Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim okullarında eğitim gören 18 milyona yakın öğrenci, karnelerini alarak yaz tatiline girdi. Okullar bir kez daha sorunlarla kapandı. MESEM’lerde ucuz iş gücü olarak çalıştırılan ve iş cinayetlerinde can veren öğrenciler, ücretsiz okul yemeği karşılanmadığı için aç karnına ders dinlemek zorunda kalan, eğitimin dışına itilen 1,5 milyon çocuk… İşte 2025-2026 yılının bilançosu…
HABER MERKEZİ – Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı ilk ve ortaöğretim okullarında eğitim gören 18 milyona yakın öğrenci, karnelerini alarak yaz tatiline girdi.
İlkokul 1 ve 2. sınıf öğrencilerine karne yerine öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerilerini içeren “gelişim raporu”, Ortaokul 5 ve 6. sınıf ile lise hazırlık sınıfı, 9 ve 10. sınıf öğrencilerine ise karneyle birlikte “gelişim raporu” verildi.
Ortaokul son sınıf öğrencileri, 13 Haziran’da Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamında yapılan merkezi sınavın sonuçlarını 10 Temmuz’da öğrenecek.
Lise son sınıf öğrencileri ile mezunların katıldığı, 20-21 Haziran’da düzenlenen Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) sonuçları da 22 Temmuz’da açıklanacak.
Öğrenciler için 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk ders zili 14 Eylül’de çalacak.
‘MAARİF MODEL’DE İKİ YIL GERİDE KALDI
Bakırköy’deki Medeni Berk İlkokulu’nda düzenlenen Eğitim Öğretim Yılı Sonu Karne Dağıtım Töreni’ne katılan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, yaptığı açıklamada, şu verileri paylaştı:
“Toplam 18 milyon, net rakamıyla 17 milyon 583 bin 252 kayıtlı öğrencimiz var. Bu öğrencilerimizden 1 milyon 224 bin 135’i bu yıl itibarıyla ortaokullardan mezun olup ortaöğretim kurumlarında devam edeceklerdir. Ortaöğretimde ise 1 milyon 150 bin 911 öğrencimiz bugün itibarıyla mezun olacaklar.”
Tekin, bu yıl okul öncesi ve ilkokula 1 milyon 321 bin 24 yeni kayıt planladıklarını, eğitim öğretim yılı boyunca toplam 1 milyon 216 bin 379 öğretmenle öğrencilere hizmet vermeye çalıştıklarını kaydeden Tekin, bu öğretmenlerden 1 milyon 69 bin 826’sının resmi, diğerlerini ise özel öğretim kurumlarında görev yaptığını söyledi.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin uygulandığı ikinci eğitim öğretim yılının tamamlandığını belirten Tekin, “Önümüzdeki yıl her kademenin 3 sınıfında da uygulanmaya başlanacak. Yani okul öncesi, ilkokul 1, 2 ve 3’üncü, ortaokullarda 5, 6 ve 7’nci, liselerde ise 9, 10 ve 11’inci sınıflarda önümüzdeki yıl Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli eğitim öğretim hayatımızda devam edecek” dedi.
Tekin yaz aylarında öğrencilere bol bol kitap okumalarını, bu alışkanlığı edinmelerini tavsiye etti.
ERDOĞAN’DAN KARNE MESAJI
Cumhurbaşkanı Erdoğan da sosyal hesabından yaptığı paylaşımda, “Bugün karnesini alan her bir evladımızı, sevgili gençlerimizi ve değerli ailelerimizi en kalbi duygularımla tebrik ediyorum. Gözümüzün nuru yavrularımıza verimli ve keyifli bir yaz tatili diliyorum” ifadelerini kullandı.
1.5 MİLYON ÇOCUK ÖRGÜN EĞİTİM DIŞINA İTİLDİ
Bir eğitim öğretim dönemi daha geride kalırken çözümsüz kalan sorunlar da yeniden günemde.
VELİ-DER, 1.5 milyon çocuğun örgün eğitimin dışına itildiğini açıkladı.
Öğrenci Veli Derneği (VELİ-DER), 2025-2026 eğitim-öğretim yılının sona ermesi dolayısıyla hazırladığı raporu yayınladı. Raporda, derinleşen ekonomik kriz ve piyasalaşma hamleleri nedeniyle kamusal eğitimin tasfiye edildiği, çocuk yoksulluğu ve çocuk emeği sömürüsünün ise ürkütücü boyutlara ulaştığı vurgulandı.
ANAOKULUNDA ÖĞRENCİ SAYISI AZALDI, KURAN KURSLARINDA YÜZDE 25 ARTIŞ
Rapora göre, eğitim politikaları pedagojik ihtiyaçlar yerine maliyet hesapları ve ideolojik tercihler doğrultusunda şekillendi. Türkiye’deki yaklaşık 74 bin okulun 14 bin 700’ünün özel okul olduğuna dikkat çekilen raporda, resmi anaokullarındaki öğrenci sayısının bir yıl içinde yüzde 39 azaldığı belirtildi. Buna karşın, Diyanet’e bağlı 4-6 yaş Kur’an kursları ve toplum temelli kurumlardaki öğrenci sayısının yüzde 25 arttığı ifade edilerek, kamusal kapasitenin bilinçli olarak daraltıldığı ve devlet okullarının imzalanan protokollerle dini yapılara açıldığı aktarıldı.
‘OKUL TERKİ ZİRVE YAPTI’
Ekonomik krizin faturasını çocukların ödediği ifade edilen raporda, “UNICEF 2026 verilerine göre, Türkiye’de çocukların yüzde 38.9’u yoksulluk, sosyal dışlanma ve temel haklara erişememe riski altında yaşıyor. En yüksek gelir grubundaki ailelerin eğitim harcamaları, en düşük gelir grubundakilerin tam 28 katına ulaştı. Örgün eğitim dışı: Yaklaşık 1.5 milyon çocuk örgün eğitimin dışında kalırken, okullardaki devamsızlık ve okul terki oranları zirve yaptı” diye belirtildi.
MESEM’LERDE ÖLÜM, OKULDA AÇLIK SORUNU ÇÖZÜLMEDİ
Raporda, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ve “Maarifin Kalbinde Marifetli Gençlik” gibi projelere de yer verilin raporda, çocukların ilkokul yıllarından itibaren ucuz işgücü piyasasına yönlendirildiği belirtildi. Raporda, “Okulun yerini giderek atölyeler ve fabrikalar almaktadır. MESEM’lerde yaşanan çocuk işçi ölümleri ve iş cinayetleri, bu modelin çocukların yararını değil, sermayenin ihtiyaçlarını öncelediğini açıkça göstermektedir. Çocukların yeri işyerleri değil, okullardır. Üç yılı aşkın süredir yürütülen mücadeleye rağmen MEB, ücretsiz okul yemeği konusunda somut bir adım atmadı. Sağlıklı beslenemeyen çocukların eğitimde fırsat eşitliğinden yararlanması imkansız hale geldi. Tasarruf gerekçesiyle kilometre sınırlarında yapılan değişiklikler, özellikle kırsal bölgelerdeki öğrencilerin eğitime erişimini imkansızlaştırdı. İş Gücü Uyum Programı (İUP) gibi geçici istihdam modelleri nedeniyle okullarda temizlik ve güvenlik krizi yaşanıyor; veliler malzeme temin etmek ve temizlik fonu karşılamak zorunda bırakılıyor” ifadeleri yer aldı.
2026 yılının başından bu yana MESEM kapsamında en az 2 öğrenci hayatını kaybetti. Uygulamanın yaygınlaştığı Ağustos 2023’ten bugüne ise en az 20 öğrenci iş cinayetlerinde can verdi.
ACİL TALEPLER
Raporun sonuç bölümünde, eğitimin bir hak ve devletin asli sorumluluğu olduğu hatırlatılarak şu acil talepler sıralandı:
- Kamusal ve parasız eğitim herkes için güvence altına alınmalı, eğitim bütçesi artırılmalıdır.
- En az bir yıl zorunlu ve ücretsiz okul öncesi eğitim hayata geçirilmelidir.
- Çocuk emeği sömürüsüne son verilmeli, MESEM uygulamaları kaldırılmalıdır.
- Okullarda ücretsiz yemek, temiz su ve sağlık hizmeti sunulmalıdır.
- Temizlik ve güvenlik için geçici programlar yerine kadrolu personel istihdam edilmelidir.
- Öğretmen açığı kapatılmalı, ücretli öğretmenliğe son verilerek tüm eğitim emekçilerine güvenceli çalışma koşulları sağlanmalıdır.
- Tarikat ve cemaatlerin eğitim alanındaki tüm faaliyetlerine ve protokollerine derhal son verilmelidir.
