Aralarında Qamişlo, Haseke, Amûdê, Dêrik ve Çilaxa’nın da bulunduğu kentlerde bir araya gelen binlerce kişi, Suriye Eğitim Bakanlığı’nın Kürtçenin okullarda haftada üç saat olarak okutulmasına ilişkin kararına tepki gösterdi. Öğrenci ve öğretmenlerin öncülük ettiği eylemlerde anadilde eğitim hakkının anayasal güvence altına alınması istendi.
HABER MERKEZİ – Kuzey ve Doğu Suriye [Rojava] kentlerindeki öğrenciler, veliler, öğretmenler ve akademisyenler, Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı’nın Kürtçenin okullarda haftada üç saat olarak okutulmasına ilişkin kararnamesine tepki gösteren eylemler düzenledi.
Hawar Haber Ajansı‘na (ANHA) göre, Şam hükümetinin Kürtçenin okullarda haftada üç saat olarak okutulmasına ilişkin kararnamesi, farklı kentlerde yapılan eylemlerde protesto edildi.
QAMIŞLOLU ÖĞRENCİLER VE VELİLER: ANADİLDE EĞİTİM GÜVENCE ALTINA ALINSIN
Qamişlo’da öğrenciler ve veliler, Bölge İdare binası önünde toplandı. Burada yapılan açıklamada, Kürtçenin eğitim sistemi içinde tanınmasının önemli olduğu belirtilirken, dilin haftada üç saatlik bir dersle sınırlandırılmasının anadilinde eğitim hakkını karşılamadığı ifade edildi
Şam hükümetine Kürt öğrenci ve çocukların Suriye’nin her yerinde ana dillerini öğrenme haklarını güvence altına alma çağrısında bulunulan açıklamada, “Dil ve kültür çeşitliliğine saygı, ulusal birliği zayıflatmaz, aksine güçlendirir; gerçek eşitlik ise farklılıkların ortadan kaldırılması değil, tüm vatandaşların haklarının ayrımcılık yapılmaksızın güvence altına alınması anlamına gelir” denildi.
Öğrenciler, veliler ve eğitimciler, “Kürtçenin öğretilmesi” ile “Kürtçe eğitim”in aynı şey olmadığını vurgulayarak, Kürtçenin matematik, fen bilimleri ve sosyal bilimler dahil farklı alanlarda eğitim dili olarak kullanılmasının kabul edilmesini istedi.
HASEKE’DE “ANADİLDE EĞİTİM” EYLEMİ
Hasekê kentinde ise öğretmenler Eğitim Müdürlüğü önünde bir araya gelerek karara tepki gösterdi. Eylemde “Bê ziman jiyan nabe” (Dil olmadan yaşam olmaz) ve “Kurdî nasnameya me ye” (Kürtçe kimliğimizdir) yazılı pankartlar taşındı.
Yapılan açıklamada Kürtçenin haftada birkaç saatlik dersle sınırlandırılmasına tepki gösterilerek Kürtçenin farklı eğitim kademeleri ve derslerde kullanılabilmesi için bir eğitim programı hazırlanması talep edildi.
Qamişlo / Li ber avahiya Herêma Qamişloyê protestokirina biryara Wezareta Perwerdehiya Sûriyeyê ya ku tenê 3 waneyên ji bo hînkirina zimanê Kurdî hatiye destnîşankirin. pic.twitter.com/CMM7hn052n
— Ciwana Cuma (@ciwanacuma) August 31, 2026
AMÛDÊ’DE ÖĞRENCİ, ÖĞRETMEN VE VELİLER YÜRÜDÜ
Amûdê’de ise öğrenciler, öğretmenler ve öğrenci aileleri Kürtçe eğitim talebiyle Şehîd Cîhad Meydanı’ndan Jina Azad Meydanı’na yürüdü. Burada Kürtçe, Arapça ve İngilizce açıklamalar yapıldı.
Açıklamalarda, bölgede birinci sınıftan üniversiteye kadar Kürtçe eğitimin yıllardır sürdüğü hatırlatılarak Kürtçenin haftada üç saatle sınırlandırılmasının mevcut eğitim modeline göre geriye gidiş olduğu vurgulandı.
ROJAVA ÜNİVERİSTESİ’NDEN “İKİ DİLLİ EĞİTİM MODELİ” ÖNERİSİ
Rojava Üniversitesi de yaptığı açıklamayla Kürtçenin haftada üç saatle sınırlandırılmasına tepki gösterdi. Üniversite, Kürtçenin yalnızca dil ve edebiyat derslerinde değil; matematik, fizik, kimya, mühendislik ve sağlık bilimleri gibi alanlarda da eğitim dili olarak kullanıldığını hatırlattı.
Kürtçe ve Arapçanın birbirinin alternatifi olarak görülmediği iki dilli bir eğitim modeli öneren Rojava Üniversitesi’ne göre derslerin Kürtçe ve Arapça yürütülebildiği bir modelin öğrencilerin anadilinde eğitim hakkını korurken farklı dillerde akademik yeterlilik geliştirmelerine de olanak sağlayabilir.
DÊRİK’TEN ÇILAXA’YA DÖRT BİR YANDA EYLEMLER
Çilaxa, Dirbêsiyê, Tirbespî ve Girkê Legê’de düzenlenen eylemlerde kararnameye tepki gösterilerek anadilde eğitimin önemine dikkat çekildi.
Dêrik’teki açıklamada, Kürtçe ve Arapça dillerinin eşit şekilde yer aldığı bir eğitim sistemi talep edilerek, anadilde eğitimin “sadece kültürel bir gereklilik değil, eğitim hakkının bir parçası” olduğu vurgulandı.
×
SURİYE EĞİTİM BAKANLIĞI’NIN KARARNAMESİ NE DİYOR?
Demokratik Suriye Güçleri (DSG) Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin 25 Ağustos’ta Şam’da Halk Sarayı’nda yaptığı basın toplantısında entegrasyon sürecinin tamamlandığını ve DSG’nin bağımsız bir askeri güç olarak feshedildiğini açıklamasından sonra Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, 27 Ağustos’ta Kürtçeye ilişkin bir kararname yayımladı.
Kararnameyle Kürtçenin okullarda haftada üç ders olarak okutulmasına yönelik uygulama yürürlüğe kondu. Buna göre Kürtçe, Kürt nüfusunun “kayda değer bir oranda” yaşadığı bölgelerdeki devlet ve özel okullarda, bütün eğitim kademelerinde müfredata dahil edilecek.
Kürtçe’nin “ulusal bir dil” olarak ele alındığı kararnameye göre:
- Kürtçe haftada üç ders okutulacak.
- Kürtçe dersinin notu öğrencinin genel not ortalamasına dahil edilecek.
- Kürtçe için ayrıca haftada bir etkinlik dersi ayrılacak.
- Uygulama bütün eğitim kademelerini kapsayacak
- Geçiş döneminin ilk eğitim yılında sosyal bilgiler, tarih, coğrafya ve felsefe derslerinin Kürtçe veya Arapça alınabilmesine olanak tanınacak.
