Yaklaşık 50 gündür süren savaşta küresel piyasaya 500 milyon varilden fazla petrol giremedi. Kaybın 50 milyar doları aştığı hesaplandı. Üretim kayıplarının etkisinin aylar, hatta yıllar sürebileceği belirtiliyor.
HABER MERKEZİ – İran savaşıyla birlikte küresel enerji arzında büyük bir kesinti yaşandı. Analistlerin değerlendirmeleri ve Reuters hesaplamalarına göre, savaşın başlamasından bu yana üretilmeyen petrolün toplam değeri 50 milyar doları aştı.
Enerji veri ve analiz şirketi Kpler verilerine göre, şubat sonundan bu yana 500 milyon varilden fazla ham petrol ve kondensat küresel piyasaya giremedi. Bu miktar modern tarihin en büyük enerji arz kesintilerinden biri olarak değerlendiriliyor. Wood Mackenzie baş analisti Iain Mowat, bu kaybın küresel havacılık talebinin 10 hafta boyunca durmasına, tüm dünyada karayolu trafiğinin 11 gün kesilmesine ya da küresel ekonominin 5 gün boyunca petrolsüz kalmasına eşdeğer olduğunu belirtti.
Reuters hesaplamalarına göre bu miktar, ABD’nin yaklaşık bir aylık petrol talebine ya da Avrupa’nın bir aydan uzun sürede tükettiği petrole denk geliyor. Aynı miktarın ABD ordusunun yaklaşık 6 yıllık yakıt tüketimine ve küresel deniz taşımacılığının yaklaşık 4 aylık yakıt ihtiyacına eşit olduğu ifade ediliyor.
ARZDA SERT DÜŞÜŞ
Kpler verilerine göre Körfez ülkelerinde mart ayında günlük yaklaşık 8 milyon varillik üretim kaybı yaşandı. Bu miktarın, dünyanın en büyük petrol şirketlerinden Exxon Mobil ve Chevron’un toplam üretimine yakın olduğu belirtiliyor.
Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman’ın jet yakıtı ihracatı ise şubat ayında 19,6 milyon varil seviyesindeyken mart ve nisan aylarında toplamda 4,1 milyon varile geriledi. Reuters hesaplamalarına göre bu kayıp, yaklaşık 20 bin gidiş-dönüş uçuşa karşılık geliyor. Kpler kıdemli petrol analisti Johannes Rauball, varil fiyatının ortalama 100 dolar seviyesinde seyretmesi nedeniyle kaybın yaklaşık 50 milyar dolarlık gelir kaybına karşılık geldiğini söyledi. Bu tutarın Almanya’nın yıllık gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 1’ine ya da Letonya veya Estonya gibi ülkelerin toplam ekonomisine denk olduğu ifade ediliyor.
TOPARLANMA YILLAR SÜREBİLİR
Kpler verilerine göre nisan ayında küresel kara stokları yaklaşık 45 milyon varil azaldı. Mart sonundan bu yana üretim kesintileri günlük yaklaşık 12 milyon varile ulaştı. Johannes Rauball, Kuveyt ve Irak’taki ağır petrol sahalarının normale dönmesinin 4-5 ay sürebileceğini, rafineri kapasitesindeki hasar ve Katar’daki Ras Laffan LNG tesisindeki etkilenmenin bölgedeki enerji altyapısının tamamen toparlanmasını yıllara yayabileceğini söyledi.
