Eylül 2025’te onlarca kişinin hayatını kaybettiği protestoların ardından hazırlanan rapor, eski Başbakan KP Sharma Oli ve ekibi hakkında cezai işlem önerdi. Yeni hükümetin göreve başlamasından bir gün sonra gelen gözaltı kararı ülkede tansiyonu yeniden yükseltti.
HABER MERKEZİ- Nepal’de eski Başbakan KP Sharma Oli, altı ay önce iktidardan düşmesine yol açan ayaklanmanın kanlı biçimde bastırılmasıyla ilgili soruşturma kapsamında gözaltına alındı. Oli ile birlikte dönemin İçişleri Bakanı Ramesh Lekhak da gözaltına alınanlar arasında.
AFP’nin geçtiği habere göre, başkent Katmandu polisinden yapılan açıklamaya göre gözaltılar, Eylül 2025’teki protestolarla ilgili yürütülen soruşturma çerçevesinde gerçekleşti. Bu gelişme, seçimleri kazanan ve rapçi kimliğiyle tanınan Balendra Shah liderliğindeki yeni hükümetin göreve başlamasından bir gün sonra geldi.
Gözaltına alınmasının ardından 74 yaşındaki Oli, yoğun güvenlik önlemleri altında hastaneye götürüldü.
Perşembe günü kamuoyuna açıklanan yaklaşık 900 sayfalık soruşturma raporunda, Oli, eski içişleri bakanı ve emniyet yetkilileri hakkında yasal işlem yapılması öneriliyordu. Rapora göre 8-9 Eylül 2025’teki olaylarda en az 76 kişi hayatını kaybetti, 2 binden fazla kişi yaralandı.
Söz konusu protestolar, sosyal medya kısıtlamaları ve yolsuzluk iddialarına tepki gösteren çoğunluğu gençlerden oluşan grupların çağrısıyla başlamıştı. Başkentte güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu en az 19 gösterici yaşamını yitirmişti.
🇳🇵 DEMOCRACY GOES UP IN SMOKE IN NEPAL
Protesters have stormed Nepal’s Parliament complex, torching parts of the building in the most explosive escalation yet.
The country has been spiraling since a sweeping social media ban ignited nationwide fury over censorship and… https://t.co/i8XivDba5z pic.twitter.com/UShzjomQVC
— Mario Nawfal (@MarioNawfal) September 9, 2025
9 Eylül’de ise öfkeli kalabalık birçok kamu binasını ateşe verdi, yağmaladı. Parlamento binası ve dönemin başbakanının konutu da hedefler arasındaydı. Olaylar ancak akşam saatlerinde ordunun devreye girmesiyle kontrol altına alınabildi.
Soruşturma komisyonu, ateş açılması yönünde açık bir talimat verilip verilmediğinin tespit edemediğini, ancak ateşi durdurmaya yönelik herhangi bir çaba da görülmediğini belirtiyor.
KOMÜNİST PARTİLİ OLİ: BU BİR İNTİKAM SÜRECİ
Nepal Komünist Parti lideri KP Oli ise daha önce yaptığı açıklamalarda güvenlik güçlerine ateş emri verdiği iddialarını reddetmiş, şiddetten “provokatörleri” sorumlu tutmuştu. Gözaltının ardından avukatlarına konuşan Oli, süreci “intikam” olarak nitelendirdi ve hukuki mücadele başlatacağını söyledi.
Partisi ise destekçilerine ülke genelinde protesto çağrısı yaptı.
Yeni Başbakan Balendra Shah ve ekibi, göreve gelir gelmez soruşturma raporundaki tavsiyelerin uygulanacağını duyurdu. İçişleri Bakanı Sudan Gurung, “Hiç kimse hukukun üstünde değil. Bu bir intikam değil, adaletin başlangıcı” ifadelerini kullandı.
4 DÖNEMDİR GÖREVDEYDİ
Nepal’de dört kez başbakanlık yapan Oli, yaklaşık 60 yıllık siyasi kariyeri boyunca ülkenin en etkili isimlerinden biri olmuştu. Eylül 2025’teki olayların ardından istifa eden Oli, o dönemde görevden ayrılmasının siyasi çözümün önünü açmasını umduğunu belirtmişti.
YENİ BAŞBAKAN BELANDRA ŞAH KİMDİR
35 yaşındaki Shah, uzun süredir siyasi istikrarsızlık ve ekonomik sorunlarla mücadele eden ülkede hükümet kurma görevini üstlendi.
Balen Shah, 35 years old, rapper, Engineer takes oath as Nepal’s new PM pic.twitter.com/R4vN86R3AH
— Sidhant Sibal (@sidhant) March 27, 2026
Şah’ın liderliğindeki parti, 5 Mart’ta yapılan seçimlerde 275 sandalyeli parlamentoda 182 koltuk kazanarak açık ara birinci oldu.
Eski Katmandu Belediye Başkanı olan Şah, son on yılların en genç başbakanlarından biri olurken, Hindistan sınırındaki güney ovalarında yaşayan Madhesi kökenli ilk lider olarak da tarihe geçti.
1990’DAN BERİ 32 HÜKÜMETİN HİÇBİRİ GÖREV SÜRESİNİ TAMAMLAYAMADI
Yaklaşık 30 milyon nüfuslu Nepal’de halkın beşte biri yoksulluk sınırında yaşıyor.
Ülkede işsizlik ve yaygın yolsuzluk, gençlerin öncülük ettiği protestoların temel nedenleri arasında yer aldı.
Ülkede 1990’dan bu yana kurulan 32 hükümetin hiçbiri görev süresini tamamlayamadı.
Yeni hükümetten, kamu hizmetlerinde şeffaflık ve hızlı icraat bekleniyor.
