BIG_TP
Bluesky Social Icon
Gerçeğe yeni ses
Nûmedya24

Fransa, İtalya, İspanya, Portekiz:

Ya değişeceksiniz ya değiştireceğiz!

Fransa, İtalya, İspanya, Portekiz:
🎧 Haberi dinle0:00 / --:--

Fransa’dan İtalya’ya, İspanya’dan Portekiz’e uzanan protestolarda yüksek kiralar, düşük ücretler ve aksayan kamu hizmetleri öne çıkıyor. Sendikalar yeni grevler için hazırlık yaparken hükümetler, ekonomik taleplerle büyüyen toplumsal tepkiyle karşı karşıya.

HABER MERKEZİ – Avrupa’da hayat pahalılığına karşı protestolar yayılıyor. 17 Ekim Cumartesi günü Fransa’da binlerce kişinin katıldığı gösteriler düzenlenirken İtalya, Belçika ve Portekiz’de de binlerce kişi sokaklara çıktı. İspanya’da haftalardır süren barınma protestolarına öğretmen grevleri eşlik ediyor. Farklı ülkelerdeki hareketlerin ortak noktası, ücretlerin temel ihtiyaçların maliyetini karşılamaya yetmemesi ve gençlerin geleceklerine ilişkin kaygılarının artması.

Protestoların talepleri ülkeden ülkeye değişiyor.

Fransa’da akaryakıt fiyatları, eğitim ve kamu hizmetleri öne çıkarken İspanya ve Portekiz’de kiralar ve konuta erişim başlıca gündem maddeleri.

İtalya’da ise enerji maliyetleri, ücretler ve eğitim politikaları etrafında şekillenen tepki büyüyor.

İTALYA’DA GENEL GREV ÇAĞRISI

İtalya’da ekim ayının başından bu yana çok sayıda lisede öğrenciler dersleri boykot etti. Roma ve Torino’da eğitim binalarının yetersiz koşulları ve hükümetin eğitim politikaları protestoların başlıca nedenleri arasında.

17 Ekim’de Roma’da İtalya’nın en büyük sendikalarından Genel İtalyan İşçi Konfederasyonu’nun (CGIL) çağrısıyla düzenlenen gösteriye yaklaşık 100 bin kişinin katıldığı bildirildi. Sendika lideri Maurizio Landini, 20 Kasım için genel grev çağrısı yaptı.

Milano, Torino ve Bologna’da da gösteriler düzenlendi; bazı eylemlerde polisle protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Ülkenin güneyinde kamyon şoförleri, çiftçiler ve balıkçılar akaryakıt maliyetlerini protesto ederek bazı yolları ve otoyol geçişlerini bloke etti.

Başbakan Giorgia Meloni hükümetine yöneltilen eleştiriler yalnızca hayat pahalılığıyla sınırlı değil. Gençler, eğitim harcamaları ve kamu hizmetlerinin durumu konusunda da hükümetin önceliklerini sorguluyor.

MELONİ ASKERİ SOKAĞA SÜRÜYOR

Milano ve başka kentlerde hafta sonu yaşanan yağma ve polisle çatışmaların ardından Giorgia Meloni hükümeti, 20 Ekim’de yeni bir güvenlik kararnamesini kabul etti.

Düzenleme, beş veya daha fazla kişiden oluşan gruplar içinde taş, sopa ya da havai fişek gibi tehlikeli nesneler kullanarak şiddet eylemlerine katılanlara beş yıla kadar hapis ve 20 bin avroya kadar para cezası öngörüyor.

Görüntüler üzerinden sonradan gözaltı uygulamasının kapsamı genişletilirken, 14-18 yaş grubundaki gençler için önleyici gözaltı imkânı da getiriliyor; çocukların yol açtığı zararların ailelerinden tahsil edilmesinin önü açılıyor.

Hükümet ayrıca yıl sonuna kadar Milano’ya 500 asker gönderilmesini kararlaştırdı. Ancak Cumhurbaşkanlığı’nın itirazı üzerine askerlere ek adli kolluk yetkileri verilmedi.

×Avrupa’daki protestolar tek bir hareketin parçası değil. Bazıları sendikalar tarafından örgütlenirken bazıları öğrenci grupları, kiracı örgütleri veya sosyal medya üzerinden bir araya gelen topluluklar tarafından düzenleniyor.

Ancak ülkeler arasındaki benzerlik dikkat çekici: Gıda, enerji ve konut giderleri artarken ücretler birçok hanenin bütçesini rahatlatmaya yetmiyor. Enflasyonun yavaşlaması da fiyatların eski düzeyine dönmesi anlamına gelmiyor. Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği’nde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Ağustos 2021-Ağustos 2026 döneminde yüzde 34 arttı.

Konut sorunu özellikle gençler açısından belirleyici. İş bulmak, düzenli gelir elde etmek ve bağımsız bir yaşam kurmak arasındaki bağ zayıflarken eğitim ve sağlık gibi kamu hizmetlerinin durumu da toplumsal memnuniyetsizliği artırıyor.

İSPANYA’DA BARINMA KRİZİ PORTEKİZ’DE YAŞANABİLİR ÜCRET

İspanya’da konut fiyatları ve kiralardaki artış, özellikle gençlerin bağımsız bir yaşam kurmasını zorlaştırıyor.

Madrid’de 26 Eylül’den bu yana devam eden barınma eylemlerinde göstericiler, kiraların düşürülmesini ve konuta erişimin kolaylaştırılmasını talep ediyor.

Öğretmenler de ücret artışı ve sınıflardaki öğrenci sayısının azaltılması talebiyle 14 Ekim’den bu yana grevde. İspanya’nın başlıca sendikaları 11 Kasım için genel grev çağrısında bulundu.

Portekiz’de ise 17 Ekim’de Lizbon, Porto ve Coimbra’da düzenlenen gösterilerde ücretlerin ve emekli aylıklarının artırılması istendi. Başlıca sendikalardan Portekiz Genel İşçiler Konfederasyonu (CGTP), hayat pahalılığına karşı daha güçlü önlemler alınması çağrısı yaptı.

Konut krizi burada da protestoların merkezinde. Konut fiyatları 2017’den bu yana iki kattan fazla artarken kiracılar, konut kredisi ödeyenler ve gençler giderek ağırlaşan maliyetlere dikkat çekiyor. Lizbon ve Porto’da kurulan protesto çadırları, barınma sorununa karşı yürütülen eylemlerin sürdüğünü gösteriyor.

İspanya ve Portekiz’deki hareketler, 11 Kasım’da ortak bir genel grev düzenlenmesi çağrısıyla da birbirine yaklaşıyor.

BELÇİKA: KEMER SIKMA POLİTİKALARINA KARŞI GENİŞ CEPHE

Belçika’da Başbakan Bart De Wever hükümetinin bütçe kesintileri ve sosyal politikaları, sendikaları, öğretmenleri, öğrencileri, kamu çalışanlarını ve emeklileri aynı protesto hattında buluşturdu. 9 Ekim’de Brüksel’de düzenlenen gösteriye polis tahminine göre 30 bin, sendikalara göre 50 bin kişi katıldı.

Protestocular, sosyal yardımlardaki kısıtlamalara, işsizlik ödeneklerinin süresinin sınırlandırılmasına ve emeklilik düzenlemelerine karşı çıktı. Hükümetin bütçe açığını kapatmak için yeni kesintiler hazırlaması da tepkiyi büyüttü.

Eğitim alanındaki gerilim de sürüyor. Fransızca konuşulan Valonya-Brüksel Federasyonu’nda 2029’a kadar 500 milyon avroluk tasarruf öngören plan, üniversite harçlarının artırılması ve öğretmenlerin haftalık ders saatlerinin yükseltilmesi nedeniyle öğrencilerin ve eğitim çalışanlarının tepkisini çekti. 1 Ekim’de başlayan lise öğrencisi protestoları Liège ve Brüksel başta olmak üzere farklı kentlere yayıldı.

17 Ekim’de Brüksel ve Liège’de yeniden düzenlenen gösterilerde polisle bazı protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Polis yaklaşık 200 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.  Protestolar 24 Ekim’de de devam edecek.

SIRBİSTAN: ÖĞRENCİLER SANDIĞA HAZIRLANIYOR

Sırbistan’da yaklaşık iki yıldır süren öğrenci hareketi, 25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçimleri öncesinde seçim kampanyasına dönüştü. Öğrenciler ve destekçileri, ülkenin farklı kentlerinden Belgrad’a yürüyerek bugün büyük bir miting düzenleyecek.

Hareket, Kasım 2024’te Novi Sad’daki tren istasyonunun beton giriş çatısının çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başladı. Öğrenciler, olayın sorumlularının ortaya çıkarılmasını ve kamu projelerindeki yolsuzluk iddialarının soruşturulmasını istedi. Zamanla talepler, erken seçim ve devlet kurumlarında reform çağrılarına dönüştü.

Şimdi öğrenciler, protestolarda oluşan desteği sandığa taşımayı hedefliyor. “Öğrenciler Kazanıyor” adıyla yarışan listenin programında yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele ve kamu ihalelerinde şeffaflık öne çıkıyor. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in iktidardaki Sırp İlerleme Partisi (SNS) ise 14 yılı aşkın süredir devam eden siyasi hakimiyetini korumaya çalışıyor. Muhalefet ve sivil toplum kuruluşları, seçim sürecinde medya erişimindeki eşitsizlik, seçmenlere baskı ve olası usulsüzlükler konusunda kaygılarını dile getiriyor.

ARNAVUTLUK: ÖFKELİ ÖĞRENCİLER HÜKÜMETİN YAKASINDA

Arnavutluk’ta ekonomik ve sosyal talepler böylece doğrudan hükümetin meşruiyetinin tartışıldığı bir siyasi krize dönüşmüş durumda.

Ekim ortasında başlayan öğrenci protestoları, üniversite harçlarının düşürülmesi, eğitime daha fazla kaynak ayrılması, yolsuzlukla mücadele ve gençler için iş olanaklarının artırılması talebini içeriyor.

Başkent Tiran’da başlayan gösteriler kısa sürede ülkedeki diğer kentlere de yayıldı.

Hareketin büyümesinde yalnızca eğitim masrafları ve işsizlik değil, hükümete yöneltilen yolsuzluk suçlamaları da etkili. Tartışmaların bir başka odağında, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’le bağlantılı lüks turizm tesisi projesi bulunuyor. Projeye konu olan kıyı arazilerinin satışı, kamu yararı ve siyasi ilişkiler üzerinden eleştiriliyor. Ancak Kushner’in herhangi bir suça karıştığını gösteren bir kanıt bulunmadığına dikkat çekmek gerekiyor.

YUNANİSTAN: EĞİTİM, ÜCRET VE BARINMA KRİZİ

Yunanistan’da 21 Ekim Çarşamba günü binlerce öğrenci ve öğretmen, eğitime ayrılan bütçenin artırılması, okulların fiziki koşullarının iyileştirilmesi ve sınıflardaki öğrenci sayısının azaltılması talebiyle gösteri düzenledi.

Polis, Atina’da yaklaşık 10 bin kişinin yürüyüşe katıldığını açıkladı. Selanik, Patras ve diğer kentlerde de eylemler yapıldı.

Protestoların arka planında, Yunanistan’ın 2009-2018 borç krizinden kalan ekonomik sorunlar bulunuyor. Maaşlar son yıllarda artmış olsa da yüksek kiralar, enerji giderleri ve enflasyon, özellikle gençlerin yaşamını zorlaştırıyor. Reuters’ın aktardığına göre aylık ortalama ücret yaklaşık 1.500 avro düzeyinde; birçok genç, büyük kentlerdeki kira fiyatları nedeniyle bağımsız bir yaşam kurmakta zorlanıyor.

Başbakan Kiryakos Miçotakis hükümeti, haneleri ve işletmeleri yükselen enerji maliyetlerinden korumak için yaklaşık 1 milyar avroluk destek sağlanacağını belirtiyor. Eğitim Bakanı Sofia Zacharaki de yeni öğrenci yurtları ve eğitim kurumlarının iyileştirilmesi için 733 milyon avroyu aşan projelerin yürütüldüğünü açıkladı. Buna karşın öğrenciler ve öğretmenler, mevcut kaynakların okulların ihtiyaçlarını ve barınma sorununu karşılamaya yetmediğini savunuyor.

Benzer Haberler

Ne yolsuzluk önleniyor ne temel haklarda ilerleme var

Hukukun üstünlüğünde Türkiye 117’nci sırada

195 kişi hakkında adli kontrol tedbiri

Gürlek: Fon soruşturması kapsamında 88 kişi tutuklandı

Halk TV önünde dayanışma mitingi

Özel'den sansüre karşı ortak mücadele çağrısı

Erdoğan ile Zeydi mutabakata varmıştı

Güler’in açıklamalarına Irak’tan tepki

CHP’de üç isim için ‘kesin ihraç’ talebi:

Aralarında Tarsus Belediye Başkanı Ali Boltaç da var

İyi Parti’de ‘süreç’ ayrılığı

Fakıbaba hem parti hem milletvekilliğinden istifa etti

Şam ziyareti: ‘Kesinleşmedi ama yapacağız’

Erdoğan'dan Özel'e: Türkiye işgal edildi de biz mi duymadık?