Peru’da Lima ve Callao’da 60 günlük yeni olağanüstü hal yürürlüğe girdi. Konut dokunulmazlığı, seyahat ve toplanma özgürlüğü ile kişi güvenliğine ilişkin anayasal güvenceler sınırlandırılırken, daha önceki olağanüstü hal uygulamalarına rağmen cinayet ve haraç vakaları dinmedi.
HABER MERKEZİ- Peru’nun başkenti Lima ve komşu liman kenti Callao’da yaşayan milyonlarca insan, suç örgütlerinin yarattığı güvensizliğin yanı sıra şimdi devletin genişletilmiş güvenlik yetkileriyle karşı karşıya. Cumhurbaşkanı Keiko Fujimori hükümeti, 27 Ağustos’ta sona eren olağanüstü halin ardından bölgeyi yeniden 60 gün süreyle olağanüstü hal kapsamına aldı.
Kararla birlikte ordunun polis operasyonlarına desteğinin de önü açıldı. Ancak düzenlemenin asıl sonucu güvenlik güçlerinin sokaktaki varlığından ibaret değil. Konut dokunulmazlığı, seyahat özgürlüğü, toplanma hakkı ve kişi güvenliğine ilişkin anayasal güvenceler sınırlandırılabilecek. Böylece suç örgütlerinin baskısından zaten gündelik hayatları daralan Lima ve Callao sakinlerinin hareket alanı, bu kez devletin güvenlik politikaları nedeniyle de geniş ölçüde kısıtlanıyor.
ŞOFÖRLER HEDEFTE
Lima’daki güvenlik krizinin en çarpıcı örneklerinden biri toplu taşıma çalışanlarının yaşadıkları. Özellikle kentin yoksul dış mahallelerinde çalışan otobüs şoförleri, suç örgütlerinin haraç taleplerinin hedefi haline geldi.
Para ödemeyi reddeden şoförler tehdit ediliyor, bazı ulaşım şirketleri saldırıya uğruyor. Son dönemde meydana gelen 20 silahlı saldırıda yedi kişi öldürüldü; ölenlerin altısı şoför, biri yolcuydu. 17 kişi yaralandı.
Haraç artık yalnızca büyük işletmelerin karşı karşıya olduğu bir suç değil. Küçük esnaf, ulaşım çalışanları ve mahalle işletmeleri de tehditlerin hedefinde. Kayıtlara geçen haraç ihbarlarının sayısı 2019’da 2 bin 421 iken 2025’te 26 bin 734’e çıktı.
ORDU ÇÖZÜM OLMADI AMA YİNE DE SOKAKTA
Lima ve Callao’da ordunun güvenlik görevlerine dahil edilmesi yeni değil. Önceki olağanüstü hal dönemlerinde de askerler polisle birlikte sokaklarda görev yaptı. Buna rağmen cinayetler ve haraç vakaları devam etti.
Fujimori hükümeti, yeni uygulamayla polis ve askeri birimler arasındaki koordinasyonu artırmayı ve suç örgütlerine karşı istihbarat çalışmalarını birleştirmeyi hedefliyor. Fakat güvenlik politikasının merkezine yine olağanüstü yetkilerin konulması, daha önce sonuç vermeyen yöntemin tekrarlandığı eleştirilerine yol açıyor.
Arama ve müdahale yetkilerinin genişlemesi, sokakta daha yoğun güvenlik kontrolleri ve toplantı özgürlüğünün sınırlandırılması, suçla ilgisi olmayan insanların gündelik hayatını da doğrudan etkiliyor.
İLK OHAL’DEN BU YANA 105 CİNAYET İŞLENDİ
Hükümetin olağanüstü hal kararını gerekçelendirirken dayandığı en önemli göstergelerden biri cinayetler. La República’nın aktardığı resmi verilere göre Fujimori’nin göreve başlamasından bu yana Lima ve Callao’da 105 cinayet kaydedildi.
Gazete, olağanüstü hal uygulamasının ilk evresinde azalmayan suç oranlarına dikkat çekerek, ”
Yeni olağanüstü hal 60 gün sürecek. Bu sürenin sonunda Peru hükümeti açısından yalnızca suç oranlarının düşüp düşmediği değil, olağanüstü yetkilerin kent sakinlerinin güvenliğini gerçekten artırıp artırmadığı ve temel hakların ne ölçüde geri verileceği de tartışmanın konusu olacak.
