Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Lefkoşa’da Ara Bölge’de bir araya geldi. BM, yaptığı açıklamada, iki liderin görüşmeleri yoğunlaştırma konusunda mutabık kaldığını duyurdu. Liderler haftada bir kez, “koşulların gerektirmesi halinde” ise daha sık bir araya gelecek.
HABER MERKEZİ – Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Kıbrıs sorununda müzakere sürecinin yeniden canlandırılması yönündeki çabalar kapsamında bugün Lefkoşa’daki Birleşmiş Milletler İyi Niyet Misyonu Ofisi’nde bir araya geldi.
Görüşme, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in temmuz sonunda Kıbrıs’a yaptığı ziyaretin ardından iki lider arasındaki ilk doğrudan buluşma olması açısından önem taşıyor.
BM’DEN ‘MUTABAKAT’ AÇIKLAMASI: ‘DAHA SIK GÖRÜŞECEKLER’
Ara bölgede bulunan BM İyi Niyet Misyonu Ofisi’nde gerçekleştirilen görüşme iki saat 45 dakika sürdü.
BM Kıbrıs’tan görüşmeye ilişkin yapılan açıklamada, “Hristodulidis ile Erhüman, yapıcı bir görüşme gerçekleştirdi. Açıklamaya göre Erhürman ve Hristodulidis, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e kısa süre önce adaya gerçekleştirdiği ziyaretin yanı sıra Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik çabalara verdiği “”sürekli destek ve bağlılıktan dolayı en derin takdirlerini” bir kez daha ifade etti.
BM açıklamasında, liderlerin Genel Sekreter’in adaya gerçekleştirdiği son ziyarette belirlenen ileriye dönük yol haritasındaki gelişmeleri gözden geçirdiği ve görüşmelerini yoğunlaştırma konusunda mutabık kaldığı kaydedildi.
Bu çerçevede Erhürman ve Hristodulidis, haftada bir kez, “koşulların gerektirmesi halinde ise daha sık bir araya gelme” konusunda anlaştı.
KOMİTE ÜYELERİ YARIN AÇIKLANACAK
BM, iki liderin ayrıca Sivil Toplum Danışma Organı Yönlendirme Komitesi üyelerinin yarın açıklanması konusunda da mutabakata vardığını bildirdi.
5+1 TOPLANTISINA HAZIRLIK
Bugünkü görüşmenin bir diğer önemli başlığı, daha geniş kapsamlı bir 5+1 toplantısının önünün açılması oldu. BM’nin kolaylaştırıcılığındaki bu formatta iki Kıbrıslı liderin yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık ile BM’nin yer alması öngörülüyor.
İki tarafın müzakerecileri Menelaos Menelau ve Mehmet Dana da 20 Ağustos’ta bir araya gelerek liderler toplantısının gündemine ilişkin hazırlık yaptı.
Bugünkü görüşmenin, liderlerin üzerinde çalışılması gerektiği konusunda daha önce mutabık kaldığı başlıklarda ilerleme sağlanması ve daha kapsamlı müzakere formatının yeniden kurulması açısından belirleyici olması bekleniyordu.
Kıbrıs’ta uzun süredir devam eden bölünmüşlüğün aşılmasına yönelik diplomatik girişimler, son dönemde özellikle güven artırıcı adımlar ve iki toplum arasındaki günlük temasların kolaylaştırılması üzerinde yoğunlaşıyor. Geçiş kapılarının artırılması da bu çerçevede, siyasi müzakerelerden bağımsız olarak somut sonuç alınabilecek alanlardan biri olarak öne çıkıyor.
İki lider son olarak 29 Temmuz’da, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs ziyareti sırasında ara bölgede bir araya gelmişti. Görüşmeden kamuoyuna ayrıntılı bir sonuç açıklanmazken, Guterres taraflara yeni bir 5+1 toplantısının önünü açacak hazırlık sürecini başlatma çağrısı yapmıştı.
KIBRIS MESELESİ VE BM’DEKİ ÇÖZÜM ARAYIŞLARI
Birleşmiş Milletler’in (BM), 2004 yılında Kıbrıs’ta referanduma sunduğu ve Türkiye’nin destek verdiği “barış planı”, Kıbrıslı Rumlarca reddedilmişti. Kıbrıslı Rumlar o dönemki BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın adıyla anılan bu planın, güvenlik endişelerini ve Ada’da yerinden edilmiş on binlerce kişinin mülkiyet haklarını gözetmediğini savunuyordu.
Referanduma katılan Kıbrıslı Rumların yüzde 75’i plan aleyhinde oy kullanmıştı. Kıbrıslı Türkler ise “Annan Planı” olarak anılan plana referandumda yüzde 65’le onay vermişti.
BM, Kuzey ve Güney Kıbrıs arasındaki meselenin çözümü için yıllardır devrede ve her iki bölge BM’ye bağlı güçlerin konuşlandığı bir ara bölge bulunuyor.
BM gözetiminde 18 Temmuz’da görüşmeler yapıldı. BM’nin ev sahipliğinde New York’ta gerçekleştirilen ve Kıbrıs meselesinin çözümü için yeniden zemin aranması amacıyla düzenlenen 5+1 formatındaki gayrı resmi konferans, beklentilerin gerisinde kaldı. Görüşmelerin ardından yapılan açıklamalarda, tarafların pozisyonlarını koruduğu, çözüm umutlarının ise bir kez daha ertelendiği gözlendi.
Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık noktaları ise değişmedi. Kıbrıslı Türk tarafı “egemen eşitlik” ve “eşit uluslararası statü” talebini sürdürüyor. Kıbrıslı Rumlar ise, bölünmeyi kalıcı hale getirecek bir anlaşmayı ve Türkiye’nin adadaki askeri varlığını meşrulaştıracak önerileri reddediyor.
