Avrupa Parlamentosu’nun 2025 Türkiye Komisyon Raporu, Meclis’te iktidar ve muhalefeti karşı karşıya getirdi. Yeni Yol ve DEM Parti, rapordaki demokrasi ve hak ihlalleri eleştirilerinin hamasi söylemlerle geçiştirilmemesini isteyerek reform çağrısı yaptı. AKParti ise raporu, “nesnel dayanağı olmayan siyasi dayatma” olarak değerlendirdi.
HABER MERKEZİ – Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu’nda iki gün süren görüşmelerin ardından 17 Haziran’daki oylamada kabul edilen “2025 Türkiye Komisyon Raporu”, TBMM Genel Kurulu’nda iktidar ve muhalefet partileri arasında tartışmalara neden oldu.
TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplandı. Genel Kurulu’nda Emniyet Teşkilatı ve basınla ilgili düzenlemeler içeren kanun teklifinin görüşülmesi bekleniyor. ANKA‘ya göre kanun teklifi görüşmelerine geçilmeden önce siyasi parti grup başkanvekilleri gündeme ilişkin konuştu.
YENİ YOL: KAPSAMLI REFORMLARA YÖNELMEK ZORUNDAYIZ
AP’nin raporuna AKP milletvekillerinin itiraz ettiğini belirten Yeni Yol Grubu Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, “Siz Londra tahkimine niye girdiniz? Niye İstanbul tahkimi yok da Türkiye’nin hukuk sistemi yerine Londra tahkimini anlaşmazlıklarda öne çıkartıyorsunuz? Adalet komisyonlarında üyesiniz. Siz aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine niye üyesiniz” dedi.
Raporda yer alan tespitlerin dikkate alınması gereken yönleri olduğunu vurgulayan Özdağ, Türkiye’deki demokratik gerilemeye işaret ederek reform çağrısında bulundu:
“Yakın tarihimizde yaşanan bazı kırılmaların ardından otoriterleşme eğilimlerinin güçlenmesi, korku ikliminin yaygınlaşması ve demokratik standartlarda yaşanan gerilemeye ilişkin tespitlerin dikkate alınması gerekir. Bu eleştirileri kategorik biçimde reddetmek yerine eksikliklerimizden ders çıkararak gerekli düzeltmeleri yapmak ve kapsamlı reformlara yönelmek zorundayız. Hatta, öyle bir demokratikleşme, hukuk ve özgürlük hamlesi, reformu gerçekleştirmeliyiz ki Avrupa’nın koyduğu standartları dahi aşabilelim biz. Meseleyi kişiselleştirmenin, her eleştiriyi bir egemenlik tartışmasına dönüştürmenin veya hamasi söylemlerle geçiştirmenin kimseye faydası yoktur.”
DEM PARTİ: RAPOR YAZILINCA MI AĞRIMIZA GİDİYOR?
DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, AP raporlarının tarihsel sürecine değinerek, “Bu rapor geçmiş yıllarda, 2016’ya kadar, ilerleme raporu olarak yayınlanırdı. Sonra baktılar bir ilerleme yok, raporun adını değiştirdiler. O kadar kararlıyız ki biz insan hakları, demokrasi konusunda ilerlememeye hatta geri gitmeye, adamlar raporun adını değiştirdiler. Şimdi, bu ülke raporunun üzerine konuşuyoruz, Avrupalılar neden böyle demiş de nasıl bu rapor böyle yazılırmış da? Ya, biz kendi halimizi bilmiyor muyuz? Bizim yaptığımız hak ihlallerinden, bizim yaptığımız hukuk dışılıklardan, bizim antidemokratik uygulamalarımızdan kendimizin haberi yok mu? Başkaları söyleyince mi ağrımıza gidiyor?” dedi.
Türkiye’de tutuklu bulunan siyasetçiler üzerinden yargısal süreçleri eleştiren ve Adalet Bakanı’nın raporda adının geçmesine değinen Temelli, şöyle konuştu:
“AİHM, Selahattin Demirtaş hakkında 3 kere karar vermesine rağmen biz Selahattin Demirtaş’ı cezaevinde tutmaya devam ediyor muyuz, etmiyor muyuz? Ediyoruz. Can Atalay hala cezaevinde mi? Evet. Ekrem İmamoğlu cezaevinde mi? Evet. Bu ülkede siyasetçiler cezaevinde mi? Evet. Rapora yazılınca mı ağrımıza gidiyor? Adalet Bakanı’nın adı geçiyor ya raporda, durum bu kadar vahim bir hale gelmiş, ilerleme adına bir şey olmadığı gibi sürekli olarak geriliyoruz ve diyoruz ki: Avrupa Birliği bizi böyle kabul etsin ama biz yatırımlara devam edelim, NATO gelsin, ağırlayalım, Avrupa gelsin, ağırlayalım, silah üretmeye devam edelim.”
CHP: TÜRKİYE BUNU HAK ETMİYOR
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, AKP’nin nepotizm ve yandaş kayırmacılığı yaptığını belirterek, İçişleri Bakanlığı danışmanlığına AKP Rize Gençlik Kolları Başkanı Onuralp Kazmaz’ın atandığını söyledi.
Emir, “Ya, bunlar eskiden bazen olurdu ama en azından söylenmezdi, yüze vurulunca utanılırdı veya o işlem geri alınırdı. O kadar normal ki elbette ki parti devleti olunca, AKP’nin devleti olunca, AKP’nin sakanının danışmanının da yine AKP Gençlik Kolları’ndan gelmesi ve AKP İl Başkanlığı’nın da bunu büyük bir mutlulukla hiç utanmadan, sıkılmadan bildirmesi, paylaşması çok normal geliyor. Oysa Türkiye bunu hak etmiyor” dedi.
Ülkede milyonlarca yetişmiş gencin iş bulamadığını ve intihar etmek zorunda kalanlar olduğunu söyleyen Emir, “Bakın, 1 milyon öğretmen sırada bekliyor atanmadığı için. Açlık grevinin bugün 4’üncü günündeler, daha dün Meclis’in kapısında tartaklandılar. Bir yanda bu milyonlar var, yetişmiş kadrolar ‘Liyakatli sınav yapın, bizi mülakatsız alın, hak ettiğimiz kadrolara yerleşelim, mesleğimizi yapalım’ diyenler, bir taraftan da geniş otobanlardan, hiçbir şey yapmaksızın, sınavsız, mülakatsız, kadrosuz direkt danışman atanan AKP’nin yavruları var. Milletimiz bunların hepsini görüyor” ifadelerini kullandı.
AKP: TÜRKİYE KARŞITI ODAKLARIN DAYATMALARIYLA KALEME ALINDI
AKP Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, raporu kesin bir dille reddettiklerini belirterek, “nesnel bir dayanağının olmadığını, tamamen siyasal hesaplarla ve Türkiye karşıtı odakların dayatmalarıyla kaleme alındığını” ileri sürdü.
“Ev sahipliğini yapacağımız ve küresel güvenliğin rotasını çizeceğimiz önümüzdeki NATO Zirvesi ülkemizin uluslararası arenadaki bu kurucu ve vazgeçilmez rolünün en somut göstergesidir. Hal böyleyken, Avrupa Parlamentosu’nun vizyoner bir ortaklık geliştirmek yerine bayatlamış ezberlerin ve stratejik bir körlüğün arkasına sığınması tam bir acziyet göstergesidir” diyen Usta, şunları ifade etti:
“Dünyadaki krizlere, gözü önünde yaşanan insanlık dramlarına, katil İsrail’e ses çıkaramayan ve bu yüzden meşruiyetini tamamen yitiren yapıların Avrupa Parlamentosu’nun, Avrupa Konseyi’nin, Birleşmiş Milletler’in hukuk mekanizmamıza yön vermeye çalışması abesle iştigaldir. Hiçbir bağlayıcılığı olmayan bu mesnetsiz raporu kesin bir dille reddediyoruz.”
