Diyarbakır’ın Sur ilçesinde ortak meralarına güneş enerjisi santrali kurulmasına karşı çıkan Arzoxlîler üçüncü gündür çadır nöbetinde. Zenkar 2’nin çevresel etki değerlendirmesi kararına karşı açılan dava sürerken, bilirkişi raporu tarım, hayvancılık, su kaynakları ve arkeolojik mirasa ilişkin incelemeleri yetersiz buldu.
HABER MERKEZİ- Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı Arzoxlî’de (Kervanpınar) güneş enerjisi yatırımı ile köylülerin ortak kullandığı meralar karşı karşıya. Zenkar Nakliye İnşaat Temizlik Güvenlik Tarım ve Petrol Ürünleri Limited Şirketi’nin bölgede kurmak istediği iki güneş enerjisi santraline karşı çıkan mahalle sakinleri, şirket çalışanlarının jandarma ve asker eşliğinde proje alanına girmesinin ardından başlattıkları çadır nöbetini sürdürüyor.
Mezopotamya Ajansı’nın haberine göre, nöbet alanında toplanan mahalleliler proje sahasına doğru yürüdü. Güvenlik güçleri yürüyüşü durdurarak köylülerin alana girmesini engelledi. Mahalle sakinleri bunun üzerine çadırlarına dönerek eylemlerine devam etti.
Geçimlerini büyük ölçüde tarım ve hayvancılıkla sağlayan köylüler, meraların enerji yatırımlarına ayrılmasının hayvan otlatma alanlarını daraltacağını ve yaşamlarını doğrudan etkileyeceğini söylüyor.
İKİ PROJE: 540 DÖNÜMLÜK PANEL ALANI
Zenkar’ın bölgede planladığı Zenkar 1 ve Zenkar 2 projeleri, aynı şirketin iki ayrı yatırımı.
Sur Kaymakamlığı’nın proje duyurularına göre Zenkar 1 için yaklaşık 227, Zenkar 2 için 313 dönümlük güneş paneli alanı öngörülüyor. İki tesisin toplam elektrik üretim kapasitesi 33 megavat, enerji depolama kapasitesi ise 33 megavatsaat.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Zenkar 1 için 10 Eylül, Zenkar 2 için 24 Eylül 2026 tarihli kararlarla şirkete 49’ar yıllık üretim lisansı verdi. Kararlar 7 Ekim’de yayımlandı.
Ancak üretim lisansı, projenin bütün çevresel ve arazi kullanımına ilişkin uyuşmazlıklarının çözüldüğü anlamına gelmiyor. Zenkar 2’nin ÇED olumlu kararına karşı açılan dava Diyarbakır 1’inci İdare Mahkemesi’nde devam ederken, mera tahsisi ve imar planına ilişkin hukuki itirazlar da bulunuyor.
BİLİRKİŞİ RAPORU: ÇEVRESEL İNCELEMELER EKSİK
Mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi heyeti, 16 Temmuz’da proje alanında yaptığı keşfin ardından hazırladığı ve 13 Ekim’de kamuoyuna yansıyan raporda Zenkar 2’nin mevcut haliyle uygulanmasını uygun bulmadı.
Proje sahasına yaklaşık 64 metre mesafedeki konutlar açısından gürültü, panel yansımaları ve kamaşma etkilerinin yeterince incelenmediği belirtildi. Kazıların yüzey suları ve erozyon üzerindeki etkilerine ilişkin teknik değerlendirmelerin de yetersiz olduğu kaydedildi.
Bilirkişi heyeti ayrıca tarım arazileri, hayvancılık, mera kullanımı, kaynak suları ve arkeolojik mirasa ilişkin eksikliklere dikkat çekerek, Zenkar 1 ile Zenkar 2’nin birlikte yaratabileceği çevresel etkilerin de değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.
DİYARBAKIR’DAKİ GES PROJELERİ HAKKINDA NE BİLİYORUZ?
Arzoxlî’deki anlaşmazlık, Diyarbakır’da planlanan güneş enerjisi yatırımlarının daha geniş tablosu içinde yer alıyor.
Enerji Atlası’nın Diyarbakır güneş santralleri listesinde beş ayrı işletmedeki tesis adı ve ayrıca lisanssız güneş santrallerini topluca gösteren yaklaşık 179 megavatlık bir kategori bulunuyor. Site, işletmedeki güneş enerjisi kapasitesini toplam 182 megavat olarak veriyor.
Aynı listede yapım aşamasında üç güneş enerjisi santrali yer alıyor: Arfem Alüminyum GES, Karlis Bims GES ve Diyarbakır Şehirlerarası Terminal İşletmeleri GES. Bunların toplam kapasitesi yaklaşık 2,23 megavat olarak gösteriliyor.
Toplam 312 megavatlık 12 güneş enerjisi projesi ise ön lisans kategorisinde yer alıyor.
ÇINAR, SİLVAN VE ERGANİ’DE YENİ PROJELER
Diyarbakır’da güneş enerjisi yatırımlarına yönelik projeler farklı ilçelerde ilerliyor.
Çınar’da 321,8 hektarlık YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynakları) alanında 200 MW kurulu gücünde santral planlanırken, Silvan’da Sarkuysan’ın GES projesinde arazi tescili ve yapı ruhsatı aşamasına geçildi.
Silvan ilçesinde Sarkuysan Elektrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret AŞ’nin planladığı güneş enerjisi projesinde de süreç güncellendi.
8 Ekim’de yayımlanan habere göre şirket, proje arazisinin tapularını 5 Ekim 2026’da kendi adına tescil ettirdi ve yapı ruhsatını aldı. Yılda ortalama 22 bin megavatsaat elektrik üretmesi öngörülen santralin devreye alınması için 2026’nın son çeyreği hedef olarak açıklandı. Ancak şirketin, idari ve yasal süreçlerin henüz tamamlanmadığını da bildirdiği aktarıldı.
Ergani ilçesinin Sallar Mahallesi’nde ise Smart GES Enerji Üretim AŞ tarafından 10 MW kurulu gücünde bir güneş enerjisi santrali ve 10 megavatsaat (MWh) kapasiteli enerji depolama tesisi kurulması planlanıyor. Enerji Günlüğü sitesinde 15 Ekim’de yayımlanan haberde, projenin yaklaşık 470 milyon TL değerinde olduğu belirtildi.
Yaklaşık 20 hektarlık alana kurulması planlanan tesiste 25 bin 245 panel kullanılacak. Santralin yılda en fazla 20 milyon kilovatsaat elektrik üretmesi, depolama bölümünde ise lityum-iyon teknolojisinden yararlanılması öngörülüyor.
