ABD ile İran görüşmelerinde Lübnan gerilimi yaşanıyor. İran İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını gerekçe gösterip ABD ile müzakereleri durduracağını duyurdu. Trump ve Rubio İsrail, Lübnan hükümeti ve Hizbullah ile görüşmeler yaptı. Trump ve Lübnanlı yetkililer yeni bir anlaşmayı duyurdu. Netanyahu’dan ise “Tutumumuz değişmedi” açıklaması geldi.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş, 40’ıncı gününde, 8 Nisan‘da ilan edilen ateşkesle yerini olası bir çözüm için diplomatik çabalara bıraktı. Tarafların sık sık anlaşmaya yakın oldukları ifade edilse de, anlaşmazlık konuları gündemdeki yerini koruyor ve bu durum, yeni gerilimlere yol açıyor.
Bir süreden beri gündemde olan olası bir anlaşmada sona gelindiği konuşulurken, dünden beri gerilim yeniden tırmanmış durumda.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası ve Goruk bölgesinde radar ve insansız hava araçları (İHA) komuta kontrol merkezlerini hedef aldıklarını duyurdu.
İran ise Kuveyt’te bulunan ABD üslerine yönelik füze saldırıları düzenledi. CENTCOM füzelerin etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
Trump: İran gerçekten anlaşma yapmak istiyor | ABD vurdu, İran karşılık verdi
İRAN’IN BİR GEREKÇESİ DE LÜBNAN’DAKİ SAVAŞ
Bu gelişmelerin yanı sıra Lübnan’da da savaş devam ediyor. İran’daki savaşın bir cephesi olarak Hizbullah ile İsrail arasında 2 Mart’ta savaş başladı. Şimdiye kadar 3 binden fazla kişinin yaşamını yitirdiği ve 1 milyondan fazla kişinin yerinden edildiği Lübnan’daki savaşın son bulması için, İran’da 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesin ardından, 16 Nisan’da İsrail ile Lübnan arasında ateşkes ilan edildi.
İran, 11 Nisan’da ABD ile ilk görüşmelerin yapıldığı Pakistan’ın başkenti İslamabad’da Lübnan’da da ateşkesin geçerli olmasını şart olarak ortaya koymuştu. Ancak Lübnan’da 16 Nisan’da ilan edilen ateşkese rağmen Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmalar durmadı ve bu durum İran ile ABD arasındaki görüşmelerin seyrini de etkiliyor.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Hizbullah’ın saldırılarını gerekçe göstererek Lübnan’daki operasyonların genişletilmesi emrini verdi ve Beyrut’un hedef alınacağını duyurdu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatem el Enbiya Merkez Karargahı Komutanı Ali Abdullahi ise, İsrail’in Beyrut’un Dahiye bölgesine saldırması halinde İran’ın da İsrail’in kuzeyini ve askeri noktalarını hedef alacağını açıkladı.
Lübnan’daki bu gelişmeler, İran ile ABD arasındaki görüşmelerin gidişatını olumsuz etkiliyor. Bununla birlikte Lübnan ile İsrail heyetlerinin bu hafta içinde dördüncü kez bir araya gelmeleri bekleniyor.
Görüşmeler sürüyor, ateşkes işlemiyor | İsrail-Lübnan askeri heyetleri ilk kez görüştü
TRUMP, NETANYAHU VE HİZBULLAH İLE GÖRÜŞTÜĞÜNÜ DUYURDU
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından İsrail’in Beyrut’a asker göndermeyeceğini duyurdu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Netanyahu ile “çok verimli” bir görüşme gerçekleştirdiğini belirterek, “İsrail Beyrut’a hiçbir asker göndermeyecek. Yolda olan tüm askerler de geri çevrildi” ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca, “Aynı şekilde, üst düzey temsilciler aracılığıyla Hizbullah ile çok iyi bir görüşme yaptım” dedi ve onların da ateşkese uyacağını belirtti. “İsrail onlara saldırmayacak, onlar da İsrail’e saldırmayacak” diyen Trump, bölgede gerilimin düşürülmesine yönelik diplomatik temasların sürdüğünü ifade etti.
Taraflardan Trump’ın açıklamalarına ilişkin henüz resmi bir doğrulama gelmedi.
Bu arada ABD başkanlarından hiçbiri, aracılarla veya aracısız olarak Hizbullah ile bugüne kadar herhangi bir görüşme yapmadı. Hizbullah ABD tarafından terör örgütü olarak kabul ediliyor.
Reuters haber ajansının iddiasına göre, Lübnanlı bir yetkili, Hizbullah’ın Lübnan parlamentosu Başkanı Nabih Berri aracılığıyla ABD’ye, İsrail’in Beyrut ve banliyölerine herhangi bir saldırı düzenlememesi karşılığında kuzey İsrail’e yönelik saldırıları durdurmaya hazır olduğunu bildirdiğini söyledi.
TRUMP VE RUBIO DEVREDE: İSRAİL, LÜBNAN VE HİZBULLAH ARASINDA GÖRÜŞME TRAFİĞİ
Trump’ın Netanyahu ve Hizbullah yetkilileriyle görüşme yaptığını ve tarafların ateşkese uyacağını duyurmasının ardından Lübnan’ın Washington Büyükelçiliği’nden de açıklama geldi. Varılan anlaşma için yapılan görüşme trafiğine de dikkat çekilen açıklamada şöyle denildi:
“Lübnan devletinin istikrarı korumak ve ülkeyi gerilimin daha da tırmanmasından uzak tutmak amacıyla yürüttüğü çabalar çerçevesinde – ve Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında gerçekleşen görüşmenin ardından- Lübnanlı yetkililer, Hizbullah’ın, saldırıların karşılıklı olarak durdurulmasını öngören ABD önerisine onay verdiğine dair teyit aldılar.
Önerilen düzenleme uyarınca, Hizbullah’ın İsrail’e yönelik saldırılar düzenlemekten kaçınması karşılığında, İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine yönelik saldırıları sona erecek; ateşkesin kapsamı daha sonra genişletilerek Lübnan topraklarının tamamını kapsayacak.
Akabinde Başkan Donald Trump, Lübnan’ın Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçisi Nada Maawad’ı telefonla arayarak, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun önerilen düzenlemeye onayını aldığını kendisine bildirdi. Büyükelçi Maawad, bu görüşmelerin sonucunu Başkan Aoun’a iletti; Başkan Aoun ise bu bilgiyi Hizbullah’a aktardı.”
NETANYAHU’DAN AÇIKLAMA: TUTUMUMUZ DEĞİŞMEMİŞTİR
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’dan Trump ile Lübnan konusunda yaptığı görüşmeye dair açıklama geldi. Netanyahu, “Bu akşam Başkan Trump ile görüştüm ve kendisine, eğer Hizbullah şehirlerimize ve vatandaşlarımıza saldırmayı durdurmazsa, İsrail’in Beyrut’taki terör hedeflerine saldıracağını söyledim. Tutumumuz değişmemiştir. Aynı zamanda, İsrail Savunma Kuvvetleri, Güney Lübnan’da planlandığı şekilde faaliyetlerini sürdürecektir” dedi.
İRAN’IN MÜZAKERELERİ DURDURDUĞU İDDİA EDİLDİ
Bu arada hem bugün ABD’nin gerçekleştirdiği saldırıyı hem de Lübnan’da İsrail’in devam eden operasyonlarını gerekçe gösteren İran’dan dikkat çekici bir haber gelmişti.
İran devlet haber ajansı Tasnim daha önce, İsrail’in birliklerini Lübnan’ın içlerine doğru ilerletme emri vermesinin ardından İran’ın ABD ile dolaylı müzakereleri durdurduğunu ve bunun üç aylık savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabaları zorlaştırdığını bildirmişti.
TRUMP HABERİ OLMADIĞINI SÖYLEDİ VE EKLEDİ: SESSİZLİK İYİ OLUR
ABD Başkanı Donald Trump, NBC News’e yaptığı açıklamada İranlılardan Washington ile görüşmeleri askıya aldıklarına dair bir bilgi almadığını, ancak sessizliğin sorun olmayacağını ve beklemeye razı olduğunu söyledi. Trump, “Doğrusunu söylemek gerekirse, bence çok fazla konuşuyoruz. Bence sessiz kalmak çok iyi olur ve bu uzun bir süre olabilir. Bu, gidip her yere bomba atmaya başlayacağımız anlamına gelmiyor. Sadece sessiz kalacağız. Ablukayı sürdüreceğiz. Bence istedikleri kadar bekleyebilirim. Çok büyük bir servet kaybediyorlar” diye konuştu.
ABD Başkanı Trump, bu son gelişmelerden hemen önce sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ise İran’ın gerçekten bir anlaşma yapmak istediğini ve bu anlaşmanın ABD açısından iyi bir anlaşma olacağını ileri sürdü.
Trump daha sonra sosyal medya hesabında yaptığı bir diğer açıklamada ise “İran İslam Cumhuriyeti ile görüşmeler hızla devam ediyor” dedi.
TRUMP ANLAŞMA TASLAĞINI REVİZE ETTİ; İRAN KAZANIM İSTİYOR
Bu arada dün Trump’ın, ABD ile İran arasında müzakere edilen anlaşma taslağında bazı maddelerin değiştirilmesini istediği iddia edilmişti. The New York Times, ABD’nin daha sert şartlar içeren revize edilmiş anlaşma taslağını İran’a gönderdiğini öne sürdü. Değişiklik istenen maddelerin İran’ın gemi geçişlerine kapattığı Hürmüz Boğazı ile İran’ın nükleer programını ilgilendirdiği kaydediliyor.
İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakir Kalibaf ise, “Bizim için somut kazanımlar elde etmek bir ölçüttür ve bunun karşılığında taahhütlerimizi yerine getireceğiz. İran halkının hakları güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız” açıklaması yaptı.
×
‘YAKIN’ DENİLEN ANLAŞMADA PÜRÜZLER BULUNUYOR
Son günlerde ABD ile İran’ın ateşkesi uzatma ve Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine getirilen kısıtlamaları kaldırma konusunda anlaşmaya vardıkları iddia ediliyordu. Taraflardan gelen açıklamalarda da anlaşmaya yakın olduğu ifade ediliyordu. Ancak iki ülke, çatışmanın merkezinde yer alan önemli konularda hâlâ farklı görüşlere sahip.
Haftalardır devam görüşmelerin ardından, her iki taraf da savaşı durduracak ve müzakerecilere nihai bir anlaşmaya varmaları için 60 gün süre tanıyacak bir mutabakat zaptı konusunda ilerleme kaydettiklerini bildiriyor. Ancak anlaşmazlık konuları da varlığını koruyor.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı gemi geçişlerine savaştan önce olduğu gibi ücretsiz olarak açıp açmayacağı, nükleer programını sonlandırıp sonlandırmayacağı, elindeki 440 kg’dan fazla zenginleştirilmiş uranyumu ABD’ye teslim etmeyi kabul edip etmeyeceği veya bunu imha edip etmeyeceği, balistik füze sistemlerini sınırlandırıp sınırlandırmayacağı, Hizbullah ve Hamas gibi bölgesel vekil güçlere desteğini kesip kesmeyeceği gibi konu başlıkları ABD’nin talep listesini oluşturuyor.
İran ise, ABD’den dondurulmuş on milyarlarca dolar varlıklarının serbest bırakılmasını, uranyumu teslim almaktan vazgeçmesini, nükleer programını barışçıl teknolojiler için kullanmayı kabul etmesini, bölgesel vekil güçlerle ilişkilerine karışmamasını, Hürmüz Bozağı konusundaki egemenlik hakkını tanımasını, balistik füze programını savunma amaçlı ve egemenliğinin bir parçası olduğuna razı olmasını ve yaptırımları kaldırmasını istiyor.
