İran’da Zencan Hapishanesi’nde tutuklu bulunan Nobel Barış Ödülü sahibi Nergis Muhammedi’nin 24 Mart’ta kalp krizi geçirdiği ve baygın halde bulunduğu açıklandı. Geçirdiği kalp krizine rağmen Muhammedi’nin hastaneye sevk edilmediği ve hayatının “ciddi tehlike altında” olduğu vurgulandı.
HABER MERKEZİ – Free Nergis Coalition, İran’da Zencan Hapishanesi’nde 12 Aralık 2025’ten beri tutuklu bulunan 2023 Nobel Barış Ödülü sahibi Nergis Muhammedi’nin son durumuna ilişkin bir açıklama yayımladı.
×Nergis Muhammedi, 7 Şubat 2026’da Meşhed Devrim Mahkemesi tarafından “ulusal güvenliğe karşı toplanma ve iş birliği” suçlamasıyla 6 yıl, “devlete karşı propaganda” suçlamasıyla ise 18 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Ayrıca hakim, Güney Horasan eyaletindeki Khosf kentine 2 yıl iç sürgün ve 2 yıl ek seyahat yasağı gibi ek cezalar da vermişti. Muhammedi, toplamda yaklaşık 18 yıllık hapis cezasıyla karşı karşıya olup birden fazla cezayı aynı anda çekmektedir.
ZENCAN HAPİSHANESİ’NE ZİYARET: “SAĞLIK DURUMU SON DERECE KÖTÜ”
Koalisyona göre 29 Mart’ta—haftalar süren ısrarlı takiplerin ardından ve İran hükümetinin iletişimin neredeyse tüm biçimlerini kesintiye uğrattığı silahlı çatışma koşullarının yarattığı zorluklara rağmen— Muhammedi’nin hukuk ekibi, bir aile üyesi eşliğinde, sıkı güvenlik gözetimi altında Zencan Cezaevi’nde kendisini ziyaret etti.
Nergis Muhammedi, ziyaret odasına bir cezaevi hemşiresi tarafından getirildiğinde genel sağlık durumu son derece kötüydü; solgun, zayıf ve belirgin kilo kaybı yaşamış görünüyordu.
“HAYATI CİDDİ TEHLİKE ALTINDA”
Koalisyon yaptığı açıklamada, “Hayatı yakın ve ciddi tehlike altındadır. İranlı yetkilileri, uyarımızı dikkate almaya ve acilen ihtiyaç duyduğu tıbbi bakımı sağlamak için derhal tıbbi izin vermeye” çağırdığını vurgulayarak şu ifadelere yer verdi:
בSuçların ayrılığı ilkesi’nin ihlal edilmesi, Muhammedi’nin kritik kalp hastalığı ve yakın zamanda yaşadığı fiziksel travma ve yaralanmalara rağmen şiddet suçlularıyla aynı yerde tutulması, ayrıca savaş koşulları ve artık mahkumların yaşamını ve sağlığını doğrudan tehdit eden patlamalar, bu tehdidi daha da artırmaktadır. Ayrıca, tüm tutuklu insan hakları savunucularının, yazarların ve gazetecilerin insani gerekçelerle derhal serbest bırakılmasını talep ediyoruz; bu tehlikeli koşullar altında güvenlikleri ancak hapishanelerden ve diğer gözaltı alanlarından çıkarılmalarıyla sağlanabilir ve İran yasaları savaş zamanlarında geçici serbest bırakmaya imkân tanımaktadır.
KALP KRİZİ GEÇİRDİ, BAYGIN HALDE BULUNDU
Açıklamada Muhammedi’nin kalp krizi geçirdiği belirtilerek, “24 Mart’ta yatağında baygın halde bulundu, gözleri geriye kaymıştı. Hücre arkadaşlarına göre, soğuk uzuvlar ve vücut uyuşmasıyla birlikte görülen bu bilinç kaybı bir saatten fazla sürdü. Diğer mahkumlar onu bir battaniyeye sararak kadınlar koğuşunun revirine taşıdı; burada bilincini geri kazandırmak için ilaç verildi. Bu tıbbi acil duruma ve kalp krizi belirtilerine rağmen yetkililer, Muhammedi’nin hastaneye sevk edilmesini veya bir uzmana gitmesini reddetti” denildi.
Ayrıca Muhammedi’nin şiddetli baş ağrıları, mide bulantısı, çift görme ve her iki gözde görme azalması yaşadığı bildirildi. Bu belirtiler, 12 Aralık 2025’te Meşhed’deki şiddet içeren gözaltı sırasında başına aldığı ağır ve tekrarlanan darbelerin ardından başladı.
Muhammedi, ayrıca ciddi tansiyon dalgalanmalarından muzdarip; doktorlar, akciğer ve kalp hastalıkları geçmişi ile kalbinde stent bulunması nedeniyle bu durumu son derece endişe verici buluyor.
İLETİŞİM VE GÖRÜŞ HAKLARI KISITLANDI
Açıklamaya göre hapishane savcısı, Muhammedi’nin iletişimini yalnızca kardeşleriyle üç dakikayı geçmeyen telefon görüşmeleriyle sınırlandırdı ve avukatlarıyla tüm temasını yasakladı. Ayrıca tüm ziyaretlerin yetkililerin gözetimi altında yapılmasını zorunlu kıldı.
Koalisyon, bu önlemlerin “insan hakları hukukunun açık bir ihlali” olduğunu vurgulayarak, “İranlı yetkililer, Nergis Muhammedi ve tüm vicdan mahkûmlarını derhal serbest bırakmalı; sağlık hizmetlerine, ailelerine, hukuki danışmanlığa ve bağımsız denetime erişimlerini sağlamalıdır” çağrısında bulundu.
×
NERGİS MUHAMMEDİ HAKKINDA
Nergis Muhammedi, 21 Nisan 1972’de İran’ın Zencan kentinde doğdu. Uluslararası İmam Humeyni Üniversitesi’nde nükleer fizik eğitimi aldı. 32 yaşından itibaren insan hakları mücadelesine ve gazeteciliğe yöneldi.
2003’te Nobel Barış Ödülü’nü alan ilk İranlı ve ilk Müslüman kadın olan Şirin Ebadi’nin başkanı olduğu İnsan Hakları Savunucuları Merkezinde uzun yıllar başkan yardımcılığı yaptı.
Zorunlu başörtüsü uygulamasına karşı kitlesel sivil itaatsizlik hareketlerinin öncülerinden biri olan Nergis Muhammedi, 16 Eylül 2022’de ahlâk polisi tarafından katledilen Jîna Mahsa Amini sonrası başlayan “Jin, jiyan, azadî” ayaklanmasına da cezaevinden yazdığı metinlerle destek verdi.
Bugüne kadar 13 kez tutuklanan Nergis Muhammedi, 7 Şubat 2026’da Meşhed Devrim Mahkemesi tarafından “ulusal güvenliğe karşı toplanma ve iş birliği” suçlamasıyla 6 yıl, “devlete karşı propaganda” suçlamasıyla ise 18 ay hapis cezasına çarptırıldı. Ayrıca hakim, Güney Horasan eyaletindeki Khosf kentine 2 yıl iç sürgün ve 2 yıl ek seyahat yasağı gibi ek cezalar da verdi.
Muhammedi, toplamda yaklaşık 18 yıllık hapis cezasıyla karşı karşıya olup birden fazla cezayı aynı anda çekmektedir.
2023 Nobel Barış Ödülü’nü alan Muhammedi, ayrıca 2023 UNESCO/Guillermo Cano Dünya Basın Özgürlüğü Ödülü, 2023 PEN/Barbey Yazma Özgürlüğü Ödülü ve 2022 Sınır Tanımayan Gazeteciler Cesaret Ödülü gibi birçok ödül aldı.
