Gazetecilerle buluşmasında sürece değinen Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, “muhtemelen bu yıl bitmeden” MGK kararının ilanının beklendiğini söyledi. Öcalan’ın hukuki statüsüne ilişkin de konuşan Uçum, “Hem onun için bir mekan oluşturulması, hem de bir unvan verilmesi, rolünü yerine getirmesi için sağlanan çalışma koşuludur. Öcalan belli çalışma koşullarına ihtiyaç duymaktadır” dedi.
HABER MERKEZİ – Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Ankara’da Çankaya Köşkü’ne davet ettiği gazetecilerle bir araya gelerek gündemdeki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.
DHA‘nın aktardığına göre Uçum, Adalet Bakanı Akın Gürlek’i Hukuk Politikaları Kurulu’nda ağırladıklarını anımsatarak, Türkiye’nin yeni anayasa gündemini konuştuklarını söyledi.
’39 YILDIR TÜRKİYE’NİN YENİ ANAYASA İHTİYACI VAR’
Uçum, yeni anayasaya ihtiyaç olduğunu söyleyerek, “Bu ihtiyaç meselesi siyasetin ihtiyacı ya da elitlerin ihtiyacı üzerinden ele alınamaz. Bu ihtiyaç halkın ihtiyacı olarak değerlendirilmeli ve halkın talep ve ihtiyaçları üzerinden ele alınmalı. Özellikle 2011 seçimlerinden önce hatta 2007 seçimlerinden önce de bütün partiler Türkiye toplumuna, Türk milletine, Türkiye halkına yeni anayasa sözü verdi. Bu söz bugüne kadar yani 15 yıldır aralıksız tekrar edildi. Cumhur İttifakı’nın da pragmatik yaklaşımlar içerisinde yeni anayasa hedefi var; hem MHP’nin hem AK Parti’nin. Diğer partilerin de var. 2023 seçimlerinden önce altılı masa kuruldu. Onlar kapsamlı bir anayasa değişikliği hazırladılar. O da bir tür anayasa sözüdür. Dolayısıyla bu demokratik siyasi aktörler, partiler, ‘Yeni anayasaya ihtiyaç var mı?’ sorusuna halkın eğilimleri, talepleri üzerinden herhalde bir cevap arayacaklardır. Bana sorarsanız 82 Anayasası kabul edildikten beri ama ilk değişiklik 1987’de olduğu için 1987’den beri 39 yıldır Türkiye’de yeni anayasaya ihtiyaç var. Ömrümün 3’te 2’si yeni ve sivil anayasa çalışmalarıyla öyle ya da böyle temas ederek geçti” dedi.
‘SOMUT ZEMİNDE TARTIŞMALARIN YAPILABİLECEĞİ ZEMİNE GİRİYORUZ’
Yeni anayasanın Türkiye’nin gündeminde hep olduğunu söyleyen Uçum, şöyle konuştu:
×Dolayısıyla artık bu olağan gündemin giderek içeriklenebileceği, giderek somut zeminde tartışmaların yapılabileceği bir döneme gidiyoruz. Cumhurbaşkanımızın 1 Ekim’de yaptığı konuşmada ortaya koyduğu perspektif ve yaklaşımlardan edindiğim izlenime göre artık yeni anayasa meselesi jenerik tartışma alanı olmaktan çıkacak. Daha somut konuların tartışıldığı bir zemine oturacak. Dolayısıyla 28’inci dönemin kalan süresi bakımından yeni anayasanın fikri olgunlaşma sürecinin yaşanabileceğini öngörebiliriz. Peki bu yeni anayasa, 28’inci dönemde yapılabilir mi sorusu da var tabii. Meclis Başkanımız, 28’inci dönem için çok büyük işler yaptı biliyorsunuz. Ondan hareketle, bu dönemde de istenirse yeni anayasanın yapılabileceği şeklinde bir yaklaşım ortaya koydu. Elbette bu tamamen Meclis’in takdirinde ve kararındadır. 28’inci dönemde yeni anayasayı yapma kararlılığı ortaya çıkarsa, bu da hiç dışlanabilecek bir seçenek değildir. Ancak farklı bir değerlendirme de yapmak mümkündür.
SEÇİMLER İÇİN TARİH VERDİ
Seçimlere ilişkin konuşan Uçum, “Şimdi seçimlere yaklaşık 18 ay civarında kaldı. Yani 2028 seçimlerinin mart ya da nisanda olabileceği artık büyük ölçüde netleşmiş durumda. Bu 18 ay içerisinde partiler bir mutabakat sağlayıp Cumhurbaşkanımızın dediği ‘Büyük Türkiye Mutabakatı’ çerçevesinde hareket edip bir yeni anayasa çalışması yapabilirler mi? Tabii ki yapabilirler. Ancak baktığımızda bu sürenin daha çok yeni anayasanın hangi parametrelerle, ilkelerle, temellerle ve sütunlarla ele alınması gerektiğine ilişkin fikri çalışmanın öne çıkacağı belki bir teklif taslağının ortaya çıkmayacağı ama yeni anayasayla ilişkin geniş bir fikri müktesebatın daha somut olarak oluşabileceği bir süreç yaşanabilir” diye konuştu.
YENİ ANAYASA İÇİN REFERANDUM VURGUSU
“2028’de yapılacak seçimden sonra da 2029’da yeni anayasanın artık yüksek bir mutabakatla yapılıp halkoyuna sunulması artık son derece gerçekçi bir hedefe dönüşebilir” diyen Uçum, devamında, “Temsili kurucu irade, asli kurucu irade adına yaptığı anayasada son onayı kimden alacaktır? Halktan alacaktır. Bir anayasa değişikliğinde 400’den fazla milletvekilinin kabulüyle gerçekleşen bir değişiklik, referanduma sunulup sunulmamak konusunda değerlendirilebilir. O konuda Cumhurbaşkanının yetkisi vardır. Ama yeni anayasa yapıldığında isterse 400’ün çok üzerinde milletvekili bu anayasayı kabul etsin; her halükarda referanduma sunulacaktır, halkın onayına sunulacaktır. Benim anladığım ve öngördüğüm kadarıyla, Sayın Cumhurbaşkanımızın 1 Ekim’de ortaya koyduğu, geçmişte de defaatle vurguladığı yeni anayasa hedefi, aynı zamanda bir yapım süreci olarak da artık başlıyor. Geçmişte bir temenni olarak, bir politik vaat olarak gündemde olan bir konu. 1 Ekim 2026’dan itibaren artık bir yapım süreci olarak başlamıştır. Dolayısıyla bu yapım sürecinin aşamalarına da baktığımızda 28’inci dönemin kalan süresinde yeni anayasanın içeriğinin somutlaşmasına yönelik bir fikri seviyenin ortaya çıkabileceğini, 29’uncu dönemde de yeni anayasanın yapılabileceğini öngörebiliriz” ifadelerini kullandı.
SÜREÇ AÇIKLAMASI: ‘BU YIL BİTMEDEN MGK KARARININ İLANI BEKLENİYOR’
Daha sonra çerçeve yasaya dikkat çeken Mehmet Uçum, “7595 Sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, 467 milletvekilinin kabulüyle geçti. Bu bizim yasama faaliyeti içerisinde birkaç anayasa değişikliği hariç bu seviyede bir ortaklığın, bu seviyede çeşitliliğin olduğu son derece önemli bir yasal düzenleme. Muhtemelen bu yıl bitmeden Milli Güvenlik Kurulu kararının ilanı bekleniyor. Bu konuda yetkili arkadaşlar bu tip değerlendirmeleri yapıyorlar. Ama gözüken o ki bu yıl bitmeden MGK kararının ilan edilmesi ve kuvvetle muhtemel yılın ilk yarısı tamamlanmadan da 6 aylık sürede yapılacakların hepsinin hayata geçeceği öngörülerden bir diğeri” diye konuştu.
ÖCALAN’IN STATÜSÜ: ‘ÇALIŞMA KOŞULLARINA İHTİYAÇ DUYMAKTADIR’
Abdullah Öcalan’ın statüsü hakkında da konuşan Uçum, “Ben daha önce söyledim. Silahsızlanma ve Siyasallaşma Alt Komisyonu, Öcalan’ı görevlendirebilirdi. Yani bu komisyon Öcalan’ı diyelim ki koordinatör olarak görevlendirdi. Bu görevlendirme ne Öcalan’ın hükümlü statüsünü değiştiren bir görevlendirmedir, ne Öcalan’ın infaz sürecini askıya alan bir değerlendirmedir. Hükümlü statüsü de değişmeyecek, infaz süreci de askıya alınmayacak” dedi ve ekledi:
×Bu görevlendirme devlet ve toplumla bütünleşme perspektifi doğrultusunda terörün tahsisine ilişkin üstlendiği rolü yerine getirmek için sağlanan bir çalışma koşulundan başka bir şey değildir. Dolayısıyla hem onun için bir mekan oluşturulması, o mekanda bu görevi yerine getirmesi için çalışması, hem de ona bir görev unvanı verilmesi bu devlet ve toplumla bütünleşme çerçevesindeki rolünü yerine getirmesi için sağlanan çalışma koşuludur. Belki vakti gelince açık görüşme çeşitliği de gündeme gelebilir. Bunun da ona sağlanan bir imtiyaz olmadığını bilmek lazım. Sonuçta Öcalan bir görevi yerine getirmek için belli çalışma koşullarına ihtiyaç duymaktadır. Dolayısıyla bu tip değerlendirmeleri Öcalan’a sağlanan çalışma koşullarını bir hükümlü statüsünün değişimi olarak niteleyemezsiniz. Hükümlü statüsü değişmiyor. Öcalan’ın infaz sürecinin askıya alınması şeklinde değerlendiremezsiniz, infaz süreci devam ediyor. Öcalan’a sağlanan bir imtiyaz olarak değerlendiremezsiniz. Çünkü bunlar imtiyaz değil görevi yerine getirmesi için asgari şartlardır.
CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİLME YETERLİĞİ İÇİN ‘İKİ DÖNEM ŞARTI KORUNUYOR’ DEDİ
Uçum, Türkiye’de yeni anayasaya ilişkin çok sayıda taslak olduğunu belirterek, “Hatta 1987’den beri başlıca taslakları çıkarırsanız 20’nin üzerinde taslak var. Hukuk Politikaları Kurulu’nun görevi tabii bir taslak çalışması yapmak değil. Yani madde madde bir teklife dönüşebilecek bir taslak yazmak Hukuk Politikaları Kurulu’nun görevi değil. Ancak bu çerçevede de biz de bu tip taslak çalışmaları olduğunda bunlara katkı verdik. Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliğinde değişiklik düşünülüyor mu? Benim gördüğüm hiçbir taslakta değişiklik düşünülmüyor. Dönemle ilgili de benim gördüğüm taslaklarda bir değişiklik yok. Yine 2 dönem şartı korunuyor. Dolayısıyla ne Cumhurbaşkanının seçilme yeterliği açısından ne de dönem süresi açısından benim gördüğüm taslaklarda bir değişiklik söz konusu değil” diye konuştu.
