Birleşmiş Milletler’e bağlı iki kuruluş, Myanmar açıklarında meydana geldiği bildirilen iki tekne kazasında çoğunlukla Myanmar’ın Rakhine Eyaleti’nden Rohingya Müslümanlarından oluşan 500’den fazla mültecinin yaşamını yitirmiş olabileceğini açıkladı.
HABER MERKEZ- Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) ile Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Myanmar açıklarında meydana geldiği bildirilen iki tekne kazasında 500’den fazla Rohingya mültecinin (Arakanlı müslüman) hayatını kaybetmiş olabileceğini duyurdu.
Kuruluşların ortak açıklamasına göre, tekneler haziran ayı sonunda Myanmar’ın batısındaki Arakan (Rakhine) eyaletinden ayrıldı. Bangladeş sınırındaki bölgeden hareket eden teknelerde ağırlıklı olarak Rohingya yolcular bulunuyordu.
Yaklaşık 250 kişiyi taşıdığı tahmin edilen ilk tekne, denize açıldıktan kısa süre sonra iletişimini kaybetti.
Yaklaşık 280 kişinin bulunduğu belirtilen ikinci teknenin ise 8 Temmuz’da Myanmar’ın güneyindeki Ayeyarwady bölgesi açıklarında battığı bildirildi.
BM kuruluşları, can kaybına ilişkin bilgilerin ön değerlendirmelere dayandığını, olayların doğrulanması ve olası kurtarma çalışmalarının sürdüğünü belirtti.
ARAKANLI MÜSLÜMANLAR NEDEN KAÇIYOR?
Arakanar, Myanmar’ın batısındaki Arakan (Rakhine) eyaletinde yaşayan Müslüman bir etnik topluluk.
Yüzyıllardır bölgede yaşayan Arakanlılar, Myanmar yönetimleri tarafından uzun süredir ülkenin tanınmış etnik grupları arasında kabul edilmiyor.
1982 yılında çıkarılan vatandaşlık yasası, Arakanlı’ların büyük bölümünün vatandaşlık haklarını kaybetmesine yol açtı. Bu durum, yüz binlerce kişinin resmi kimlik belgelerine erişimini, eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanmasını ve serbest dolaşımını kısıtladı.
Arakanlar arasındaki büyük göç dalgası ise 2017 yılında başladı. Myanmar ordusunun Arakan’da düzenlediği operasyonların ardından Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları kuruluşları, sivillere yönelik ağır ihlaller yaşandığını bildirdi. Yüz binlerce Rohingya, güvenlik gerekçesiyle Myanmar’dan kaçarak komşu Bangladeş’e sığındı.
Bugün Bangladeş’in Cox’s Bazar bölgesinde dünyanın en büyük mülteci yerleşimlerinden biri bulunuyor. Burada yaklaşık 1.1 milyon Arakanlı müslümanın yaşadığı düşünülüyor. Ancak kamplardaki yaşam koşullarının zorluğu, ekonomik imkanların sınırlı olması ve Myanmar’a güvenli bir dönüş ihtimalinin belirsizliği nedeniyle birçok Rohingyalı bölgeden ayrılmaya çalışıyor.
Bazıları Malezya ve Endonezya gibi ülkelere ulaşmak için insan kaçakçılarının organize ettiği tehlikeli deniz yolculuklarına başvuruyor. Aşırı kalabalık tekneler, kötü hava koşulları ve kaçakçıların ihmalleri nedeniyle bu yolculuklar sık sık can kayıplarıyla sonuçlanıyor.
Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlar, Arakan krizini dünyanın en uzun süren ve en büyük vatansızlık sorunlarından biri olarak değerlendiriyor.
TEHLİKELİ DENİZ YOLCULUKLARINDA BİNLERCE KAYIP
Arakanlı mültecilerin Myanmar ve Bangladeş’ten kaçış sırasında kullandığı deniz rotaları, dünyanın en tehlikeli mülteci güzergahları arasında gösteriliyor. BM verilerine göre, özellikle 2017’den bu yana Andaman Denizi ve Bengal Körfezi üzerinden yapılan yolculuklarda binlerce kişi hayatını kaybetti veya kayboldu.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), 2023 yılında yayımladığı değerlendirmede, 2014-2022 yılları arasında bu deniz rotalarında yaklaşık 3 bin 500 Arakanlı ve Bangladeşli göçmenin öldüğünü veya kaybolduğunu kaydetti. Kurum, gerçek sayının daha yüksek olabileceğine dikkat çekti.
2017’de Myanmar ordusunun operasyonları sonrası yaklaşık 700 bin Arakanlı’nın Bangladeş’e sığınmasının ardından deniz yolculukları arttı. İnsan kaçakçıları tarafından organize edilen bu seferlerde, aşırı kalabalık tekneler, yakıt yetersizliği, kötü hava koşulları ve uzun süren bekleyişler sık sık ölümlere yol açtı.
Özellikle Malezya ve Endonezya’ya ulaşmaya çalışan mülteciler, aylar süren kamplardaki belirsizlikten kaçmak için hayatlarını riske atan yolculuklara çıkıyor. BM, bu rotalarda yaşanan can kayıplarını dünyadaki en büyük mülteci deniz faciaları arasında değerlendiriyor.
