Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’nün (OPCW), 67 üye devleti bugün, savaş sırasında kimyasal silah kullanıldığı gerekçesiyle 2021’de askıya alınan Suriye’nin oy hakkını iade etti. OPCW Genel Direktörü Fernando Arias, “Bu, tüm kimyasal silahların eksiksiz bir şekilde ortadan kaldırılmasında bir dönüm noktasıdır” dedi.
HABER MERKEZİ – Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) Yürütme Konseyi, Taraf Devletler Konferansı (CSP) tarafından devredilen yetki kapsamında, 112. oturumunda, 2021 yılından bu yana askıya alınan Suriye’nin OPCW’deki hak ve ayrıcalıklarını yeniden tesis etme yönünde bir karar taslağı kabul etti. Karar, farklı bölgesel gruplardan 67 taraf devlet tarafından oy birliğiyle kabul edildi.
SURİYE, SÖZLEŞME’YE UYMA SÖZÜ VERDİ
OPCW, kararın Baas rejiminin düşüşünün ardından “koşullarda yaşanan önemli değişiklik” ışığında alındığını belirtti. Örgüt, geçici Şam hükümetinin Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ne “tam olarak uyma sözü” verdiğini ve bunu gerçekleştirmek için “pratik adımlar” attığını kaydetti.
Örgüt, geçici hükümetin Baas rejiminin “kimyasal silah programının kalıntılarını ortadan kaldırmak ve bu maddelerin yayılma riskini azaltmak için uluslararası toplumla işbirliği yapma isteğini” gösterdiğini belirtti.
OPCW, İZLEMEYE DEVAM EDECEK
Daha önceki BM soruşturmaları ve OPCW raporları, Baas rejiminin çatışma sırasında saldırılarda sarin ve klor gazı kullandığı sonucuna varmıştı. Ancak bu, Baas rejimi tarafından her zaman reddedilmişti.
OPCW Yürütme Konseyi, Suriye’nin kimyasal silah dosyası konusunda kaydettiği ilerlemeyi izleyeceğini ve eski programla ilgili her türlü stok veya malzemenin ortadan kaldırılması için gerekli önlemleri alacağını belirtti.
ARİAS: TÜM KİMYASAL SİLAHLARIN ORTADAN KALDIRILMASI İÇİN BİR DÖNÜM NOKTASI
Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) Genel Direktörü Fernando Arias, “Bu kararlar, Teknik Sekreterlik ile Suriye Arap Cumhuriyeti arasında, daha geniş bir Taraf Devletler topluluğunun desteğiyle sürdürülen işbirliği ve yapıcı diyalog yoluyla elde edilen somut ilerlemeyi yansıtıyor” dedi.
“Bu kararlar, Yürütme Konseyi’nin himayesinde doğrulama ve imha faaliyetlerinin bir sonraki aşamasına geçmek için sağlam bir çerçeve sağlıyor ve Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’nün (OPCW) eski Suriye hükümetiyle bağlantılı kalan tüm kimyasal silahların eksiksiz ve doğrulanmış bir şekilde ortadan kaldırılması çabalarında bir başka dönüm noktası oluşturuyor,” diye ekledi.
Genel Direktör Arias, “Teknik Sekreterya, Suriye makamlarına Sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirmelerinde yardımcı olmaya devam edecektir” dedi.
SURİYE KARARDAN MEMNUN: KATAR’A ÖZEL TEŞEKKÜR
Suriye geçici hükümetinin Dışişleri Bakanlığı, OPCW’nin Suriye’nin Kimyasal Silahlar Sözleşmesi kapsamındaki haklarını iade etme yönündeki oy birliğiyle aldığı kararı memnuniyetle karşıladı.
Bakanlık, 67 taraf devlet tarafından desteklenen kararın Suriye’ye duyulan güveni yansıttığını belirterek Katar’a çabalarından dolayı teşekkür etti.
×
SURİYE VE OPCW’DEKİ HAKLARIN ASKIYA ALINMASI HAKKINDA
Örgütün açıklamasına göre:
Suriye, 2013 yılında sıkı bir doğrulama rejimi altında Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ne (KSK) katıldı. Suriye, kimyasal silah programına ilişkin ilk beyanını sunmuş olsa da, eski Suriye hükümeti KS programının tamamını beyan etmedi ve uluslararası toplumu kimyasal silah programının genel kapsamı ve ölçeği konusunda yanıltmaya çalıştı – ancak başarısız oldu. Dahası, Teknik Sekreterlik, hem eski Suriye askeri güçleri hem de devlet dışı aktörler, özellikle IŞİD tarafından Suriye’de kimyasal silah kullanımını belgeledi ve bağımsız olarak doğruladı.
Aralık 2024’te Esad hükümetinin düşmesi, Suriye’nin kimyasal silah programının tüm kapsamını ortaya çıkarmak ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi (CWC) doğrultusunda ortadan kaldırmak için bir fırsat yarattı. Şubat 2025’te OPCW Genel Direktörü Suriye’yi ziyaret etti ve Suriye Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı ile ayrı ayrı görüşmeler yaptı. Suriye’nin, Suriye’de kimyasal silah kullanımının faillerinin belirlenmesi de dahil olmak üzere OPCW’nin tüm yetkilerini tanıdığını ifade ettiler ve CWC kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirme konusundaki tam kararlılığını yeniden teyit ettiler. Mart 2025’te Suriye Dışişleri Bakanı OPCW’yi ziyaret etti ve Yürütme Konseyi’ne hitap ederek Suriye’nin Sözleşmeye olan bağlılığını yineledi.
Genel Direktörün Şubat 2025’te Şam’ı ziyaretinden bu yana, OPCW Teknik Sekreterliği Suriye’ye birkaç kez konuşlandırıldı; bu konuşlandırmalar arasında çok sayıda şüpheli bölgeye ziyaretler, numune alma, görüşmeler, Suriye’nin kimyasal silah programıyla ilgili belgelerin toplanması ve koordinasyon yer aldı.
Haziran 2025’ten bu yana, Suriye kimyasal silah dosyasıyla ilgili çalışmalar (beyanların doğrulanması, zehirli kimyasalların silah olarak kullanımının araştırılması ve Suriye Arap Cumhuriyeti’nde bu tür kullanımların faillerinin belirlenmesi) artık Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü Özel Görevler Ofisi tarafından koordine edilmektedir.
Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’nin uygulama organı olarak, 193 üye devletiyle OPCW, kimyasal silahların kalıcı olarak ortadan kaldırılmasına yönelik küresel çabayı denetlemektedir. Sözleşmenin 1997’de yürürlüğe girmesinden bu yana, kitle imha silahlarının tamamını ortadan kaldıran en başarılı silahsızlanma anlaşmasıdır.
2023 yılında, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ne taraf 193 Devletin 1997’den bu yana beyan ettiği tüm kimyasal silah stoklarının (toplam 72 bin 304 metrik ton kimyasal madde) OPCW’nin sıkı doğrulama rejimi altında geri döndürülemez şekilde imha edildiğini OPCW doğruladı.
Kimyasal silahların ortadan kaldırılmasına yönelik kapsamlı çalışmaları nedeniyle OPCW, 2013 Nobel Barış Ödülü’ne layık görüldü.
