ABD’nin Irak’taki İran yanlısı silahlı grupların saldırılarının durdurulmaması ve dağıtılmaması nedeniyle Irak’ın 500 milyon dolarını bloke ettiği ileri sürüldü. ABD, daha önce de benzer adımlar atmıştı.
HABER MERKEZİ – ABD ile Irak arasında hem yeni hükümetin kurulması hem de İran yanlısı silahlı grupların varlığı konularında yaşanan anlaşmazlıklar sürüyor.
×Irak’ta Kasım 2025’te parlamento seçimi yapıldı. Ancak hala yeni hükümet kurulabilmiş değil. Hükümetin kurulabilmesi için Cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılması gerekiyordu, aylarca süren krizin ardından 11 Nisan’da yapılan seçimde KYB’nin adayı Nizar Amedi cumhurbaşkanı seçildi. Şimdi gözler kurulacak hükümette.
Amedi’nin hükümeti kurma görevini parlamentoda en fazla üyesi bulunan partiye vermesi bekleniyor, bu da mevcut başbakan Muhammed Şiya Sudani’nin partisinin görevlendirilmesi anlamına geliyor. Ancak daha önce Sudani, başbakanlığa aday olmayacağını, Nuri el Maliki’nin adaylığını destekleyeceğini duyurmuştu. Bu, aynı zamanda parlamentoda grupları bulunan Şii partilerin oluşturduğu Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin ortak kararıydı.
Maliki’nin adaylığı ise Irak’ta yeni bir krizi tetikledi. ABD, Maliki’yi İran yanlısı olarak değerlendiriyor ve adaylığına açıkça karşı çıkıyor.
ABD ile yaşanan gerilimin ardından Şii Koordinasyon Çerçevesi içinde Maliki’nin aday olmaması konusunda tartışmaların yürütüldüğü ve yeni bir adayın belirlenmeye çalışıldığı kaydediliyor. Bu hafta sonuna kadar bu konuda somut gelişmelerin yaşanması bekleniyor.
ABD-IRAK GERİLİMİ: İRAN YANLISI SİLAHLI GRUPLAR
Irak ile ABD arasında yaşanan bir diğer gerilim konusu ise, Irak’ta etkili olan İran yanlısı silahlı gruplar. Haşdi Şabi çatısı altında bir araya gelen gruplar, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail ve İran savaşının da tarafıydı. Bu gruplar yüzlerce kez ABD üsleri ve askerlerine yönelik saldırılar düzenledi; ABD ve İsrail uçakları da Haşdi Şabi merkezlerini birçok kez bombaladı ve aralarında bazı üst düzey yetkililerin de bulunduğu 100’e yakın Haşdi Şabi üyesinin öldürüldüğü belirtiliyor.
Ancak İran yanlısı gruplar konusunda ABD ile Irak arasında yaşanan gerilim yeni değil. Yeni olan, İran’daki savaşla birlikte bu grupların daha görünür ve aktif olmasıydı.
The Wall Street Journal gazetesi, İran yanlısı gruplar nedeniyle ABD’nin Irak’a yönelik yeni bir adım attığını duyurdu.
WSJ: ABD IRAK’IN 500 MİLYON DOLARINI ENGELLEDİ
Gazetenin Amerikan ve Iraklı yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD Hazine Bakanlığı yetkilileri yaklaşık 500 milyon dolar nakdin Bağdat’a gönderilmesini engelledi. Söz konusu paranın, Irak’ın petrol satışından elde edilen gelirler olduğu ve Federal Reserve Bank of New York hesaplarında tutulduğu belirtildi.
Yetkililere göre bu, İran ile savaşın Şubat ayı sonlarında başlamasından bu yana Washington’un Irak Merkez Bankası’na dolar transferini ikinci kez ertelemesi oldu.
Ayrıca ABD’li ve Iraklı yetkililer, Washington’un Bağdat’a bazı terörle mücadele programlarının finansmanını ve güvenlik güçlerine yönelik eğitim faaliyetlerini durduracağını bildirdiğini de aktardı.
Bu adımların, İran yanlısı milis grupların saldırıları durana ve Irak hükümeti bu grupları dağıtmak için ciddi adımlar atana kadar süreceği kaydedildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tom Pigott, “Irak hükümetinin bu saldırıları engellemede yetersiz kalması ve bazı hükümet unsurlarının milislere siyasi ve mali destek sağlamayı sürdürmesi, ABD-Irak ilişkilerini olumsuz etkiliyor. ABD, çıkarlarına yönelik saldırıları kabul etmez ve Irak hükümetinden İran’a yakın milis gruplarını dağıtmak için tüm adımları atmasını bekler” diye konuştu.
MİLİSLİR GRUPLAR HÜKÜMET ÜZERİNDE ETKİLİ
The Wall Street Journal gazetesinin haberinde ayrıca Bedir Örgütü, Ketaib Hizbullah ve Asaib Ehl el-Hak gibi (Haşdi Şabi bünyesindeki) silahlı grupların, Irak hükümet kurumları ve mali sistemi üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğuna dikkat çekildi.
Irak’ın yeni bir başbakan seçmeye hazırlandığı bu dönemde, söz konusu gruplar ve İran’ın, Tahran ile güçlü ilişkileri sürdürecek bir adayın göreve gelmesi için baskı yaptığı belirtiliyor.
Haberde, Nuri Maliki’nin yeniden iktidara gelmesi durumunda ABD’nin tüm yardımları keseceği yönünde Trump’ın Ocak ayında uyarıda bulunduğu hatırlatılıyor. Şu anda ise Koordinasyon Çerçevesi’nin başbakan adayını belirleme çabalarının sürdüğü ifade ediliyor.
IRAK’IN PARASI ABD’NİN KONTROLÜNDE
Saddam Hüseyin’in devrildiği 2003’ten sonra ABD, Irak’ın petrol gelirlerinin New York’taki Federal Rezerv Bankası’nda tutulmasına onay vermişti. Bu paranın Irak’a geri gönderilmesi için banka her yıl yaklaşık 13 milyar dolar nakdi Bağdat’a transfer ediyor ve bu da Irak ekonomisinin devamlılığı açısından kritik önem taşıyor.
Daha önce ABD Hazine Bakanlığı, yasa dışı yollarla milislerin yararına dolar transferi yaptıkları gerekçesiyle 20’den fazla Irak bankasına yaptırım uygulamıştı. Ayrıca silahlı gruplar, Mastercard ve Visa kartları üzerinden yapılan işlemler ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne transferler yoluyla dolar kaçakçılığı yapmakla suçlanıyor.
