Dicle Fırat Gazeteciler Derneği’nin raporuna göre Mart ayında gazetecilere yönelik gözaltı, tutuklama, sansür ve yargı baskısı artarken, tutuklu gazeteci sayısı 31’e yükseldi. Raporda basın özgürlüğünün “çok boyutlu ve sistematik biçimde sınırlandırıldığı” vurgulandı.
HABER MERKEZİ – Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Gazetecilere Yönelik Mart Ayı Hak İhlalleri Raporu’nu yayımladı. Raporda, Mart ayının Türkiye’de basın ve ifade özgürlüğü açısından kaygı verici gelişmelerin yoğunlaştığı bir dönem olduğu belirtilerek, “Demokratikleşme yönünde adımların beklendiği bir süreçte, gazetecilere yönelik hak ihlallerinin artarak devam etmesi, basın özgürlüğünün yapısal bir baskı altında olduğunu göstermektedir” denildi.
Raporda, Şubat ayında 6 gazetecinin tutuklanmasının ardından Mart ayında da 5 gazetecinin gözaltına alındığı ve 2 gazetecinin tutuklandığı hatırlatıldı.
DFG’nin gazetecilere yönelik hak ihlalleri raporu: Gözaltı, tutuklama, bant daraltma, erişim engelleri…
“DEZENFORMASYON YASASI”
Raporda, kamuoyunda “Dezenformasyon Yasası” olarak bilinen düzenlemenin gazetecilik faaliyetleri üzerindeki etkisinin daha görünür hale geldiği belirtildi. “Özellikle ‘yanıltıcı bilgiyi alenen yayma’ suçlamasının muğlaklığı, gazetecilerin haber yapma pratikleri üzerinde caydırıcı bir etki yaratmaktadır” ifadelerine yer verilen raporda, gazeteci Bilal Özcan ve BirGün muhabiri İsmail Arı’nın bu kapsamda gözaltına alınıp tutuklanmasının dikkat çekici olduğu kaydedildi.
HABER TAKİBİ ENGELLENİYOR
Mart ayında gazetecilerin sahadaki faaliyetlerinin sistematik biçimde engellendiği belirtilen raporda, Ekrem İmamoğlu davası sürecinde duruşmaların izlenmesinin engellenmesi ve Saraçhane’deki eylemleri takip eden gazetecilere müdahale edilmesi örnek gösterildi.
Raporda şu ifadelere yer verildi:
“Toplamda 5 ayrı olayda gazetecilerin haber takibinin engellenmiş olması, bu durumun istisnai değil, süreklilik arz eden bir uygulama haline geldiğini göstermektedir.”
Ayrıca “Gazetecilere Özgürlük” yürüyüşüne izin verilmemesinin de ifade ve toplanma özgürlüğünün sınırlandırılması anlamına geldiği vurgulandı.
Basına dönük ihlaller hız kesmiyor | Hapis, sansür, para cezası, işsizlik…
DİJİTAL SANSÜR ARTIYOR
Raporda dijital alandaki sansür uygulamalarına da dikkat çekildi. Newroz kutlamalarının ardından çok sayıda sosyal medya hesabına erişim engeli getirildiği belirtilerek, “Yeni Yaşam Gazetesi, Jinnews ve Ajansa Welat’ın X hesapları ile Mezopotamya Ajansı’nın sosyal medya hesaplarının erişime engellenmesi; dijital alanda da sansür mekanizmalarının yoğun biçimde kullanıldığını göstermektedir” denildi.
Mart ayı boyunca toplam 53 hesap ve 75 içeriğe erişimin engellendiği bilgisi paylaşıldı.
YARGI ‘BASKISI’ DERİNLEŞİYOR
Raporda, yargısal süreçlerin gazeteciler üzerindeki baskının önemli bir boyutu olmaya devam ettiği ifade edilirken, Mart ayında 3 gazeteci hakkında soruşturma başlatıldığı, 5 gazeteci hakkında dava açıldığı ve 24 gazetecinin yargılanmasının sürdüğü belirtildi.
Ayrıca 3 gazeteciye toplam 9 yıl 1 ay hapis cezası verilmesinin, “yargı süreçlerinin gazetecilik faaliyetleri üzerinde cezalandırıcı bir araç olarak kullanıldığı yönündeki endişeleri artırdığı” vurgulandı.
“BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ SİSTEMATİK ŞEKİLDE SINIRLANIYOR”
Raporun genel değerlendirme bölümünde ise şu ifadeler yer aldı:
×Genel olarak değerlendirildiğinde, Mart 2026 dönemi; gazetecilerin mesleki faaliyetlerini özgürce yerine getirme haklarının ciddi biçimde ihlal edildiği bir dönem olmuştur.
Raporda, gözaltılar, tutuklamalar, sahadaki müdahaleler, dijital sansür ve yargı baskısının bir arada değerlendirildiğinde basın özgürlüğünün “çok boyutlu ve sistematik biçimde sınırlandırıldığı” ifade edildi.
Tutuklu gazeteci sayısının 31’e yükseldiği belirtilerek, bu durumun tablonun vahametini artırdığına dikkat çekildi.
×
İHLAL BİLANÇOSU
Raporda Mart ayına ilişkin ihlal verileri de paylaşıldı. Buna göre;
- 5 gazeteci gözaltına alındı
- 2 gazeteci tutuklandı
- 1 gazeteci kötü muameleye maruz kaldı
- 2 gazeteci tehdit edildi
- 1 gazeteci hedef gösterildi
- 3 gazeteci hakkında soruşturma açıldı,
- 5 gazeteciye dava açıldı,
- 3 gazeteci ceza aldı
- 24 gazetecinin yargılaması sürdü
- Sahada 5 haber takibi engellenirken
- dijital alanda 53 hesap ve 75 içeriğe erişim engeli getirildi
