlı Borujerd kentinde 7 kişi hayatını kaybetti, 36 kişi yaralandı. Yerel yetkililerin açıklamaları Fars Haber Ajansı tarafından aktarıldı. Kuzeybatıdaki Zencan kentinde düzenlenen benzer saldırılarda ise en az 5 kişinin öldüğü, 7 kişinin yaralandığı bildirildi. Bu bilgiler de ISNA’nın, kent yetkililerine dayandırdığı açıklamalarda yer aldı.
16.07 – TAŞIMACILIK ŞİRKETİ MAERSK, UMMAN’DA FAALİYETLERİNİ DURDURDU
Dünyanın en büyük deniz taşımacılığı şirketlerinden Maersk, Umman’ın Salalah Limanı’nda yaşanan İHA saldırısının ardından operasyonlarını askıya aldı. Şirketin açıklamasına göre 28 Mart Cumartesi günü erken saatlerde limanda “güvenlik olayı” yaşandı; olayda insansız hava araçlarının kullanıldığı ve patlamaların meydana geldiği belirtildi. Maersk, tüm personelin güvende olduğunu ve gemiler ya da yüklerin etkilenmediğini duyurdu. Saldırıda bir terminal vinci hasar görürken liman tahliye edildi ve faaliyetler geçici olarak durduruldu. Şirket, operasyonların yaklaşık 48 saat boyunca askıda kalmasının beklendiğini açıkladı. Umman resmi haber ajansı, limanın iki İHA ile hedef alındığını, bir yabancı işçinin yaralandığını ve vinçlerden birinin zarar gördüğünü bildirdi. İranlı bir askeri sözcü ise saldırının Umman limanından uzakta bulunan bir ABD “askeri destek gemisini” hedef aldığını öne sürdü. Açıklamada ayrıca Tahran’ın “dost ve kardeş ülke Umman’ın egemenliğine saygı duyduğu” ifade edildi.
15.22 – ZELENSKIY BAE’DE: İRAN, UKRAYNA ASKERLERİNİ VURDUĞUNU DUYURDU
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansına göre, Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentindeki ABD askeri noktalarının yanı sıra eş zamanlı “ABD ordusuna destek amacıyla 21 Ukraynalı askerle Dubai’ye getirilen Ukrayna’ya ait İHA karşıtı sistem deposunun, Devrim Muhafızları Ordusu Hava ve Deniz Kuvvetleri’nin ortak operasyonunda imha edildiğini” iddia etti. Zülfikari, “vurulan noktadaki Ukraynalı askerlerin akıbeti hakkında henüz bilgi alınamadığını” belirtti.
Bu arada Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Birleşik Arap Emirlikleri’ni ziyaret etti ve Devlet Başkanı Mohamed bin Zayed Al Nahyan görüştü. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, görüşmede “Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki güvenlik durumu, İran saldırıları ve küresel petrol piyasasını doğrudan etkileyen Hürmüz Boğazı ablukasının” ele alındığını kaydetti.
Zelenskiy geçen hafta Kiev’in Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki beş ülkeye (Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Ürdün) kendi topraklarına yönelik insansız hava aracı saldırılarına karşı koymaları konusunda yardım ettiğini söylemişti.
15.19 – PEZEŞKİYAN’DAN BÖLGE ÜLKELERİNE: GÜVENLİK İSTİYORSANIZ…
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran’ın “önleyici saldırılar düzenlemediğini” defalarca dile getirdiklerini belirterek, “Ülkenin altyapısının ya da ekonomik merkezlerinin hedef alınması durumunda güçlü şekilde karşılık vereceğiz” dedi.
Bölge ülkelerine de seslenen Pezeşkiyan, “Kalkınma ve güvenlik istiyorsanız, düşmanlarımızın savaşı sizin topraklarınızdan yönetmesine izin vermeyin” ifadelerini kullandı.
15.11 – ABD UÇAK GEMİSİ USS GERALD R. FORD HIRVATİSTAN’A DEMİRLEDİ
ABD 6. Filosu, dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford’un, Yunanistan’daki Souda Körfezi’nde onarım ve yakıt ikmali yaptıktan sonra Adriyatik Denizi’nden geçerek Hırvatistan’daki Split Limanı’na demirlediğini açıkladı.
Uçak gemisi geçen ay Souda Körfezi’ndeki Amerikan deniz üssüne yanaşmış ve bu durum, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ve savaşı tetikleyen saldırılarından önce Girit’te protestolara yol açmıştı.
15.11 – LÜBNAN’DA 2 GAZETECİ ÖLDÜRÜLDÜ
Hizbullah’a bağlı El-Manar TV muhabiri Ali Şeib’in, Beyrut merkezli El-Mayadeen TV de muhabiri Fatima Ftouni’nin İsrail’in bugün Güney Lübnan’da düzenlediği hava saldırısında öldürüldüğünü duyurdu.
Şeib, yaklaşık otuz yıldır Al-Manar için Güney Lübnan’ı takip eden, ülkede tanınmış bir savaş muhabiriydi. Ftouni ise, Jezzine bölgesindeki saldırıdan hemen önce Güney Lübnan’dan canlı yayın yapmıştı.
El-Manar TV’nin siyasi programlar sorumlusu Muhammed Şerri ve eşi de birkaç gün önce gerçekleşen bir hava saldırısında yaşamını yitirmişti.
12.31 – İRAN’DA CAN KAYIPLARI ARTIYOR
İran İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı’na (HRANA) göre, 28 Şubat başlayan savaşın başından bu yana yaşanan can kayıplarına ilişkin veriler şöyle:
- Sivil kayıpları: 1.527 kişi (en az 228 çocuk dahil)
- Askeri kayıplar: 1.167 kişi
- Sınıflandırılmamış ölümler (sivil/askeri): 695 kişi
12.26 – KÜRDİSTAN BÖLGESİ’NDE BİR AYDA 460 FÜZE VE İHA SALDIRISI OLDU, 14 KİŞİ YAŞAMINI YİTİRDİ
ABD ve İsrail ile İran arasında 28 Şubat’ta patlak veren savaşın bir ayı geride kalırken, Kürdistan Bölgesi topraklarına toplam 460 füze ve dron düştü. Saldırılar sonucu 14 kişi yaşamını yitirdi, 85 kişi ise yaralandı.
12.24 – ABU DABİ’DE 6 KİŞİ YARALANDI
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), başkent Abu Dabi’ye atılan bir balistik füzenin imhası sırasında düşen şarapnel parçaları sebebiyle üçüncü kez yangın çıktığını ve olayda yaralı sayısının 6’ya çıktığını duyurdu. Yaralılardan 5’nin Hindistan, 1’inin de Pakistan uyruklu olduğu kaydedildi.
12.07 – SUUDİ ARABİSTAN, TÜRKİYE VE MISIR DIŞİŞLERİ BAKANLARI PAKİSTAN’A GİDİYOR
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar’ın yaptığı açıklamaya göre, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Farhan, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty, bölgedeki gerilimleri azaltma çabaları da dahil olmak üzere çeşitli konularda derinlemesine görüşmeler yapmak üzere Pazar günü iki günlük bir ziyaret için İslamabad’a gidecek.
Ziyaret eden bakanlar, Başbakan Şehbaz Şerif ile görüşecekler. Şerif, Pakistan’ın arabuluculuk yoluyla çatışmayı durdurmaya yardımcı olmak için “samimi ve güçlü diplomatik çabalar” gösterdiğini söyledi.
12.04 – LÜBNAN’DA 9 İSRAİL ASKERİ YARALANDI
İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyinde Hizbullah ile yaşanan çatışmalarda ikisi ağır 9 askerinin yaralandığını bildirdi. Yapılan yazılı açıklamada, dün Lübnan’ın güneyindeki bir çatışma sırasında tanksavar füzesi atılması sonucu bir subayın ağır diğer bir subayın ise “orta derecede” yaralandığı belirtildi.
İsrail ordusunun açıklamalarına göre, 2 Mart’ta başlayan Lübnan’daki savaşta en az 4 İsrail askeri öldü, çok sayıda asker de yaralandı.
10.11 – İRAN’IN VURDUĞU SUUDİ ARABİSTAN’DAKİ ÜSTE EN AZ 24 ABD ASKERİ YARALANDI
İran’ın Suudi Arabistan’ın Prens Sultan Hava Üssü’ne 6 balistik füze ve 29 insansız hava aracıyla saldırdığı bildirildi. Associated Press’in (AP) bildirdiğine göre saldırıda en az 24 ABD askeri yaralandı ve bunlardan 5’nin durumu ağır. Bazı uçakların hasar gördüğü saldırıya ilişkin ABD yetkilileri ilk olarak en az 10 ABD askerinin yaralandığını, bunlardan ikisinin ağır yaralandığını bildirmişti.
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’a yaklaşık 96 kilometre uzaklıkta bulunan üs, Suudi Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından işletiliyor ancak ABD birlikleri tarafından da kullanılıyor.
09.53 – HUSİLER DE SAVAŞA DAHİL OLDU – İSRAİL’DE BİR KİŞİ YAŞAMINI YİTİRDİ
Yemen’deki Husi militanları, İran’daki savaşa dahil olduklarını resmen duyurdu. Konuyla ilgili dün yapılan açıklamanın ardından gece saatlerinde Yemen’den İsrail’e bir füze fırlatıldığı bildirildi. Can kaybı bildirilmezken, bu, bir ayına giren İran’daki savaşta bir ilk oldu.
Husiler ile İsrail arasındaki gerilim, özellikle 7 Ekim 2023’ten sonra tırmanmıştı. Husiler, İsrail’in Hamas’a yönelik Gazze’deki saldırılarına taraf olmuş ve iki taraf arasında karşılıklı saldırılar yaşanmıştı. İsrail, çok sayıda Husi üst düzey yöneticisini öldürmüştü.
Husiler, 2015’ten sonra, ilk olarak Suudi Arabistan ile çatışmıştı. İran’dan destek alan Husiler ile Arabistan, ABD ve İsrail arasındaki çatışmada binlerce kişinin yaşamını yitirdiği, yüzbinlerce kişinin yerinden olduğu ve açlığın yaygın yaşandığı bildiriliyor.
Bu arada gece saatlerinde İran da İsrail’e yönelik füzeler fırlattı. Füze saldırılarında 1 kişinin yaşamını yitirdiği ve çok sayıda kişinin de yaralandığı bildirildi.
09.33 – BUŞEHR NÜKLEER ENERJİ SANTRALİ’NE 3’ÜNCÜ SALDIRI
İran’ın güneyindeki Basra Körfezi’nde bulunan Buşehr Nükleer Enerji Santrali’nin, ABD-İsrail saldırılarında füzeyle vurulduğu bildirildi. İran Atom Enerjisi Kurumuna ait sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, “ABD-İsrail saldırılarında Buşehr Nükleer Enerji Santrali’ne atılan bir füze, santral sahasına isabet etti” denildi. Söz konusu tesise üçüncü kez düzenlendiği belirtilen saldırıda, can kaybı ile maddi ya da teknik hasar bildirilmedi.
08.45 – İRAN BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ DE VURULDU
Bugün sabaha karşı Tahran bir kez daha vuruldu. İsrail’in düzenlediği hava saldırılarında İran’ın en prestijli eğitim kurumlarından biri kabul edilen İran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi hedef alındı. Ayrıca birçok stratejik nokta ve yerleşim yerinde de şiddetli patlamalar yaşandı.
Vurulan Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, bünyesinde Petrol ve Gaz Mühendisliği, Elektrik Mühendisliği, Otomobil ve Demiryolu Mühendisliği gibi 15 stratejik fakülte barındırıyor ve İran’ın savunma ve enerji sanayisi için kritik önemde kabul ediliyor.
08.44 – NÜKLEER TESİSLER VURULDU
İran resmi medyası, ABD ve İsrail hava kuvvetlerinin dün gece İran’ın iç kesimlerindeki stratejik noktaları vurduğunu bildirdi. Hedef alınan yerler arasında, Hondab Ağır Su Tesisi, Erdekan Uranyum İşleme Merkezi ve Huzistan ve Mübareke’deki dev çelik fabrikaları yer alıyor.
İsrail ordusu, iki nükleer merkezin vurulduğunu doğruladı. İran tesislerde herhangi bir radyasyon sızıntısı yaşanmadığını bildirirken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, “İsrail ağır bir bedel ödeyecek. Bu saldırılar Trump’ın diplomasiye tanıdığı mühletin ruhuna aykırıdır” dedi.
08.43 – SUUDİ ARABİSTAN’DAKİ ÜS HEDEF ALINDI: 10 ABD ASKERİ YARALANDI
İran’ın bölgedeki Arap ülkelerine yönelik saldırıları devam ediyor. Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’ne düzenlenen saldırıda 10 ABD askerinin yaralandığı, üs içerisinde park halindeki ABD’ye ait bazı yakıt ikmal uçaklarının hasar aldığı kaydedildi.
Bu arada ABD’den dün yapılan açıklamada, şimdiye kadar yaralanan asker sayısı 303 olarak duyurulmuştu. Ayrıca şimdiye kadar 13 ABD askeri hayatını kaybetti.
