Avrupa Parlamentosu, Kıbrıs’ta 1974’te yaşananlara ilişkin tartışmayı bu kez kadınlar ve kız çocuklarının maruz kaldığı hak ihlalleri üzerinden yeniden açtı. Genel Kurul’da 575 milletvekilinin oyuyla kabul edilen karar, 1974’te yaşananların toplumsal cinsiyet boyutuna odaklanırken, Türkiye’ye yönelik “hukuki sorumluluk” vurgusuyla da dikkat çekiyor.
HABER MERKEZİ – Avrupa Parlamentosu, Kıbrıs sorununa ilişkin yıllardır süren siyasi ve hukuki tartışmayı bu kez kadınlar ve kız çocuklarının yaşadığı hak ihlalleri üzerinden yeniden gündeme taşıdı. Parlamentonun kabul ettiği karar, 1974’te yaşananların toplumsal cinsiyet boyutuna odaklanırken, Türkiye’ye yönelik “hukuki sorumluluk” vurgusuyla da dikkat çekiyor.
Strazburg’daki Genel Kurul’da kabul edilen karar, 575 milletvekilinin desteğini aldı. Oylamada 33 milletvekili ret oyu verirken, 43 milletvekili çekimser kaldı. Kıbrıs Radyo Yayın Kurumu (RIK), Kıbrıslı Rum Avrupa Parlamentosu üyelerinin tamamının karar lehinde oy kullandığını duyurdu.
CİNSEL ŞİDDET DAHİL TOPLUMSAL ŞİDDET
Bugün Kıbrıs gazetesinde yer alan habere göre, Avrupa Parlamentosu üyesi Eleonora Meleti’nin raportörlüğünde hazırlanan karar metninde, 1974 olaylarının kadınlar ve kız çocukları üzerinde yarattığı uzun vadeli sonuçlara özel vurgu yapıldı ve yaşananların kadınlar ve kız çocukları üzerinde bıraktığı etkilerin “yeterince görünür” olmadığı savunuldu.
Cinsel şiddet dahil toplumsal cinsiyet temelli suçları kınayan AP, bu ihlallerin mağdurlar üzerindeki sonuçlarının tanınması çağrısında bulundu.
Metinde, Türkiye’nin 1974’te ve sonrasında yaşandığı öne sürülen “ihlaller bakımından uluslararası hukuk çerçevesinde sorumluluk taşımayı sürdürdüğü” görüşüne yer verilirken, bunun mağdurlara yönelik “giderim yükümlülüğünü de kapsadığını” belirtiliyor.
TÜRKİYE’NİN KIBRIS’TAKİ ASKERİ VARLIĞI: “ULUSLARARASI HUKUKUN İHLALİ”
Karar, yalnızca geçmişe ilişkin değerlendirmelerle sınırlı kalmadı.
Avrupa Parlamentosu, Türkiye’nin Kıbrıs’ın kuzeyindeki askeri varlığını uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirirken, bunun adadaki çözüm sürecinin yanı sıra AB-Türkiye ilişkilerinin önündeki engellerden biri olduğunu ileri sürdü.
Ankara ise 1974 harekatını, adadaki darbenin ardından “garantörlük haklarından doğan meşru bir müdahale” olarak tanımlıyor. Türkiye, Kıbrıs’ın kuzeyindeki askeri varlığının da bu hukuki çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
×NE OLMUŞTU?
Kıbrıs’ta 15 Temmuz 1974’te, dönemin Yunanistan’daki askeri cuntasının desteklediği darbe ile Cumhurbaşkanı Makarios görevden uzaklaştırıldı.
Darbenin ardından Türkiye, 1960 Garanti Antlaşması’ndan doğan haklarını gerekçe göstererek 20 Temmuz’da adaya askeri harekat düzenledi.
Ağustos 1974’te ikinci aşaması gerçekleştirilen harekatın ardından adanın yaklaşık üçte biri Türk kontrolüne geçti. Çatışmalar yüz binlerce kişinin yerinden edilmesine yol açarken, binlerce kişi yaşamını yitirdi veya kayboldu.
Kıbrıs, o tarihten bu yana fiilen ikiye bölünmüş durumda. Kuzeyde 1983’te ilan edilen “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” yalnızca Türkiye tarafından tanınırken, uluslararası toplum adanın tek meşru hükümeti olarak Kıbrıs Cumhuriyeti’ni kabul ediyor.
Birleşmiş Milletler gözetiminde onlarca yıldır sürdürülen çözüm müzakereleri ise bugüne kadar kalıcı bir uzlaşmayla sonuçlanmadı.
