Doğu Akdeniz’de enerji alanındaki bölgesel iş birlikleri yeni bir aşamaya taşınıyor. Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan, İsrail ve ABD, enerji güvenliği ve kritik altyapıların korunmasına odaklanacak ortak bir merkez kurma kararı aldı.
HABER MERKEZİ- Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan, İsrail ve ABD, Doğu Akdeniz’deki enerji iş birliğini kurumsal bir yapıya kavuşturmayı hedefleyen yeni bir girişim başlattı. Taraflar, ABD’nin Texas eyaletindeki Houston kentinde “Eastern Mediterranean Energy Centre” (Doğu Akdeniz Enerji Merkezi) kurulması konusunda mutabakata vardı.
Doğu Akdeniz’de stratejik hamleler | Knesset’te ilk kez “3+1 ortaklığı” kuruldu
Kıbrıs merkezli Cyprus Mail gazetesinin aktardığına göre karar, Kıbrıs Cumhuriyeti Enerji Bakanı Michael Damianos, Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter ve ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın katıldığı görüşmeler sonucunda alındı.
ORTAK YOL HARİTASI HAZIRLANACAK
Dört ülkenin önümüzdeki aylarda çalışma grupları oluşturarak enerji alanındaki iş birliği için ortak bir yol haritası hazırlaması öngörülüyor. Yol haritasında enerji güvenliği, deniz üstü doğal gaz kaynaklarının geliştirilmesi, enerji altyapıları, araştırma-geliştirme faaliyetleri, inovasyon ve bölgesel bağlantı projelerinin yer alması bekleniyor.
Tarafların hedefi, söz konusu planın yıl sonuna kadar tamamlanarak onaylanması.
Houston’daki toplantıda ilk aşamada kritik enerji altyapılarının korunmasına yönelik bir çalışma grubunun kurulması kararlaştırıldı. Çalışma grubunun özellikle fiziksel güvenlik ve siber güvenlik konularına odaklanacağı belirtildi.
Katılımcılar, enerji altyapılarının korunmasının yalnızca ekonomik açıdan değil, bölgesel güvenlik bakımından da önem taşıdığı görüşünü dile getirdi. Doğu Akdeniz’deki doğal gaz sahaları, enerji nakil hatları ve bağlantı projeleri iş birliğinin temel başlıkları arasında yer aldı.
3+1 ENERJİ DİYALOĞU KAPSAMINDA
Girişim, Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve İsrail’in ABD ile birlikte yürüttüğü “3+1 Enerji Diyaloğu” çerçevesinde hayata geçiriliyor. Taraflar daha önce Kasım 2025’te Atina’da düzenlenen bakanlar toplantısında bir araya gelmişti.
Kurulması planlanan merkezin hükümetler, üniversiteler ve özel sektör temsilcileri arasında koordinasyonu artırması; enerji politikaları, yatırım projeleri ve araştırma faaliyetlerinde iş birliğini desteklemesi amaçlanıyor.
Toplantıda Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve İsrail arasında geliştirilen enerji ve altyapı projelerine de dikkat çekildi. Taraflar, bu projelerin enerji arzının çeşitlendirilmesine ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Görüşmelerde ayrıca Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) girişimine de atıfta bulunuldu.
TÜRKİYE AÇISINDAN NE ANLAMA GELİYOR?
Doğu Akdeniz’de son yıllarda geliştirilen çok taraflı enerji iş birliklerinde Türkiye’nin yer almaması, Ankara ile bölgedeki bazı aktörler arasında süregelen deniz yetki alanları ve enerji politikaları konusundaki görüş ayrılıklarıyla ilişkilendiriliyor.
Uzmanlar, Houston’da kurulması planlanan merkezin öncelikle teknik iş birliği ve koordinasyon amacı taşıdığını belirtirken, girişimin aynı zamanda Doğu Akdeniz’deki mevcut jeopolitik ortaklıkların kurumsallaşmasına katkı sağlayabileceğine dikkat çekiyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, girişimi “siyasi ve stratejik açıdan önemli bir gelişme” olarak nitelendirdi. ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise merkezin enerji üretimi, ekonomik kalkınma ve bölgesel istikrara katkı sunabileceğini söyledi.
3+1 Enerji Diyaloğu kapsamındaki bir sonraki bakanlar toplantısının İsrail’de yapılması planlanıyor.
