ABD ile İran arasında düğüme dönüşen Hürmüz Boğazı’nda, savaşın başından bu yana en büyük tanker saldırıları gerçekleştirildi. ABD, 5 İran tankerini vurdu. İran da 2 ABD gemisine ve 8 petrol tankerine saldırı düzenledi. Körfez’deki geniş çaplı savaş, ABD ve İran arasında bir irade savaşına dönüştü; her iki taraf da ekonomik baskının diğerini geri adım atmaya zorlayacağını umuyor.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş yedinci ayında devam ediyor. Savaşın 40. gününde (8 Nisan) ilan edilen ateşkesin ve taraflar arasında aylarca süren dolaylı ve doğrudan görüşmelerin ardından 18 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptının Temmuz ayı ortalarında çökmesinin ardından Hürmüz Boğazı çevresinde inişli-çıkışlı gerilim yaşanıyor.
Bir çıkmaza girdiği değerlendirilen savaş, Hürmüz Boğazı civarında gerçekleştirilen ve son haftalarda yer yer tansiyonu yükselten karşılıklı saldırılara sahne oluyor. ABD yönetimi, İran’a yönelik saldırılarını sürdürmekle birlikte ağırlıklı olarak ekonomik baskıya devam edeceğinin ve böylece İran’a şartlarını kabul ettirmeye çalışacağının işaretlerini veriyor.
ABD-İran savaşı Hürmüz’de düğümlendi | 60 günlük süre doldu, zapt çöktü ve yeni hamleler gündemde
ABD, 5 İRAN TANKERİNİ VURDU
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada dün İran’a ait 5 petrol tankerinin Hark Adası yakınlarında vurulduğu ve imha edildiği duyuruldu.
Saldırıların videosunu yayınlayan CENTCOM, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun önceki iki gün içinde ABD donanmasına ait bir savaş gemisini balistik füzelerle iki kez hedef almasına yanıt verildiğini bildirdi. Bu saldırıda hiçbir Amerikalının zarar görmediğini de kaydedildi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da, Kolombiya ziyareti sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, “İran, ABD donanma gemilerine saldırmaya devam ediyor ve bunu her denediklerinde veya yapmaya kalkıştıklarında tanker kaybedecekler” dedi.
Kritik bir nokta: Hark Adası ve ABD’nin tehditleri
İRAN’DAN MİSİLLEME SALDIRILARI
İran Devrim Muhafızları, ABD’nin 5 İran petrol tankerini imha ettiğini açıklamasının ardından Ürdün’de ABD ordusu tarafından kullanılan bir üsse balistik füzeler fırlattığını ve 10 gemiye saldırdığını bildirdi.
İran füzelerinin ağır hasara yol açtığını ileri sürdü; ancak Ürdün, hava savunmasının İran’ın fırlattığı 20 füzeden 18’ini engellediğini, bunlardan ikisinin ıssız bölgelere düştüğünü ve can kaybı olmadığını açıkladı.
İran Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı’nın “yasak ve güvenli olmayan” bir bölgesinden geçmeye çalışan 2 ABD gemisi ve 8 petrol tankerinin de aralarında bulunduğu 10 gemiye saldırdığını da duyurdu.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, dün ABD’nin İran’a yönelik ablukasına karşılık Basra Körfezi genelinde ve çevresinde bir “yasak bölge” oluşturacaklarını belirtmişti.
İran, savaş boyunca bölgedeki ABD varlıklarını ve müttefiklerini hedef aldı; Temmuz ayındaki bir saldırıda en az iki ABD askeri personelinin ölümüne neden olan Ürdün’deki saldırılar da dahil olmak üzere birçok kez saldırılar düzenledi.
Devlet medyası tarafından yayınlanan bir açıklamaya göre, İran ayrıca Kuveyt ve Bahreyn limanlarındaki petrol tankerlerini de tehdit etti. Birleşik Arap Emirlikleri’nin Khor Fakkan limanında bir sıvılaştırılmış doğal gaz tankerinin hasar gördüğü de kaydedildi, ancak sorumlunun kim olduğu henüz belli değil.
DEVRİM MUHAFIZLARI SÖZCÜSÜ “YASAK BÖLGE”NİN KAPSAMINI AÇIKLADI
İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi’den “yasak bölge” uygulamasına ilişkin açıklama geldi.
İran basınına göre, Muhibbi, “Hürmüz Boğazı sadece bir deniz geçidi değil, küresel düzenin ve savaş gelişmelerinin belirleyici denklemlerinden biri haline gelmiştir” dedi.
İran’ın Hürmüz Boğazı ve çevresinde deniz trafiğinin yönetim ve kontrol kapsamını genişlettiğini söyleyen Muhibbi, “Geçmişte gemi trafiğinin yönetimi için düşünülen kapsam Hürmüz Boğazı ile sınırlıydı ve şimdi bu kapsamın alanı genişledi” ifadelerini kullandı.
Bu kapsamda “yasak bölge” oluşturacaklarını belirten Muhibbi, şunları söyledi:
“Bu alanın bir kısmı Çabahar çevresinden başlayıp Umman Denizi ve Arap Denizi güzergahlarını kapsıyor ve kesin koordinatları ve ayrıntıları uygun zamanda açıklanacaktır.
Bir gemi koordinasyon olmadan Hürmüz Boğazı’nın yaptırım uygulanan bölgesinden geçerse, o gemiye sağlanan her türlü denizcilik, sigorta ve destek hizmeti durdurulacaktır. Böylece Hürmüz Boğazı’ndan daha sonraki bir geçişte bile bu hizmetlerden mahrum kalacaktır.”
HUSİLER’İN SUUDİ ARABİSTAN’A SALDIRILARI
İran’daki savaşın bir diğer cephesi Yemen’de de gerilim ve çatışmalar sürüyor. ABD’nin İran’a yönelik Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı ablukaya karşılık İran destekli Husiler Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Babu’l Mendeb Boğazı’nda saldırılara başlamıştı. Bu girişim özellikle ABD’nin müttefiği Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını olumsuz etkiliyor.
İran’daki savaşla da bağlantılı | Yemen’de çatışmalar sürüyor: Onlarca kişi öldü
Dün Husi milisleri Suudi Arabistan’daki çeşitli şehirlere saldırı düzenleyerek bölgesel istikrarsızlığı daha da artırdı. Husilerin saldırılarında 73 kişi yaralandı ve petrol tesisleri ateşe verildi.
Yemen’in başkenti de dahil olmak üzere nüfusun yoğun olduğu bölgelerin çoğunu kontrol eden Husi milisleri, Arap Yarımadası’nın diğer tarafında, Kızıldeniz girişinde, gemi trafiğini periyodik olarak aksatarak ABD müttefikleri üzerindeki baskıyı daha da artırdı.
Husiler, Suudi Arabistan topraklarının derinliklerine kadar uzanan geniş bir operasyon başlattıklarını, insansız hava araçları ve füzeler kullanarak güneydeki Khamis Mushait şehrindeki bir Suudi hava üssünü ve Abha, Najran ve Cazan şehirlerindeki Suudi devlet petrol şirketine ait varlıkları hedef aldıklarını duyurdu.
Suudi yetkililer, olay yerlerinde yangınlar çıktığını ve yaralılar arasında kadın ve çocukların da bulunduğunu bildirdi.
Suudi Arabistan, Yemen’de Husi milislerinin Yemen hükümetini başkentten kovmasının ardından on yıldan fazla bir süredir Husi milislerine karşı savaşan Arap koalisyonuna liderlik ediyor. Bu savaş son yıllarda yatışmıştı, ancak ateşkes bozuldu.
