İsviçre’deki ABD-İran görüşmeleri sürerken Trump, İran’ı Hürmüz Boğazı üzerinden tehdit etti. İran heyetinin Trump’ın açıklamalarını protesto ederek masadan kalktığı belirtildi.
HABER MERKEZİ – ABD ile İran arasında mutabakatın imzalanmasının ardından kalıcı barış anlaşmasına yönelik müzakerelerin başladı. ABD ve İran heyetlerinin İsviçre’ye ulaştığı açıklandı.
İsviçre Dışişleri Bakanlığı “İran heyetinin İsviçre’ye varışını memnuniyetle karşılıyoruz” açıklaması yaparken İran basını da açıklamayı doğruladı ve heyetin İsviçre’ye ulaştığını duyurdu.
JD Vance’in Basın Sözcüsü Luke Shroeder, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Vance’in uçağa binerken bir görüntüsünü paylaşarak, “Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre’ye gitmek üzere Washington’dan ayrılıyor” ifadesini kullanmıştı.
İsviçre basını da İran ile müzakereler katılacak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in ülkeye vardığını duyurdu.
Vance, İran müzakerelerine ilişkin son açıklamasında, görüşmelerin en erken 21 Haziran Pazar günü başlayabileceğini ve kendisinin de gerekli ayarlamalardan sonra görüşmelere katılacağını belirtmişti.
HEYETLERDE KİMLER VAR?
Görüşmeler Bürgenstock kasabasında yapılıyor. ABD heyetine Vance, İran heyetine de İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın liderlik etmesi bekleniyor. ABD heyetinde Vance’in yanı sıra Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner de yer alıyor. Kalibaf’ın yanı sıra İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Merkez Bankası ve petrol sektöründen yetkililer var. Arabulucu rolündeki Pakistan heyetinde ise Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir var.
İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, İran müzakere heyetinin ilk olarak Pakistan ve Katarlı arabulucular ile bir araya geleceğini öğleden sonra da İran-ABD-Pakistan-Katar dörtlü toplantısının gerçekleştirileceğini belirtti.
Görüşmelerin odak noktasının savaşın sonlandırılması ve mutabakat zaptının uygulanması olacağını kaydeden Bekayi, İsrail’in Lübnan’da ateşkesi ihlal ettiğini ve bu konunun görüşmelerde ele alınacak en önemli mesele olduğunu söyledi.
Bekayi ayrıca, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusu ve İran’a petrol satışı için gerekli iznin verilmesi meselesinin de görüşmelerde gündeme geleceğini dile getirdi.
ERAKÇİ, İSVİÇRELİ MEVKİDAŞIYLA BİR ARAYA GELDİ
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile gerçekleştirilecek görüşme öncesinde, mutabakat zaptının uygulanma sürecine dair meseleleri İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis ile değerlendirdi.
İran resmi ajansı IRNA’ya göre Erakçi, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasına dair temaslar gerçekleştirmek üzere gittiği İsviçre’nin Bürgenstock kasabasında mevkidaşı Cassis ile görüştü.
Haberde görüşmenin içeriğine ilişkin ise ayrıntılı bilgi verilmedi.
Tahran’dan Hürmüz hamlesi | Boğazı deniz trafiğine kapatma kararı
GÖRÜŞMELER DEVAM EDERKEN TRUMP’TAN TEHDİT
Teknik müzakereler bugün başlarken, ABD Başkanı Donald Trump’tan dikkat çeken açıklamalar geldi.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’ı ve Hizbullah’ı hedef aldı. İran’ın Lübnan’da desteklediği güçlerin “sorun çıkarmayı derhal engellemesi” gerektiğini söyleyen Trump, aksi halde Tahran’a yönelik yeni bir askeri müdahalenin gündeme gelebileceğini belirtti. Trump, “Aksi takdirde, tıpkı geçen hafta yaptığımız gibi İran’a yine çok sert bir darbe indireceğiz, hatta daha da sert” ifadelerini kullandı.
Fox News’e de konuşan Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması halinde bunun Tahran açısından ağır sonuçlar doğuracağını savundu.
Trump, “İranlılar Hürmüz Boğazı’nı kapatırsa ülkeleri mahvolur. ABD, Hürmüz Boğazı’nın koruyucu meleği haline gelebilir ve petrolün yüzde 20’sini alabilir. Zorunda kalırsak Hürmüz Boğazı’nı gerekirse ele geçirebiliriz” dedi.
İran’ın boğazı kapatması halinde geçiş ücreti uygulayabileceklerini de öne süren Trump, “Anlaşma yapmazlarsa geçiş ücreti tahsil edeceğiz. Hürmüz’ü kapatırsanız bir ülkeniz kalmaz. Ülkenize bile geri dönemezsiniz” ifadelerini kullandı.
Trump’ın açıklamaları, ABD ve İran heyetlerinin İsviçre’de teknik düzeyde müzakerelere başladığı gün geldi.
GÖRÜŞMELERE ARA VERİLDİ
ABD ve İran heyetleri arasında İsviçre’de yürütülen teknik müzakerelerde ilk tur tamamlanırken, taraflar iç istişareler için görüşmelere ara verdi. Reuters haber ajansı ilk tur görüşmelerin sona erdiğini duyururken, İran medyası heyetlerin başkentleriyle görüş alışverişinde bulunabilmesi amacıyla müzakerelere ara verildiğini bildirdi.
Yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda İsviçre’de devam eden İran-ABD görüşmelerine iç istişareler nedeniyle ara verildi.
Tarafların bu süreçte kendi başkentleriyle temas kurarak son gelişmeleri değerlendirmesi bekleniyor. İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi ise verilen aranın ardından görüşmelerin yeniden başlayacağını belirterek, müzakerelerin Türkiye saatiyle 20.00’de sona ermesinin beklendiğini söyledi.
Öte yandan İran’ın Press TV kanalı, İran heyetinin ABD Başkanı Donald Trump’ın son açıklamalarının ardından ABD tarafına protesto notası verdiğini aktardı. Haberde, İran heyetinin görüşmelerin devamına ilişkin farklı seçenekleri değerlendirdiği ifade edildi.
İRAN HEYETİ TOPLANTIDAN AYRILDI
Trump’ın İran’a dönük “Hürmüz’ü kapatırsanız bir ülkeniz kalmaz. Ülkenize bile geri dönemezsiniz” tehdidi sonrası ilk tepki İran’ın görüşmelerdeki başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf’tan geldi. Kalibaf, “ABD açıklamalarına dikkat etmeli, silahlı kuvvetlerimiz karşılık vermeye hazır” dedi. Ayrıca “Tehditleri bir sonuca ulaşsaydı bugünkü çaresizliğe düşmeyeceklerini hiç düşünmüyorlar mı” ifadelerini kullandı.
Yarı resmi Fars Haber Ajansının aktardığına göre İran heyeti, Trump’ın açıklamalarını protesto etmek amacıyla görüşmenin yapıldığı binadan ayrıldı.
GÖRÜŞMELERDE LÜBNAN VE HÜRMÜZ GÖLGESİ
Görüşmelerin başlamasının hemen öncesinde ise İran, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ABD ile varılan mutabakatın ihlali olduğunu belirterek Hürmüz Boğazı’nın deniz trafiğine kapatıldığını açıkladı. Tahran, saldırıların sürmesi halinde yeni adımlar atılacağı uyarısında da bulundu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de İran’ın yükümlülüklerine bağlı kaldığını belirterek, ABD’nin “İsrail’i Lübnan’a yönelik saldırıları durdurmaya zorlamakla” yükümlü olduğunu söyledi.
ABD-İran arasında yapılan mutabakat iki aşamadan oluşuyor. İlk aşama fiili savaşı bitiren ve temel gündemler üzerindeki uzlaşıdan oluşan 14 madde. İkinci aşamada ise “İran’ın zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhasını, UAEA gözetimi altında yerinde seyreltme yoluyla gerçekleştirilecek asgari yöntemle çözüme kavuşturması, İran İslam Cumhuriyeti’ne ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımının aşamaları, Hürmüz Boğazı ve Lübnan’daki ateşkes” başlıkları tartışılacak. İki ülke arasındaki heyetin görüşmelerde konuşacağı başlıkların ise bunlar olacağı tahmin ediliyor.
ABD’DEN AÇIKLAMA: HÜRMÜZ’DE DENİZ TRAFİĞİ DEVAM EDİYOR
Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bugün yaptığı açıklamada İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmediğini, deniz trafiğinin devam ettiğini bildirdi.
CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins, Axios’a açıklama yaptı. “İran, Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmiyor” diyen Hawkins, ABD güçlerinin durumun bu şekilde devam etmesini sağlamak amacıyla gelişmeleri izlediğini belirtti.
Hawkins, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi geçişlerinin sürdüğünü kaydetti.
×
PEZEŞKİYAN: KATAR’DA BLOKE EDİLEN 6 MİLYAR DOLARIMIZ GERİ DÖNECEK
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, başkent Tahran’daki Merkez Bankası konferans salonunda düzenlenen 33’üncü Para ve Bankacılık Politikaları Sempozyumu’nda konuştu.
ABD ile varılan mutabakat metnindeki maddelerin ülkesinin lehine olduğunu ifade eden İran Cumhurbaşkanı, “Müzakere sürecinin bugün başlamasıyla, Katar’da bloke edilen 6 milyar dolarımız geri dönecek” dedi.
‘URANYUM ZENGİNLEŞTİRME HAKKIMIZDAN VAZGEÇMEYECEĞİZ’
ABD’nin tek talebinin “İran’ın nükleer bomba sahibi olmaması” olduğuna işaret eden Pezeşkiyan, bu konunun eski ülke lideri Ali Hamaney tarafından defalarca dile getirildiğini ve bunun zaten İran’ın istemediği bir husus olduğunu yineledi.
Ülkesinin nükleer faaliyetlerinin devam edeceğini dile getiren Pezeşkiyan, şu ifadeleri kullandı:
“Kesin olan şudur ki uranyum zenginleştirme hakkımızdan asla vazgeçmeyeceğiz ve karşı taraf da bunu kabul etmek zorunda kalacaktır. Geçmişte bize füzelerimizden vazgeçmemiz gerektiğini söylüyorlardı ancak bugün İran halkının bu hakkını kabul etmiş durumdalar.”
‘HALKIN SOKAĞA ÇIKMASINDAN ENDİŞE EDİYORUM
Öte yandan Tahran’da başka bir programda da konuşan Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in İran’daki toplumsal birlik ve beraberliği hedef aldığını vurgulayarak, söz konusu toplumsal birliğin ABD’yi müzakereye mecbur bıraktığını savundu.
Eski Savunma Bakanı Mustafa Çamran’ın 45. ölüm yılı münasebetiyle düzenlenen törende konuşan Pezeşkiyan, “Düşman, halk arasında birlik ve beraberliğin oluşacağına inanmıyordu. Toplumsal birliğimiz ABD’yi müzakereye mecbur etti. En büyük gücümüz halkımızın birliğidir” dedi.
İran’da halkın ekonomik sorunlar nedeniyle sıkıntı içerisinde olduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı, “Halkı memnun edememekten ve insanların protesto için sokaklara çıkmasından endişe ediyorum” ifadelerini kullandı.
Pezeşkiyan, halkın sorunlarını çözmekle yükümlü olduğunu bu sorumluluğun kendisine ait olduğunu kaydetti.
