Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütüne göre, 2021-2025 arasında 60’ı aşkın ülkeden en az bin 468 gazeteci tehdit, hapis ve ölüm riski nedeniyle kaçtı. RSF’nin dikkat çektiği ülkelerden biri de Türkiye.
HABER MERKEZİ – Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), 20 Haziran Dünya Mülteciler Günü’nü dolayısıyla, 2021’den beri RSF tarafından desteklenen gazetecilerin sürgünlerini gösteren bir harita yayınladı.
RSF verilerine göre, medya çalışanlarının kaçmak zorunda kaldığı ülke sayısı beş yılda iki katına çıktı. En az 65 ülkeden bin 400’den fazla gazeteci için haber yapmaya devam etme isteği, işlerini yürütmenin tehlikeleri ve kabul politikalarının kısıtlamaları nedeniyle engelleniyor.
RSF örgütü, 20 gazetecilere yönelik sürgünlerin küresel ölçekte ciddi bir artış gösterdiğini duyurarak, 2021-2025 yılları arasında 60’ı aşkın ülkeden en az bin 468 gazetecinin tehdit, hapis veya ölüm riskinden kaçarak RSF’den destek aldığını açıkladı.
RSF’ye göre, küresel siyasi gerilimler ve çatışmalar nedeniyle gazetecilerin terk etmek zorunda kaldığı ülke sayısının son beş yılda ikiye katlanarak 19’dan 40’a yükseldi.
GAZETECİLER GİTTİKLERİ ÜLKELERDE DE SORUNLAR YAŞIYOR
RSF dünya basın özgürlüğü endeksi sorumlusu Vianney Loriquet, açıklanan rakamların buzdağının sadece görünen kısmı olduğunu belirterek sürgündeki gazetecilerin karşılaştığı idari ve fiziki engellere şu ifadelerle dikkat çekti:
“Kaçmak zorunda kaldıktan sonra da şantaj, sınır dışı edilme ve idari şiddet birçok gazetecinin günlük hayatının bir parçası haline geliyor. Devletlerin; dezenformasyona karşı son kalkan olan bu gazetecilere geri göndermeme güvencesi, acil vize ve kalıcı oturma izni gibi etkili koruma mekanizmaları sağlaması şarttır.”
RSF Yardım Bürosu sorumlusu Victoria Lavenue ise sürgündeki gazetecilerin gittikleri ülkelerde güvencesizlik, tecrit ve ulus ötesi baskılarla mücadele etmek zorunda kaldıklarını söyledi.
EN FAZLA KAYIPLAR AFGANİSTAN, RUSYA VE MYANMAR’DA
2021-2025 yılları arasında bağımsız gazeteciliğin en büyük kan kaybını yaşadığı ülkelerin başında Afganistan geliyor.
- Afganistan: 677 gazeteci (RSF yardımlarının neredeyse yarısı)
- Rusya: 160 gazeteci
- Myanmar: 101 gazeteci
RSF verilere göre, dünya genelinde 65 ülkede en az bir gazeteci sürgüne zorlanırken, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 20 ülkede bu sayı 10’u aşmış durumda. Küresel göç hareketleri Latin Amerika’da kartel ve rejim baskısıyla, Sahel bölgesinde (Mali, Çad, Burkina Faso) ise doğudan batıya doğru yayılan çatışmalarla derinleşiyor.
TÜRKİYE VE MISIR’IN ÇELİŞKİLİ ROLÜ
RSF’ye göre, Türkiye ve Mısır, çatışma bölgelerinden kaçan gazetecilere ev sahipliği yaparken iktidara yakın olmayan gazetecilerin sürgüne gitmesine yol açan ülkeler sınıfında. RSF raporunda Mısır’la ilgili şöyle deniliyor:
דBirçok ülkede, çatışma bölgelerinden kaçan gazetecilerin kabulü, yetkilileri eleştiren yerli muhabirlerin sürgün edilmesiyle birlikte var olmaktadır. Mısır bu ikilemi göstermektedir: 2021’den beri, çoğunluğu Sudanlı ve Filistinli olmak üzere, RSF tarafından desteklenen en az 31 gazeteci orada sığınak bulmuştur. Toplamda, Sudan’daki çatışmadan kaçarak Mısır’a sığınan gazeteci sayısının 300’ü aştığı tahmin edilmektedir.
Aynı dönemde en az 11 gazeteci de Mısır’dan kaçtı. Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi’nin askeri diktatörlüğü altında, Alaa Abdülfettah gibi son dönemdeki serbest bırakmalara rağmen, ülke gazeteciler için dünyanın en büyük hapishanelerinden biri olmaya devam ediyor: Şu anda 18 gazeteci, görevlerini yaptıkları için orada tutuklu bulunuyor.”
Türkiye’deki durum için ise şöyle deniyor:
דTürkiye de benzer bir eğilim yaşıyor. Mülteciler için bölgesel bir merkez olan Türkiye, 2021’den bu yana Afganistan, Filistin veya Suriye’den sürgün edilen en az 46 gazeteciye ev sahibi oldu. Ancak Türkiye’de gazeteciler için bağımsız çalışmak büyük bir zorluk olmaya devam edioyr. RSF’nin yardım programından elde edilen verilere göre, 2021 ile 2025 yılları arasında en az 10 gazeteci ülkeyi terk etti.”
ALMANYA’DAN 479 GAZETECİYE DOĞRUDAN YARDIM
RSF’nin Almanya Seksiyonu, ana haritaya veri giriş tarihlerindeki eksiklikler nedeniyle yansıtılamayan ancak zorunlu göç süreçlerinde desteklenen 479 gazeteciye daha ulaştıklarını açıkladı. Bu desteğin 209’u Rusya, 192’si ise Afganistan kaynaklı sığınmacı gazetecilere sağlandı.
